Spreeuw

Starling, Sturnus vulgaris - Spreeuwen (Sturnidae)

Spreeuwen nestelen in natuurlijke holtes in bomen, in nestkasten maar ook in gebouwen. Ze tasten de bodem van weilanden en grasvelden af op zoek naar insectenlarven, zoals van de langpootmug (emelten). Ze zijn talrijk. Na de broedtijd verzamelen de spreeuwen zich op grote slaapplaatsen. In het najaar komen er vanuit Noord- en Midden-Europa vele spreeuwen naar onze omgeving. Rond de slaapplaatsen vormen zich dichte wolken van duizenden spreeuwen.

Herkenning

In de wintermaanden een zwart verenkleed met een paarsgroene gloed en opvallende witte spikkels. In broedkleed zijn spreeuwen zwart gekleurd met een gloed van paarse, blauwe en groene kleuren. Jonge spreeuwen hebben tot in september een bruin, onopvallend verenkleed. Leeft in groepen, na het broedseizoen soms zeer grote groepen. Zijn vrij luidruchtig. Spitse snavel die geel is in het broedseizoen, daarbuiten donker grijs/zwart.

Geluid

Zeer gevarieerd en lang aangehouden. Met veel imitaties en fluittonen. Kan tegelijk boven- en ondertonen produceren.


19-22 cm


Deze soort lijkt op:

Meer dan 55 soorten nestkasten

Hang een nestkast op en geniet van vogels in de tuin. Ruime sortering van verantwoorde nestkasten en persoonlijk advies in de winkel in Zeist. Én u steunt het werk van Vogelbescherming.

Meer over nestkasten

Leefwijze

Broeden

Spreeuwen zijn een van de meest voorkomende broedvogels van Nederland. Broedt van half april tot in juni. Heeft 1, soms 2 legsels met gewoonlijk 4-6 eieren. Broedduur: 11-13 dagen. Is geen koloniebroeder, maar broedt wel graag met meerdere soortgenoten dicht bij elkaar in de buurt. De jongen zitten 19-24 dagen in het nest. Als ze zijn uitgevlogen worden ze nog zo'n 4-5 dagen gevoerd.

Leefgebied

Spreeuwen broeden in holtes van bomen, in nestkasten en in gaten en kieren van gebouwen. Spreeuwen zijn opportunisten en je komt ze dan ook op veel plaatsen in ons land tegen, ook in dorpen en steden (bijvoorbeeld op stations). Echte graslandvogel. Grasvelden (van vochtig tot droog) en in veel minder mate akkers voorzien spreeuwen van insecten en hun larven.

Voedsel

Spreeuwen zijn alleseters, maar ze eten voornamelijk insecten en insectenlarven in grasland. In zomer, herfst en winter ook veel bessen en fruit, zoals appels. Op grasvelden en golfbanen zijn zij natuurlijke bestrijders van emelten in de grasmat.

Vogeltrek

Een deel van de broedvogels trekt in de winter weg, maar blijft relatief dicht bij huis: België, Noordwest-Frankrijk en Zuid-Engeland. Uit noordelijke en oostelijke streken van Europa trekken grote aantallen spreeuwen door Nederland, waarvan een groot deel in ons land overwintert. In de winter zijn er daarom nog meer spreeuwen in Nederland dan tijdens het broedseizoen. Voorjaarstrek vooral in maart, najaarstrek van juni (jonge vogels) tot in november. Vooral dagtrekker.

Gratis magazine Vogels Dichterbij

Leer de bekendste tuinvogels beter kennen met Vogels Dichterbij. Dit gratis magazine staat boordevol mooie foto’s over vogels kijken en met veel praktische tips over vogels voeren, nestkastjes en vogelvriendelijke tuinen. Bestel Vogels dichterbij meteen en ontvang aantrekkelijke korting op leuke producten

Bestel Vogels Dichterbij

Verspreiding en aantal

uiterst talrijke broedvogel | gedeeltelijk wegtrekkend | doortrekker en wintergast in uiterst groot aantal

jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

De spreeuw heeft grote delen van de wereld toegevoegd aan zijn verspreidingsgebied, maar sinds de jaren 70 van de vorige eeuw loopt het aantal spreeuwen in Nederland terug.

Aantallen in Nederland

Aantal broedparen 500.000-900.000 (in 1998-2000)
Geschat maximum aantal overwinteraars/doortrekkers uiterst groot aantal

Bron: Sovon Vogelonderzoek Nederland

Meer weten over trends? Kijk op sovon.nl.

Waarnemingen

Meer waarnemingen op Waarneming.nl

Kijktip

Buiten het broedseizoen vormen spreeuwen gigantische, spectaculaire zwermen (avondluchten). Op veel plekken rond hun slaapplaatsen te bewonderen.

