Beschermingsprojecten grote karekiet

De grote karekiet is van oudsher een broedvogel van moerasgebieden. De soort laat een gestage afname zien. Er zijn nog enkele plekken waar ze goed te zien en te horen zijn. Die bolwerken bevinden zich in de Oostelijke Vechtplassen (Loosdrechtse Plassen) en de noordelijke Randmeren. Om uitsterven te voorkomen, is actie nodig. Vogelbescherming voert in beide gebieden actieplannen uit samen met partners en dankzij hulp van onze leden.

Achteruitgang aantal broedparen

De grote karekiet is van oudsher een broedvogel van moerasgebieden. Aan het begin van de vorige eeuw waren er in Nederland  waarschijnlijk duizenden broedparen. Maar vanaf de jaren vijftig wordt gesproken van een afname en rond 1975 is de populatie fors geslonken tot 1200-1600 paar.
Daarna ging het snel achteruit. In 2013 waren er nog maar 120-150 broedparen over. Er zijn maar enkele plekken waar ze goed te zien en te horen zijn. Die bolwerken bevinden zich in Oostelijke Vechtplassen en de noordelijke Randmeren. Om uitsterven te voorkomen, moet er dus nú wat gebeuren willen we de grote karekiet niet verliezen als Nederlandse broedvogel. Voor beide gebieden zijn actieplannen opgesteld om het tij te keren. In de Oostelijke Vechtplassen werden al maatregelen genomen en lijkt er voor het eerst geen verdere achteruitgang plaats te vinden.

Oostelijke Vechtplassen

In Loosdrecht bestaat gelukkig al veel aandacht voor het verbeteren van de waterkwaliteit en behoud van rietkragen. Maar toch worden ook in dat bolwerk van de grote karekiet de resterende stukken overjarig rietland bedreigd. (Onder meer door de aanleg van beschoeiingen, waardoor waterriet verdroogt en verruigt, de toename van het aantal bomen en grauwe ganzen die stukken riet wegvreten.)

Er gloort nu een sprankje hoop voor de grote karekiet. In 2015 startte Vogelbescherming - samen met de Werkgroep Grote Karekiet Vechtplassen - een reddingsplan in de Loosdrechtse Plassen. Op enkele plekken werden rietkragen hersteld, bomen verwijderd en gaasrasters geplaatst die het riet tegen recreanten en ganzen moesten beschermen. Omwonenden werd de kwetsbaarheid van deze parel der plassen duidelijk gemaakt. Met resultaat: in 2016 nam het aantal grote karekieten er voor het eerst sinds land niet verder af.

Noordelijke Randmeren

Vogelbescherming wil ook dat andere bolwerk veiligstellen: de noordelijke Randmeren. Naast acute maatregelen om riet te beschermen en te herstellen, zijn ook een knelpuntanalyse, onderzoek en monitoring onontbeerlijk, net als een vervolg aan het onderzoek naar de trekroutes. Zonder onderzoek en analyse is het onmogelijk om effectieve beschermingsmaatregelen te nemen.

Internationaal zenderonderzoek

Waar gaan de Nederlandse grote karekieten naartoe en welke routes volgen ze? In 2016 en 2017 wordt dat onderzocht met ‘geolocators’, kleine chips die onderweg tijdens de trek allerlei informatie registreren. Wanneer de vogels kunnen worden teruggevangen, geven de chips informatie prijs over de trekroute en het overwinteringsgebied. Zo wordt duidelijk of de Nederlandse broedvogels dezelfde plekken bezoeken als andere Europese soortgenoten.

In West-Afrika zijn inmiddels verschillende plekken gelokaliseerd waar grote karekieten verblijven. Het onderzoek moet aantonen of de Nederlandse broedvogels daar ook naar toe gaan. En dat kan mogelijk een aanvullende verklaring bieden waarom het zo slecht gaat met de soort. Want hoewel er steeds minder broedplekken in Nederland zijn, blijven resterende goede broedplekken – met overjarig riet – toch onbenut. Mogelijk heeft de soort dus ook problemen in het winterkwartier, waar net als in Nederland veel is veranderd de afgelopen jaren.

Actieplan bedreigde vogels

Dit beschermingsproject voor de grote karekiet is onderdeel van het Actieplan Bedreigde Vogels van Vogelbescherming. Met het actieplan wil Vogelbescherming Nederland de bescherming van elf bedreigde vogelsoorten van de Rode Lijst een flinke impuls geven. Drie van de elf soorten uit het Actieplan zijn moerasvogels, soorten die afhankelijk zijn van de moerasgebieden in Nederland. Dit zijn roerdomp, porseleinhoen en grote karekiet.

Samenwerking

Om de grote karekiet meer overlevingskansen te geven, werkt Vogelbescherming samen met de Werkgroep Grote karekiet Loosdrecht, de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit van Lund (Zweden). Vele organisaties helpen mee: zoals het Recreatieschap Midden-Nederland, Natuurmonumenten Vechtplassen, Waternet en particuliere eigenaren in Loosdrecht. Dankzij financiële bijdragen van de leden van Vogelbescherming en het Prins Bernard Cultuur Fonds kan Vogelbescherming opkomen voor de grote karekiet in Nederland. Hartelijk dank!

Het Prins Bernard Cultuurfonds beheert ruim 350 cultuurfondsen op naam. Dit project is mede mogelijk gemaakt dankzij het Barbara Eveline Keuning Fonds, het Scheltema-Breet Natuurfonds, het Paul van Hoorn Fonds en het Bruinvis Meijer Fonds.

Help mee, red de grote karekiet!

Om niet alleen maatregelen te kunnen uitvoeren in de Oostelijke Vechtplassen, maar ook in de noordelijke Randmeren heeft Vogelbescherming een actieplan opgesteld. Ons doel: over 8 jaar een gezonde populatie van 400 paar. Met uw gift kunnen we deze unieke moerasvogel voor ons land behouden. Helpt u mee? Klik dan hier!

Gerelateerde items