Navigatie overslaan
Grote karekiet / Nature in Stock - Diego Lopez

Beschermingsproject grote karekiet

De grote karekiet liet de afgelopen decennia een dramatische afname zien. Om uitsterven te voorkomen, zetten wij ons in voor een beter leefgebied in de laatste twee bolwerken van de grote karekiet: de Oostelijke Vechtplassen (Loosdrechtse Plassen) en de noordelijke Randmeren. Dat lijkt te werken. Mede dankzij de inzet van onze partners en de steun van onze leden konden we hoopgevende eerste resultaten boeken.

Waar ging het mis?

De grote karekiet is van oudsher een broedvogel van moerasgebieden. Aan het begin van de vorige eeuw waren er in Nederland waarschijnlijk duizenden broedparen. Maar vanaf de jaren vijftig is sprake van een afname en rond 1975 is de populatie geslonken tot 1200-1600 paar. Daarna ging het snel achteruit. In 2013 waren er nog maar 120-150 broedparen over.

Uit onderzoek bleek de voornaamste reden voor de achteruitgang te liggen in de afname van geschikt broedhabitat. Grote karekieten hebben stevig stromings- of waterriet nodig, dat sterk genoeg is om de nesten van deze relatief zware vogel te dragen. Vooral vraat door watervogels leidde ertoe dat dit stevige riet steeds zeldzamer werd. Deze kennis vormde de basis voor het beschermings- en onderzoekprogramma van Vogelbescherming Nederland.

Grote karekiet / Shutterstock

Bescherming en onderzoek

Ons Actieplan Grote Karekiet richt zich primair op herstel van het broedhabitat. Daarmee begonnen we in 2015 op de plekken waar de soort nog in redelijke aantallen voorkwam: de Oostelijke Vechtplassen en de noordelijke Randmeren. We verwijderden opschietende bomen en struiken en beschermden het riet met gaas tegen gulzige ganzen en andere grazers. Zo kon het riet zich herstellen en uitgroeien tot het sterke stromingsriet dat de grote karekiet nodig heeft.

Om te achterhalen of er nog andere factoren zijn die een rol spelen bij de achteruitgang van de grote karekiet, doen we daarnaast meerjarig onderzoek naar de soort. Waar broeden de vogels precies, hoeveel jongen brengen ze groot, wat eten ze, wie zijn hun vijanden en waar brengen ze de winter door? Op deze en andere vragen hopen we een antwoord te vinden, zodat we nog meer gerichte beschermingsmaatregelen kunnen uitvoeren.

Succes

In beide gebieden lijkt er voor het eerst sinds decennia geen verdere achteruitgang plaats te vinden. Een heel mooi resultaat.

Het herstel van het broedgebied is dan ook indrukwekkend:

  • Sinds 2016 zijn in de Vechtplassen op ruim 75 plekken rietkragen beschermd tegen ganzenvraat. Met steun van de provincie Noord-Holland werd hier bijna 10 kilometer raster geplaatst. In de Randmeren gaat het om ongeveer 60 locaties met bijna 4,5 kilometer raster.
  • Het riet achter de rasters loopt met een snelheid van maar liefst 1,5 tot 2 meter per jaar uit. We plaatsten de rasters in de loop der jaren steeds verder in het water, zodat de rietkragen zich gestaag verbreden.
  • Maar liefst 35% van de landelijke karkietenpopulatie broedt inmiddels op beschermde plekken.
Grote karekiet / Elwin van der Kolk

Bovendien heeft het project een vliegwielfunctie gehad. Andere partijen hebben het actieplan omarmd. In Loosdrecht is het beschermingswerk inmiddels overgenomen door de Provincie Noord-Holland en in de Randmeren zijn aanvullende maatregelen genomen door Rijkswaterstaat, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en de Gemeente Dronten. We zijn blij dat het initiatief van Vogelbescherming zó breed wordt opgepakt.

Geïnspireerd door dit succes willen we het project nu uitbreiden door vergelijkbare projecten te starten in andere kansrijke Nederlandse wetlands.

Help mee, red de grote karekiet!

Nu de ergste achteruitgang van de grote karekiet gestopt lijkt te zijn, gaan we dóór. We willen de aantallen weer zien stijgen! Met uw gift draagt u hieraan bij. Klik hier en steun de grote karekiet!

Actieplan bedreigde vogels

Dit beschermingsproject voor de grote karekiet is onderdeel van het Actieplan Bedreigde Vogels van Vogelbescherming.

Met het actieplan wil Vogelbescherming Nederland de bescherming van elf bedreigde vogelsoorten van de Rode Lijst een flinke impuls geven.

Drie van de elf soorten uit het Actieplan zijn moerasvogels, soorten die afhankelijk zijn van de moerasgebieden in Nederland. Dit zijn roerdomp, porseleinhoen en grote karekiet.

Samenwerking

Om de grote karekiet meer overlevingskansen te geven, werkt Vogelbescherming samen met het Lowland Ecology Network, Sovon, de Werkgroep Grote karekiet Loosdrecht, de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit van Lund (Zweden). Vele organisaties helpen mee: zoals het Recreatieschap Midden-Nederland, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Gemeente Dronten, Waterschap Vallei en Veluwe, Waternet en particuliere eigenaren in Loosdrecht. Dankzij financiële bijdragen van de leden van Vogelbescherming, het Prins Bernard Cultuur Fonds, Stichting Zabawas, Ars Donandi + Tringa fonds en Vogelwerkgroep Utrecht kan Vogelbescherming opkomen voor de grote karekiet in Nederland. Hartelijk dank!

Het Prins Bernard Cultuurfonds beheert ruim 350 cultuurfondsen op naam. Dit project is mede mogelijk gemaakt dankzij het Barbara Eveline Keuning Fonds, het Scheltema-Breet Natuurfonds, het Paul van Hoorn Fonds en het Bruinvis Meijer Fonds.

Welke vogels zijn in Nederland beschermd?

Onder de bescherming van de Wet natuurbescherming vallen alle vogels die van nature in het wild voorkomen op het grondgebied van de Europese Unie.

Veelgestelde vragen wet- en regelgeving

De 101 mooiste vogelkijkgebieden

Wie er graag op uittrekt, vindt in deze gids de mooiste gebieden met een grote kans om vogels te spotten. Met kaartjes, fiets- en wandelroutes en beschrijvingen van vogels die onderweg te zien zijn. 
Kom langs in onze winkel

of kijk in onze webshop