Alle berichten

Door Jeanet van Zoelen
Medewerker Vogelbescherming

Over bijen (en vogels)

Geplaatst op 14 april 2020

Een artikel over wilde bijen van Vogelbescherming? Uhm, daar lijkt wat mis te gaan? Nee hoor, want wat zo mooi is: als u het in de tuin goed doet voor de bijen, helpt u ook de vogels! En dan niet alleen de bijeneter. Bovendien helpt u voorkomen dat wilde bijen nog verder achteruitgaan. En dat ze daardoor onze voedselgewassen niet meer kunnen bestuiven...

Wie stiekem bang is voor bijen en hommels vindt het misschien niet erg dat het er minder worden. Maar ook wie van hun ijverige gezoem en wollige bontjasjes houdt, overziet mogelijk nog niet hun rol in het grote geheel. Daarom maar even onverbloemd, zodat we weten waarvoor we het doen. Schrik niet.

Waarvoor we het doen, bijen helpen

Verdwijnt 50 procent van de bestuivers (bijen, hommels, zweefvliegen, vlinders etc.), dan kan dit jaarlijks tot 700 duizend doden leiden. Miljoenen mensen krijgen daarnaast gezondheidsproblemen vanwege een tekort aan vitaminen en mineralen. Driekwart van onze voedselgewassen is namelijk (deels) afhankelijk van bestuiving door deze dieren en daarnaast wel 85 procent van de wilde planten! Verdwijnen die wilde planten, dan verdwijnen de insecten die erop leven en de vogels, reptielen, amfibieën en zoogdieren die daarvan eten. Al met al deprimerend.

Voor het perspectief: meer dan de helft van de 360 bijensoorten in Nederland is bedreigd en zo’n 10 procent is al uitgestorven. Helpt u bijen, dan helpt u veel van het leven op aarde, inclusief uzelf.

Ook hommels horen bij de bijen.

Fascinerend divers

De honingbij is de meest bekende bij, maar dat is eigenlijk een soort huisdier dat door imkers wordt gehouden in bijenkasten. Wat veel mensen niet weten is dat er dus nog 360 soorten ‘wilde bijen’ zijn, die gewoon in de natuur leven en de grootste rol spelen bij de bestuiving van al die gewassen, planten, struiken en bomen. Ze variëren van klein en zwart glimmend tot groot, harig en geel gestreept.

Hommels (ja, die horen ook bij de bijen) leven zoals honingbijen samen als een volk, bijvoorbeeld in gangenstelsels onder de grond. De anderen bijen - het grootste deel, zo’n 330 soorten - leven alleen en leggen hun eitjes in bijvoorbeeld holle plantenstengels (of bijenhotels).

Verdiep u in deze fascinerende dieren op de website van EIS kenniscentrum insecten.

De honingbij is de meest bekende bij, maar dat is een soort huisdier

Hoe bijen dood gaan

De bijen gaan dood op grofweg drie manieren:

  1. Een parasiet die honingbijen doodt.
  2. Te weinig leefgebied met bloemen.
  3. Gif.

Die parasiet, daar doet u niks aan, dat is aan de imkers. Die andere twee doodsoorzaken: daar doet u wél wat aan, als u wilt. Geloof het of niet, vele tuinen samen maken het verschil als ze bijvriendelijk zijn ingericht. Begin dus met bijvriendelijk tuinieren! Mooie bonus: dat is ook meteen vogelvriendelijk tuinieren.

Bijvriendelijk tuinieren: vier tips

U kunt gemakkelijk vier dingen doen om de bijen in uw tuin of op uw balkon te helpen.

  1. Zet de tuin vol met allerlei soorten planten, struiken en bomen die in verschillende maanden bloeien, zodat al die 360 soorten bijen op ieder moment van het jaar iets van hun gading vinden. Soorten die geschikt zijn voor bijen vindt u bijvoorbeeld in het hoofdstuk ‘Een voedselrijke omgeving’ van het boek Gasten van bijenhotels door Pieter van Breugel.
  2. Maak of koop een bijenhotel voor wilde bijen. (zie kader)
  3. Gebruik geen gif in de tuin!! Hier tips voor de gifvrije omgang met ‘onkruid’ en slakken.
  4. Koop biologische zaden en planten, die zijn niet behandeld met gif.
Bijvriendelijk? Bloemen, een bijenhotel en géén gif!

Is uw neusgat ook een bijenholletje?

Tip vijf: bekijk ze eens, al die bedrijvige vliegers die u doorgaans geen blik waardig gunt. Heeft u een bijenhotel? Kijk hoe ze stuifmeel in dat bamboestokje brengen, een eitje leggen, een muurtje metselen met modder en zo door tot het laatste metselwerkje de uitgang dicht.

Zit u naast of onder het hotel koffie te drinken, wees dan niet verbaasd als zo’n klein bijtje even voor u komt hangen om te inspecteren of uw neusgat soms ook een geschikt holletje is! U krijgt geheid een lach op uw gezicht, want het is onwijs lief en bang hoeft u niet te zijn. Metselbijen zijn erg vriendelijk en hebben zulke korte angels dat ze niet eens door uw huid heen komen.

Kop eerst naar binnen in het bijenhotel: dan brengen ze stuifmeel. Kont eerst: dan leggen ze een eitje!

Koop of maak een goed bijenhotel

Er zijn een paar dingen waar u goed op moet letten bij het kopen of maken van een bijenhotel, anders zullen de bijen het niet gebruiken. Er zijn hele slechte.

  1. De gaten mogen niet te groot zijn. Een doorsnede van 2 tot 9 mm is het beste.
  2. De gaten mogen wel diep zijn, zodat meerdere eitjes in één gang passen.
  3. Belangrijk is dat het gat (de gang) aan de achterkant dicht is, anders gebruiken de bijen het niet.
  4. Geboorde gaten in hout mogen niet splinteren, want dit kan de vleugels beschadigen. De gang moet glad zijn.
  5. Er moet een waterdicht afdakje op een bijenhotel zitten, dat regenwater tegenhoudt, want bijen willen droog nestelen.
  6. Hang een bijenhotel in de zon, uit de wind, met de uitgang op het zuiden.

Wilt u er zelf één maken? Gebruik dan deze handige video van Milieu Centraal.

De Nationale Bijentelling: doe mee!

Aankomend weekend, op 18 en 19 april, vindt de Nationale Bijentelling plaats. Ook een leuke manier om de bij te helpen beschermen. Ga snel naar www.nationalebijentelling.nl en kijk hoe u kunt meedoen. Het is makkelijk, ook als u niet veel van bijen weet.

Ook ’n vogelvriendelijke tuin?

De Tuinvogelconsulenten van Vogelbescherming adviseren tegen een klein bedrag (leden krijgen korting) hoe uw tuin vogelvriendelijk kan worden ingericht. Zelfs op het kleinste lapje is er nog van alles mogelijk.

Vind een tuinvogelconsulent in de buurt

Mijn tuin een vogelparadijs

Wordt u ook zo blij van vogels in uw tuin of op uw balkon? Hangt u wel eens een vetbolletje voor ze op? U kunt nog meer doen. Doe de gratis Postcode Vogelcheck en ontdek welke vogels in uw buurt leven en hoe u deze vogels kunt helpen.

Doe de Postcode Vogelcheck

Meer over

insecten bloemen bij jeanetvanzoelen tuintip bijenhotel tuin vogeltiun biologisch

Deel dit bericht

Gerelateerde items

Populair