Drieteenmeeuw

Black-legged Kittiwake, Rissa tridactyla - Meeuwen (Laridae)

Rode lijst

De drieteenmeeuw is een echte zeevogel die je in Nederland vooral aan de kust tijdens een flinke storm kan tegenkomen. Vooral de onvolwassen vogels vallen op door een zwarte 'W' op de bovenvleugels. De drieteenmeeuw broedt in kolonies op steile kliffen waar het een enorm lawaai kan zijn. De drieteenmeeuw heeft een karakteristieke roep waar ook z'n Engelse naam van komt, kittiwake.

Herkenning

Middelgrote meeuw (als stormmeeuw) met per leeftijd andere kenmerken. Adulte vogel heeft zwarte vleugeltoppen 'als in inkt gedoopt', donkere poten en een lichter grijs buitenste deel van de vleugel. In zomerkleed lijkt dit dus erg op stormmeeuw, in winterkleed heeft de soort een egaal grijze 'koptelefoon' op en geen streping op de kop. Jonge vogels hebben een zwarte W-tekening op de bovenvleugels en een dikke zwarte nekband.

Geluid

Luidruchtig in de kolonie: een nasaal, dalend "ki-ti-waoaak", ook hiermee gecombineerd, eveneens nasaal "knha".


38-40 cm, spanwijdte 91-97 cm


Deze soort lijkt op:


Leefwijze

Broeden

Eileg vanaf midden mei - midden juni, kolonies al vanaf januari-februari bezet. In 1 legsel worden 1-3 eieren gelegd. Broedduur 24-28 dagen. Nest bevindt zich op steile kliffen aan zee in grote kolonies. Het is vrij groot nest van takjes en twijgjes maar ook met gras en veren. Na uitkomen zijn de jongen in 5-7 weken vliegvlug. Ze moeten direct van de rotsklif afspringen.

Leefgebied

Voornamelijk op zee, tijdens broedseizoen op kliffen, maar daarbuiten ook wel eens op rotsblokken, pieren, gebouwen in havens en boorplatforms.

Voedsel

Vooral vis en visafval en kreeftachtigen.

Vogeltrek

De meeste niet-succesvolle broeders en onvolwassen vogels trekken naar het gebied tussen Newfoundland en de mid-Atlantische richel. Broedvogels trekken vaak tot zo'n 1000 km zuidelijk.


Verspreiding en aantal

uiterst schaarse broedvogel | jaarrond aanwezig | doortrekker en wintergast in groot aantal

jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

Een vrij talrijke wintergast, maar wordt ook in de rest van het jaar gezien. Met name bij stormen kunnen grote aantallen drieteenmeeuwen aan de kust worden waargenomen. De drieteenmeeuw is daarnaast ook een onregelmatige broedvogel vanwege enkele paren die op booreilanden broeden. 

Aantallen in Nederland

Aantal broedparen 40 (in 2006)
Geschat maximum aantal overwinteraars/doortrekkers groot aantal

Bron: Sovon Vogelonderzoek Nederland

Meer weten over trends? Kijk op sovon.nl.

Waarnemingen

Bron en meer waarnemingen: Waarneming.nl

Kijktip

IJmuiden. Echte zeevogel, langs de kust vooral te zien in najaar en winter na periodes van harde westenwind.

In Europa

Broedt met name aan de noordwest- kust van Europa (Engeland, Ierland Noorwegen, IJsland), maar vanaf Portugal tot aan Rusland zijn er kolonies aan de kust te vinden.

Meer informatie

BirdLife International


Bescherming

Geldt wereldwijd niet als een bedreigde vogelsoort. Maar in Europa wel scherpe daling door vermoedelijk overbevissing en opwarming van de zee als gevolg van klimaatverandering waardoor vis onvoldoende voorradig is. In Nederland staat de soort op de Rode Lijst van broedvogels (categorie Gevoelig) omdat een kleine populatie op boorplatforms weet te nestelen. Het Friese Front is een gebied met een gunstige voedselsituatie voor deze meeuw. 

Rode Lijsten bevatten soorten die bedreigd worden of kwetsbaar zijn. Rode Lijsten hebben geen officiële juridische status, maar hebben in de praktijk wel een belangrijke signaleringfunctie. Voor deze soorten geldt een hogere prioriteit bij het nemen van actieve beschermingsmaatregelen, bijvoorbeeld door hun leefgebieden te verbeteren. Download hier het Basisrapport voor de Rode Lijst Vogels volgens Nederlandse en IUCN–criteria.

 

 

Wat wij doen

Vogelbescherming pleit voor duurzame visserij en het aanwijzen van natuurreservaten op de Noordzee. Dat doen we zowel op nationaal niveau als bij de EU in Birdlife-verband.

Wat kunt u doen

Overheden en de visserijsector staan voor een belangrijke opgave: verduurzamen. Niet alleen om visserij ook in de toekomst mogelijk te maken, maar ook om de natuur te respecteren. Consumenten kunnen kiezen voor duurzaam gevangen vis. Illegale olielozingen zijn sterk verminderd in de Noordzee door betere controle en strengere straffen, maar komen nog steeds voor. Ook het lozen van andere chemische stoffen of bijvoorbeeld palmolie kan desastreus uitpakken voor zeekoeten en andere zeevogels. Na lang aandringen van natuurorganisaties zoals Vogelbescherming zijn er natuurreservaten aangewezen in de Noordzee, maar nog niet genoeg en ook de 'instandhoudingsdoelstellingen' voor die gebieden zijn nog onvoldoende uitgewerkt. Nederland kan veel meer doen om klimaatverandering door menselijke oorzaken tegen te gaan. Het Parijse klimaatverdrag vraagt om snel vergaande maatregelen.

Meer weten?


Wet- en regelgeving

De drieteenmeeuw is een beschermde inheemse diersoort. Net als alle andere vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen zijn drieteenmeeuwen beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn. De bescherming van de drieteenmeeuw is in Nederland geregeld in de Wet natuurbescherming.

Algemene regels

De Wet natuurbescherming bevat een aantal verboden handelingen die van toepassing zijn op alle inheemse vogels. Deze verboden gelden in heel Nederland. De wet verbiedt:

  • het opzettelijk doden of vangen van vogels (artikel 3.1 lid 1);
  • het opzettelijk vernielen of beschadigen van nesten, rustplaatsen en eieren van vogels, of het wegnemen van nesten (artikel 3. 1 lid 2);
  • het rapen en onder zich hebben van eieren van vogels (artikel 3.1 lid 3);
  • het opzettelijk storen van vogels (artikel 3.1 lid 4);
  • het bezit, het vervoer en de handel in vogels, dood of levend, dan wel delen of producten daarvan (artikel 3.2).

Overtreding van deze verboden is een economisch delict en kan leiden tot strafrechtelijke vervolging. De verboden worden ook bestuursrechtelijk gehandhaafd. Uitzonderingen op de verboden zijn opgenomen in de wet en de bijbehorende uitvoeringsregelgeving. De wet voorziet in een algemene bevoegdheid voor de provincie (en in sommige gevallen het Ministerie van Economische Zaken) om onder strikte voorwaarden een ontheffing of vrijstelling te verlenen van de verboden (artikel 3.3).

Bijzondere regels

Er zijn geen natuurgebieden voor deze soort aangewezen op grond van de Wet natuurbescherming.

Meer weten?

© Foto's: AGAMI   © Illustraties vogels: Elwin van der Kolk   © Video's: Natuur Digitaal