In Europa

Spreeuwen komen in heel Europa voor, maar mijden het Iberisch Schiereiland, Corsica en Sardinië en Zuid-Griekenland.

Meer informatie


Bescherming

Het aantal spreeuwen in ons land neemt dramatisch af. Oorzaken worden gezocht in de intensivering van de landbouw (verdroging) en het verdwijnen van geschikte nestplaatsen in stedelijk gebied. Te veel jonge vogels overleven hun eerste jaar niet.

Wat wij doen

Vogelbescherming staat een ander soort landbouw voor. Natuurlijker en bijvoorbeeld met een hoger waterpeil. Dat doen we onder meer via de campagne Red de Rijke Weide. Spreeuwen zouden op die manier gemakkelijker aan voedsel kunnen komen. Daarnaast brengen we actief mogelijkheden onder de aandacht om tuinen en parken vogelvriendelijk in te richten, waar ook de spreeuw van profiteert. 2014 werd door Vogelbescherming samen met Sovon uitgeroepen het Jaar van de Spreeuw, om meer aandacht te vragen voor de achteruitgang van deze aansprekende soort en onderzoek te starten naar de precieze oorzaken van die grote achtergang, zodat we effectieve en meer gerichte beschermingsmaatregelen kunnen voorstellen.

Wat kunt u doen

Het Nederlandse platteland verdroogt door de intensieve landbouw, met uitzondering van bepaalde plekken waar met hart en ziel natuurlijk wordt geboerd. Die verdroging in combinatie met andere intensiveringsmethoden is funest voor het bodemleven en lijkt ook voor spreeuwen een oorzaak voor hun grote achteruitgang. Een meer natuurlijke landbouw biedt insecten, bijen, vlinders, bloemen en vogels een kans om te overleven. Het aanbieden van nestgelegenheid is een belangrijke beschermingsmaatregel voor spreeuwen. Denk aan nestkasten in bomen of ouderwetse spreeuwenpotten tegen de gevel. Neem voor wijkgerichte maatregelen contact op met een Stadsvogeladviseur van Vogelbescherming, of vraag een van onze Tuinvogelconsulenten om advies voor uw tuin. Golfbanen en voetbalvereniging kunnen de hulp inroepen van spreeuwen in het bestrijden van emelten en engerlingen die de grasmat kaal vreten. Plaatst daarvoor nestkasten op het terrein. Als u een nestkast koopt bij Vogelbescherming, steunt u nog eens het andere werk van Vogelbescherming. 

Meer weten?

Actuele berichten

Downloads


Wet- en regelgeving

De spreeuw is een beschermde inheemse diersoort. Net als alle andere vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen zijn spreeuwen beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn. De bescherming van de spreeuw is in Nederland geregeld in de Flora- en faunawet.

Algemene regels

De Flora- en faunawet bevat een aantal verboden handelingen die van toepassing zijn op alle inheemse vogels, waaronder de spreeuw. Deze verboden gelden in heel Nederland. De wet verbiedt:

  • het doden, verwonden, vangen (artikel 9)
  • het opzettelijk verontrusten (artikel 10)
  • het beschadigen, vernielen, uithalen, wegnemen of verstoren van nesten, holen of andere voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen (artikel 11)
  • het zoeken, rapen, uit het nest nemen, beschadigen of vernielen van eieren (artikel 12)
  • het bezit, het vervoer en de handel in de vogels dan wel eieren, nesten of producten daarvan (artikel 13)

Uitzonderingen op de verboden zijn onder strikte voorwaarden mogelijk. Daarvoor is een ontheffing of een vrijstelling nodig.

Bijzondere regels

De Flora- en faunawet biedt bescherming aan alle in gebruik zijnde nesten, voortplantingsplaatsen en vaste rust- en verblijfplaatsen van vogels. Deze bescherming geldt voor alle soorten gedurende het broedseizoen en voor een beperkt aantal soorten jaarrond. Nesten van spreeuwen zijn niet standaard het gehele jaar beschermd. Nader onderzoek kan nodig zijn, omdat de nesten wel jaarrond bescherming genieten als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen. De spreeuw is onder de Flora- en faunawet aangewezen als soort die in delen van het land belangrijke schade veroorzaakt en mag onder strikte voorwaarden worden bestreden op grond van een provinciale vrijstelling of ontheffing. Er zijn geen natuurgebieden voor deze soort aangewezen op grond van de Natuurbeschermingswet 1998.

Meer weten?

© Foto's: AGAMI   © Illustraties vogels: Elwin van der Kolk   © Video's: Natuur Digitaal