Veelgestelde vragen wintervogels

• Broedvogels die hier niet kunnen overleven in de winter trekken weg, vaak zuidelijk naar gebieden waar ze wel voedsel kunnen vinden.
• Vogels die het hele jaar in Nederland blijven passen hun dieet aan. Ze stappen bijvoorbeeld over van insecten op bessen en kunnen de winter meestal prima overleven.
• Talloze vogels komen uit Noord- en Oost-Europa naar ons land, juist om hier te overwinteren. Bijvoorbeeld omdat hier grote delen van de winter geen sneeuw ligt.
• Sommige vogels zoals kieviten, ganzen en eenden trekken bij vorst en sneeuw alsnog naar gebieden waar nog wel voedsel te vinden is.

• In normale Nederlandse winters kunnen vogels zich meestal goed redden. Maar bij langdurige vorst en/of sneeuw kunnen ze het moeilijk hebben. Ten eerste omdat ze zelf meer energie (dus voedsel) nodig hebben om warm te blijven. Ten tweede omdat voedsel moeilijker te vinden is onder sneeuw of ijs.
• Kou op zichzelf is geen probleem voor vogels, als ze gezond zijn en genoeg eten vinden, overleven ze de strengste vorst. Het verenpak werkt als een donzen dekbed.

• Elke vogel heeft zijn eigen voorkeuren voor voedsel en de plaats waar hij voedsel zoekt. Houd daar rekening mee.
• Biedt verschillende soorten voer aan (zadenmengsel, fruit, vetbollen, rozijnen en krenten, enzovoort). Kies bij voorkeur biologisch voer.
• Voer geen brood, want het zout dat erin zit is schadelijk voor vogels.
• Leg het voer op verschillende plaatsen. Bijvoorbeeld op een voedertafel of in een voederhuisje, op de grond in of aan een boom of schutting en onder struiken.
• Is de tuin wit bedekt, maak dan een stukje grond sneeuwvrij voor vogels als roodborst en heggemus, die er scharrelen naar kleine bodemdiertjes.
• Beschutte plekjes, groenblijvende heesters, klimop en nestkastjes bieden veilige slaapplaatsen.
• En de border die afgedekt is met de bladeren van de herfst is het ideale domein voor de merel.
• Een tuin met besdragende struiken en uitgebloeide zonnebloemen, distels of kaardebollen vol zaadjes wordt eveneens gewaardeerd.

• Muizen, wormen en gras(zaden) zijn niet of moeilijk te vinden onder de sneeuw.
• Afgevallen zaden en de insecten(eitjes) onder afgevallen bladeren zijn bedekt met sneeuw en onbereikbaar.
• In de loop van de winter raken de bessen van struiken in het buitengebied op. Daarom verlaten veel vogels het buitengebied en trekken naar onze tuinen.
• Als zoet water grotendeels is dichtgevroren, kunnen visetende vogels moeilijker vissen.

Ook deze vogels hebben eten nodig. Om kleine vogels ook een kans te geven, kunt je een deel van het voer onder een beschermkooi plaatsen waar kleine vogels wel bij kunnen, maar grotere niet.

Voer liever geen etensresten aan vogels. Etensresten bederven snel en bevatten vaak zout.

• Vogels eten sneeuw en rijp als er geen open water is.
• Je kunt een paar keer per dag een schaal met lauw water in de tuin zetten. Doe echter nooit zout of suiker in het water. Dat is schadelijk voor de vogels.

• Nee dat is niet nodig. Watervogels eten sneeuw of rijp als ze dorst hebben.
• Het maken van een wak is ook verstorend. Het maakt onder water veel lawaai, wat schadelijk is voor vissen en ander onderwaterleven.

De temperatuur van de poten van watervogels kan afnemen tot maar een paar graden boven de temperatuur van het water. Dat doen ze door de bloedsomloop naar de poten zo te reguleren dat de poten nét niet bevriezen. Zo verliest de vogel zelf zo min mogelijk warmte door afkoeling via de poten.

Als veel vogels dicht bij elkaar komen, kunnen ze ziektes aan elkaar overdragen. Als je zieke vogels ziet, stop dan twee weken met bijvoeren.
Maak voerplaatsen regelmatig schoon met kokend water.
Vind je dode vogels in de tuin, lees hier wat je dan kunt doen.

Vogelgriep komt vooral voor bij watervogels zoals eenden, ganzen, zwanen en meeuwen. Het is beter om deze soorten niet bij te voeren. Ze kunnen erg goed vliegen en eten vooral gras, dus vinden hun kostje wel.

• IJsvogels hebben het in de winter extra moeilijk, vooral als het water dichtvriest. Ze jagen namelijk op visjes en als het water bevroren is, kunnen ze niet bij hun voedsel komen.
• Vaak zoeken ijsvogels plekken op waar nog wél open water te vinden is. De uitlaat van warmer water bij industrie, of stromend water dat minder snel bevriest.
• In strenge winters overleven veel ijsvogels het niet. De vogels die overleven, kunnen in de jaren na een strenge winter veel jongen krijgen zodat het aantal ijsvogels weer flink kan groeien.

Een vogelvriendelijk ingerichte tuin biedt vogels het hele jaar voedsel, beschutting en nestgelegenheid.