Noordse pijlstormvogel

Manx Shearwater, Puffinus puffinus - Stormvogels en Pijlstormvogels

De noordse pijlstormvogel is een vogel van open zee die bij harde aanlandige wind dichter langs de kust komt. Keilt met gestrekte, stijve vleugels laag over de golven, waarbij enkele vleugelslagen worden afgewisseld door lange glijvluchten. Broedt in kolonies op eilanden langs de westkust van Groot-Brittannië, bij IJsland, Frankrijk en op de Canarische eilanden en overwintert langs de oostkust van Zuid-Amerika.

Herkenning

Contrastrijk: bruinzwart van boven, wit van onderen. Smalle, spitse vleugels. Kenmerkende, keilende en kantelende vlucht met stijve, snelle vleugelslagen, vaak laag boven zee.

Geluid

Alleen 's nachts te horen, uit de broedholen. Spookachtig.


Deze soort lijkt op:


Leefwijze

Broeden

Koloniebroeder. Nest in holte in de grond: zelf gegraven of van een konijn. Soms in rotsspleten. Eén nest, één ei. Broedtijd mei-augustus. Broedduur gem. 51 dagen. Jongen vliegvlug na 65-81 dagen.

Leefgebied

Open zee en oceanen, alleen na storm ook in ondiepe kustzeeën. Heel zelden na storm op meren in binnenland. Broedt op eilanden of kapen, op vlakke heuveltoppen of op hellingen. Gewoonlijk vlak aan zee, soms 1-2 km landinwaarts, in bergachtig gebied tot 700 m hoogte.

Voedsel

Vooral in scholen levende vis van klein formaat (haring, sprot, Noorse zandspiering), maar ook inktvis, kreeftachtigen en visafval.

Vogeltrek

Trekt in september en oktober over de evenaar naar het zuiden, om te overwinteren in de Atlantische Oceaan voor Zuid-Amerika en ver buiten de zuidwestkust van Zuid-Afrika. Voorjaarstrek februari-april. Trekt bij ons in de herfst door, met name september.


Verspreiding en aantal

doortrekker in zeer klein aantal

jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

Neemt als broedvogel af in Noord-Amerika. Bij ons worden in jaren met veel storm meer noordse pijlen gezien dan in andere jaren.

Aantallen in Nederland

Aantal broedparen

Bron: Sovon Vogelonderzoek Nederland

Waarnemingen

Meer waarnemingen op Waarneming.nl

Kijktip

Vooral aan de Noordzeekust in september en oktober, bij een stevige westen- of noordwesten wind, vanaf een vast uitkijkpunt en met een kijker met sterke vergroting.

In Europa

Noordelijk Atlantisch kustgebied, met grote kolonies aan de kust van Groot-Brittannië en Ierland. Broedt ook op IJsland, de Azoren (Portugal) en de Canarische Eilanden (Spanje).

Meer informatie


Bescherming

Is op wereldschaal niet bedreigd. Jongen worden lokaal verzameld voor de consumptie. Kwetsbaar voor predatie door ratten en katten. Er is ook sterfte vastgesteld door de aanwezigheid van verontreinigende stoffen in het lichaam. Kan last hebben van verstoring in de foerageergebieden door drukke scheepvaartroutes. Op de Canarische Eilanden is broedgebied vernietigd door brand. Gevoelig voor vervuiling met olie. Verhoogde sterfte door bijvangst in de visserij.

Wat wij doen

Vogelbescherming zet zich al jarenlang in voor duurzame visserij zonder bijvangst. Zie ons standpunt over de Noordzee.


Wet- en regelgeving

De noordse pijlstormvogel is een beschermde inheemse diersoort. Net als alle andere vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen zijn noordse pijlstormvogels beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn. De bescherming van de noordse pijlstormvogel is in Nederland geregeld in de Flora- en faunawet.

Algemene regels

De Flora- en faunawet bevat een aantal verboden handelingen die van toepassing zijn op alle inheemse vogels, waaronder de noordse pijlstormvogel. Deze verboden gelden in heel Nederland. De wet verbiedt:

  • het doden, verwonden, vangen (artikel 9)
  • het opzettelijk verontrusten (artikel 10)
  • het beschadigen, vernielen, uithalen, wegnemen of verstoren van nesten, holen of andere voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen (artikel 11)
  • het zoeken, rapen, uit het nest nemen, beschadigen of vernielen van eieren (artikel 12)
  • het bezit, het vervoer en de handel in de vogels dan wel eieren, nesten of producten daarvan (artikel 13)

Uitzonderingen op de verboden zijn onder strikte voorwaarden mogelijk. Daarvoor is een ontheffing of een vrijstelling nodig.

Bijzondere regels

Er zijn geen natuurgebieden voor deze soort aangewezen op grond van de Natuurbeschermingswet 1998, omdat de soort slechts in beperkte mate op doortrek in Nederland voorkomt.

Meer weten?

© Foto's: AGAMI   © Illustraties vogels: Elwin van der Kolk   © Video's: Natuur Digitaal