Rode lijst van Nederlandse broedvogels

Aandacht vragen voor de toestand van onze vogels, is een terugkerend gegeven voor Vogelbescherming Nederland. Het gaat op veel fronten niet goed met ze. Maar we zijn ook in staat om het tij te keren, als we dat willen. Rode lijsten zijn een middel om de aandacht te vestigen op soorten die bedreigd worden of kwetsbaar zijn.

Het opstellen van lijsten met bedreigde dieren en planten is begonnen met de publicatie van de wereldomvattende Rode lijsten. De eerste voor vogels werd bijna 40 jaar geleden door de IUCN (International Union for the Conservation of Nature) gepubliceerd. De IUCN heeft BirdLife International, waarvan Vogelbescherming de Nederlandse partner is, aangewezen als de organisatie die de Rode lijst voor vogels op wereldschaal opstelt.

De laatste actualisatie daarvan verscheen in 2016. In Nederland beschouwt het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) het opstellen van Rode lijsten als een invulling van de Conventie van Bern (artikel 1 en 3), het verdrag over het behoud van wilde dieren en planten en hun natuurlijk leefmilieu in Europa. Specifiek voor vogels is het hebben van een Rode lijst ook een verplichting die voortvloeit uit de Europese Vogelrichtlijn.

Rode lijst van Nederlandse broedvogels 2016 en hun leefgebied

Verdwenen - 9 soorten

Nederlandse naam Kust & Duin Zoet water & moeras Heide & hoogveen Bos Boerenland Stedelijk-gebied
bonte strandloper •••
duinpieper •••
goudplevier •••
griel •••
hop •••
klapekster •••
lachstern •••
ortolaan •••
roodkopklauwier •••

Belang van het landschap voor de soort: • gering | •• duidelijk | ••• groot 

Ernstig bedreigd - 10 soorten

Nederlandse naam Kust & Duin Zoet water & moeras Heide & hoogveen Bos Boerenland Stedelijk-gebied
draaihals •••
dwergmeeuw •••
grauwe gors ••• •••
grauwe kiekendief •••
kemphaan •••
korhoen •••
kuifleeuwerik •••
kwak •••
velduil •••
woudaap •••

Belang van het landschap voor de soort: • gering | •• duidelijk | ••• groot 

Bedreigd - 12 soorten

Nederlandse naam Kust & Duin Zoet water & moeras Heide & hoogveen Bos Boerenland Stedelijk-gebied
Europese kanarie •••
grauwe klauwier •• ••
grote karekiet •••
kwartelkoning •••
noordse stern •••
paapje •••
pijlstaart •••
strandplevier •••
tapuit ••• ••
watersnip •• ••
zomertaling •• ••
zwarte stern •••

Belang van het landschap voor de soort: • gering | •• duidelijk | ••• groot 

Kwetsbaar - 19 soorten

Nederlandse naam Kust & Duin Zoet water & moeras Heide & hoogveen Bos Boerenland Stedelijk-gebied
bontbekplevier •••
boomvalk •• ••
dwergstern •••
grote lijster •• ••
grote stern •••
koekoek •• ••
nachtegaal •••
patrijs •••
porseleinhoen •••
ransuil •••
roerdomp •••
slobeend •• ••
snor •••
steenuil •••
torenvalk •••
wielewaal •• ••
wintertaling •• ••
wulp •••
zomertortel •••

Belang van het landschap voor de soort: • gering | •• duidelijk | ••• groot 

Gevoelig - 37 soorten

Nederlandse naam Kust & Duin Zoet water & moeras Heide & hoogveen Bos Boerenland Stedelijk-gebied
blauwe kiekendief •••
boerenzwaluuw •••
brilduiker •••
buidelmees •••
drieteenmeeuw •••
Engelse kwikstaart •••
gele kwikstaart •••
graspieper •••
graszanger •• ••
grauwe vliegenvanger •••
grote mantelmeeuw •••
grutto •••
huismus •••
huiszwaluw •• ••
keep •••
kleine zilverreiger •• ••
kleinst waterhoen •••
kneu •• •• ••
kraanvogel •••
kramsvogel •••
matkop •• •••
middelste zaagbek •••
oehoe •••
oeverloper •••
raaf •••
ringmus •••
roodhalsfuut •••
roodmus •• ••
smient •••
spotvogel •••
steltkluut •• ••
tureluur •• ••
veldleeuwerik •••
visdief •• ••
wilde zwaan •••
zeearend •••
zwarte mees •••

Belang van het landschap voor de soort: • gering | •• duidelijk | ••• groot 

Oranje lijst van Nederlandse broedvogels 2016 en hun leefgebieden

Als een soort op de Rode lijst verschijnt, is er al sprake van een flinke bedreiging. Mede daarom heeft Vogelbescherming open ogen voor soorten die op de Rode lijsten ‘dreigen’ te komen, zodat je tijdig kunt ingrijpen. Onze oosterburen hebben daarvoor het begrip Vorwarnliste ingevoerd, een waarschuwingslijst. Vogelbescherming heeft in navolging daarvan zogenoemde Oranje lijsten laten opstellen voor zowel broedvogels als voor doortrekkers en wintergasten. Zowel de soorten van de Rode lijsten als die van de Oranje lijsten vragen om speciale aandacht: hoe kunnen deze soorten beschermd worden?

Oranje lijst - 14 soorten

Nederlandse naam Kust & Duin Zoet water & moeras Heide & hoogveen Bos Boerenland Stedelijk-gebied
baardman •••
bruine kiekendief •••
eider •••
kievit •••
kleine barmsijs •••
kluut •••
kokmeeuw •• •• ••
kuifmees •••
roek •••
scholekster •• ••
sperwer •••
spreeuw •• ••• ••
stormmeeuw •••
waterhoen •• ••

Belang van het landschap voor de soort: • gering | •• duidelijk | ••• groot 

Gerelateerde items