Wet- en regelgeving

Bij de bescherming van vogels en hun leefgebieden spelen veel wetten en regels een rol. Vogelbescherming heeft met al die wetten en regels te maken. We denken vaak mee bij het opstellen ervan, en we gebruiken ze als 'gereedschap' in ons werk.

Flora- en faunawet en Natuurbeschermingswet 1998

De Flora- en faunawet biedt bescherming aan alle vogels die van nature in Nederland voorkomen. De Natuurbeschermingswet 1998 biedt bescherming aan de belangrijkste natuurgebieden in Nederland, waaronder veel leefgebieden van vogels. Die wetten zullen naar verwachting op 1 januari 2017 worden vervangen door de Wet natuurbescherming.

Flora- en faunawet: soortbescherming

De Flora- en faunawet is gericht op de bescherming van in het wild levende dieren en planten, alsmede voor hun directe leefomgeving. De wet bevat een algemene zorgplicht voor alle in het wild levende dieren en planten. Daarnaast voorziet de wet in strikte verboden die gelden voor aangewezen beschermde inheemse diersoorten, waaronder alle van nature in de Europese Unie voorkomende soorten vogels. Dus zowel vogels in de tuin als op de Veluwe zijn beschermd.

De wet werkt volgens het 'nee-tenzij' principe ten aanzien van beschermde inheemse soorten: schadelijke handelingen zijn verboden, tenzij er een uitzondering voor is gemaakt. Het is niet toegestaan om vogels te doden, vangen, verwonden, verstoren, bezitten, verhandelen, de nesten en eieren te verstoren of te vernietigen. Uitzonderingen op deze verboden zijn onder voorwaarden mogelijk, onder andere voor veiligheid, schadebestrijding of onderzoek. De Flora- en faunawet regelt ook de jacht in ons land.

Natuurbeschermingswet 1998: gebiedsbescherming

De Natuurbeschermingswet uit 1998 bevat regels voor de aanwijzing en bescherming van de belangrijkste natuurgebieden in Nederland, waaronder gebieden die als essentieel leefgebied dienen voor vogels. De wet maakt een onderscheid tussen verschillende typen natuurgebieden:

  • Vogelrichtlijngebieden en Habitatrichtlijngebieden (Natura 2000-gebieden)
  • Beschermde Natuurmonumenten
  • Beschermde Landschapsgezichten
  • Gebieden ter uitvoering van verdragen of andere internationale verplichtingen
  • Beschermde natuurmonumenten met bijbehorende doelen en beschermde landschapsgezichten zullen verdwijnen onder de Wet natuurbescherming. Alle gebieden die zijn aangewezen ter uitvoering van internationale verplichtingen vallen thans binnen de eerste categorie (Natura 2000-gebieden).

Het belangrijkste rechtgevolg van de aanwijzing als Natura 2000-gebied is dat er een vergunningplicht geldt voor alle activiteiten die mogelijk schade kunnen toebrengen aan een gebied. Voor dergelijke schadelijke activiteiten kan alleen een vergunning worden verleend als er geen alternatief is en als het gaat om een dwingende reden van groot openbaar belang. De kokkelvisserij in de Waddenzee is nu bijvoorbeeld verboden. Er kon namelijk niet worden aangetoond dat er géén schade zou ontstaan aan de natuur, en er was geen van de andere redenen aanwezig om toch een vergunning te verlenen.

Meer informatie

Tekst Flora- en faunawet
Tekst Natuurbeschermingswet 1998