Alle berichten

Door Gert Ottens
Medewerker Vogelbescherming

Kleine bruine vogeltjes…

Geplaatst op 9 juli 2019

Vrijwel iedereen kent de tjiftjaf en de fitis, maar ze hérkennen is nog weer wat anders. Als ze zingen is dat een makkie; zónder geluiden is het een uitdaging. Wij helpen u op weg.

Leefgebied

Fitis en tjiftjaf zijn algemeen voorkomende vogels in Nederland. U treft ze vooral in bosrijke gebieden, maar ook in tuinen en parken – met name de tjiftjaf. De fitis vindt u vaker in gebieden met veel struweel, zoals moerasgebieden en duinen waar berken en wilgen groeien; op de zandgronden is hij veel schaarser. De plek waar u zo’n klein bruingroen vogeltje ziet, is dus een aanwijzing, maar biedt nog geen uitsluitsel.

Fitis / Jell de Jong

Trekvogels

De soorten onderscheiden zich door hun trekgedrag en daarmee in hun uiterlijk. De tjiftjaf is veelal een korte-afstandstrekker, tot in Spanje en Marokko. Sommige overwinteren in ons land. Fitissen trekken verder door naar tropisch Afrika. Voor die lange vluchten heeft de fitis langere vleugels nodig. Alles bij fitis is wat langer. Niet alleen de vleugels, ook het beestje zelf, de oog- en wenkbrauwstreep en de staart. ‘Tjiffen’ zijn juist meer gedrongen en ‘duwen’ daarnaast ook regelmatig hun staart naar beneden, iets wat fitissen niet doen.

De pootjes!

Een ander onderscheidend kenmerk is dat tjiftjaffen altijd donkerbruine poten hebben, en fitissen meestal roze – en in ieder geval lichte tenen.

Verenkleed

Maar er is méér te zien: fitissen hebben een opvallender wenkbrauwstreep en een krachtiger oogstreep, wat resulteert in een markanter koppatroon. De fitis is in tegenstelling tot de ‘tjif’ ook vaak contrastrijker, groener van boven en lichter van onderen.

De tjiftjaf is vaker bruingroen van boven en lichtbruinig van onderen. En bij de tjiftjaf valt – zeker in het najaar – de oogring meer op.

In zomer en nazomer vliegen de jongen van beide soorten rond, of trekken door. Voor deze vogels gelden bovenstaande kenmerken ook, maar de jongen zijn vaak geler en groener dan hun ouders. De jonge fitis heeft het geelste verenkleed.

Tjiftjaf / Jelle de Jong

Geluiden

In onze online Vogelgids hoort u de verschillen in zang en roep. Zingend zijn de vogels meteen herkenbaar; de tjiftjaf zingt z’n eigen naam en de fitis niet.

Zang van de tjiftjaf
Zang van de fitis

Ook de roep verschilt, al vergt dat meer ervaring. Beide roepen hoeíet, maar bij de fitis klinkt het iets langer en duidelijker ‘tweelettergrepig’ (meer hoe-wie, van laag naar hoog). Tjiftjaf roept meer een eenlettergrepig, oplopend wiet.

Maar ze laten meer variatie horen in de roep. Veel roepjes zijn ook meer op dezelfde toonhoogte, of juist aflopend met twee lettergrepen tsji-lu.

Roep van de tjiftjaf
Roep van de fitis

App Tuinvogels herkennen

De gratis app Tuinvogels van Vogelbescherming helpt u de meest voorkomende tuinvogels van Nederland te herkennen. Meedoen met de jaarlijkse Nationale Tuinvogeltelling in januari wordt daarmee nog leuker én makkelijker!

Meer informatie

Meer verhalen .... in Vogels

Vogels is het tijdschrift voor onze leden, met prachtige fotoreportages en opmerkelijke verhalen. Een scala aan groot en klein nieuws, over vogels, kijk- en excursietips en nog veel meer. Word lid en ontvang
Vogels 5x per jaar of

vraag een proefnummer aan

Meer over

vogelskijken gertottens fitis tijdschriftvogels tjiftjaf

Deel dit bericht

Gerelateerde items

Populair