Alle berichten

Door Kees de Pater
hfd. Communicatie Vogelbescherming

Open de poorten

Geplaatst op 16 december 2019

‘Nederland zit op slot!’ Je hoort het vaak als argument: natuurwetgeving of Brusselse milieuregels maken economische ontwikkeling onmogelijk. Maar Nederland zit al veel langer op slot. Potdicht – voor ecologische ontwikkeling, zo betoogt Kees de Pater, hoofd Communicatie van Vogelbescherming.

Kijk je op oude kaarten, dan zie je hoe open Nederland in vroegere tijden was. Rivieren en riviertjes monden obstakelvrij uit in zee. De lage landen vormen een open en dynamische delta met eb en vloed tot diep in het binnenland. Zo’n landschap met voortdurend veranderende overgangen tussen water en land, zoet en zout creëert een bijzonder rijke natuur met voedselrijke platen en moerasgebieden. Vissen kunnen er paaien, vogels zijn er in hun element.

Voor mensen was Nederland lange tijd juist gevaarlijk. Aanvankelijk vanwege het vaak onvoorspelbare water. Later door ons eigen gedrag. Veenwinning en ontwatering veranderden het land in een dalende gatenkaas. In de nacht van 13 op 14 januari 1916 stuwde een bulderende storm het Zuiderzeewater ver de Eem en IJssel op. Op Marken verdwenen huizen in het kolkende water. De Afsluitdijk moest zulke onfortuinlijke gebeurtenissen voorgoed verleden tijd maken. Nog geen veertig jaar later leidde de gruwelijke watersnoodramp van 1953 tot de Deltawerken. Eindelijk veiligheid voor mensen, maar helaas vernietiging van bijzondere, vogelrijke natuur.

Wat toen kapot is gemaakt, kunnen we nu herstellen. Hoe? Door het herstel van open verbindingen met de zee. Door stormvloedkeringen, sluizen op kieren en aanpassingen van binnendijkse infrastructuur. Natuurorganisaties, waaronder Vogelbescherming, jagen nu op kleine schaal dit type herstel aan. Zoals de Haringvlietdam die op een kier is gezet, waardoor er nu weer een klein beetje zout water en daarmee vis wordt toegelaten. Andere voorbeelden zijn de ontpoldering van de Hedwigepolder waardoor de Westerschelde meer ruimte krijgt, en de vismigratierivier in de Afsluitdijk.

Daar komt straks Holwerd aan Zee bij. Een opening in de dijk en een binnendijks getijdemeer moeten de verbinding tussen Waddenzee en Friese meren herstellen. Allemaal uitstekende plannen, maar voor écht natuurherstel van een formaat om van te dromen, moet het tempo omhoog en de schaal vergroot worden. 

Stijgen van de zeespiegel

Met meer dynamiek herstellen we niet alleen wat is vernietigd, maar bereiden we ons ook voor op de toekomst. Op deze manier maken we Nederland weerbaarder tegen de zeespiegelstijging. Zulke aanpassingen in het landschap vragen wel om een andere landbouw, iets wat hand in hand kan gaan met de transitie naar kringlooplandbouw en het anticiperen op de verzilting als gevolg van bodemdaling en verdroging. Gewassen telen die zout water verdragen wordt een must.

Met het openen van de poorten naar zee levert Nederland een grote bijdrage aan het herstel van biodiversiteit. We krijgen zo ook weer een plek in de voorhoede van de kustverdediging. Het haalt Nederland van het slot door vernieuwing die internationaal navolging kan krijgen. Nu niet tégen, maar mét de zee.

De 101 mooiste vogelkijkgebieden

Wie er graag op uittrekt, vindt in deze gids de mooiste gebieden met een grote kans om vogels te spotten. Met kaartjes, fiets- en wandelroutes en beschrijvingen van vogels die onderweg te zien zijn. 
Kom langs in onze winkel

of kijk in onze webshop

Meer verhalen .... in Vogels

Vogels is het tijdschrift voor onze leden, met prachtige fotoreportages en opmerkelijke verhalen. Een scala aan groot en klein nieuws, over vogels, kijk- en excursietips en nog veel meer. Word lid en ontvang
Vogels 5x per jaar.

vraag een proefnummer aan

Meer over

landbouwbeleid natuurbeleid natura2000 keesdepater

Deel dit bericht

Gerelateerde items

Populair