Standpunt Windenergie

Windenergie is een duurzame vorm van energie. Door de toenemende vraag hiernaar worden in Nederland steeds meer windmolens geplaatst. Losse turbines, maar ook gegroepeerd, in de vorm van zogenaamde windparken.
Windmolens worden geplaatst in open, windrijke gebieden, die vaak ook vogelrijke gebieden zijn.
Dat betekent dat belangen van vogelbescherming en windenergie regelmatig op gespannen voet met elkaar staan.

Probleem

Windmolens hebben verschillende effecten op vogels. Welke dat precies zijn hangt af van: de locatie, het aantal en de hoogte van de windmolens; de opstelling en de uitvoering van de windmolens; de periode (dag of nacht, de seizoenen); de weersomstandigheden.
De effecten op vogels zijn onder te verdelen in directe sterfte, verlies van leefgebied en barrièrevorming. Zo kunnen vogels zich doodvliegen tegen de wieken of tegen de mast. Vooral ‘s nachts en bij slecht weer kunnen er slachtoffers vallen. Ook door luchtwervelingen achter de draaiende wieken kunnen vogels gewond raken of sterven. Daarnaast mijden veel vogels windmolens en de omgeving ervan. Daardoor worden die gebieden ongeschikt als voedsel-, rust- of broedgebied. Dit effect treedt op bij bijvoorbeeld sommige soorten weidevogels en akkervogels. Verder kunnen door windmolenopstellingen barrières ontstaan. Hierdoor vliegen vogels op trek en vogels op weg van en naar de broed- of slaapplaats om. Dat kost extra tijd en energie. Ze moeten daardoor extra eten terwijl er minder foerageertijd beschikbaar is. De effecten verschillen per vogelsoort. Vooral vogels met een lange levensduur die weinig jongen grootbrengen zijn kwetsbaar. Extra sterfte van een betrekkelijk klein aantal exemplaren door windmolens kan bij deze soorten (zoals purperreiger) leiden tot achteruitgang van de populatie. Ook vogels met een grote vleugelspanwijdte (zoals zwanen en zeearend) zijn kwetsbaar voor botsingen met windmolens.

Standpunt

  • Vogelbescherming Nederland is voorstander van de toepassing van duurzame vormen van energieopwekking, en dus ook van windenergie.
  • Vogelbescherming Nederland vindt dat windmolens uit voorzorg niet geplaatst mogen worden in de belangrijkste vogelgebieden en hun directe omgeving. Het gaat daarbij om Natura 2000-gebieden die zijn aangewezen voor vogels en de allerbeste weide- en akkervogelgebieden van Nederland.
  • In de overgebleven gebieden zouden windmolens geplaatst kunnen worden, mits er geen belangrijke negatieve effecten op vogelpopulaties te verwachten zijn. Zijn deze negatieve effecten niet uit te sluiten dan dient er compensatie plaats te vinden, en wel vóór de realisatie van een windenergielocatie.
  • Voorafgaand aan eventuele plaatsing van windmolens in de Noordzee pleit Vogelbescherming voor gedegen onderzoek om de effecten op zeevogels in kaart te brengen.

Wat doet Vogelbescherming?

  • Vogelbescherming heeft een rapport laten uitbrengen als leidraad bij de aanwijzing van potentiële locaties voor windenergie, de Nationale Windmolenrisicokaart voor vogels (.pdf)
  • Vogelbescherming stimuleert monitoring van effecten van windmolenparken op vogels, zowel op land als op zee.

Gerelateerde items