Grote karekiet

De grote karekiet is van oudsher een broedvogel van moerasgebieden. De soort laat een gestage afname zien. Er zijn nog enkele plekken waar ze goed te zien en te horen zijn. Die bolwerken bevinden in Oostelijke Vechtplaasen (Loosdrechtse Plassen) en de noordelijke Randmeren. Om uitsterven te voorkomen, is actie nodig.

Achteruitgang aantal broedpaar

De grote karekiet is van oudsher een broedvogel van moerasgebieden. Aan het begin van de vorige eeuw waren er in Nederland  waarschijnlijk duizenden broedparen. Maar vanaf de jaren vijftig wordt gesproken van een afname en rond 1975 is de populatie fors geslonken tot 1200-1600 paar.
Daarna ging het snel achteruit. In 2013 waren er nog maar 120-150 broedparen over. Er zijn maar enkele plekken waar ze goed te zien en te horen zijn. Die bolwerken bevinden in Oostelijke Vechtplassen en de noordelijke Randmeren. Om uitsterven te voorkomen, moet er dus nú wat gebeuren willen we de grote karekiet niet verliezen als Nederlandse broedvogel.

Oostelijke Vechtplassen

In Loosdrecht bestaat gelukkig al veel aandacht voor het verbeteren van de waterkwaliteit en behoud van rietkragen. Maar toch worden ook in dat bolwerk van de grote karekiet de resterende stukken overjarig rietland bedreigd. (Onder meer door de aanleg van beschoeiingen, waardoor waterriet verdroogt en verruigt, de toename van het aantal bomen en grauwe ganzen die stukken riet wegvreten.) Het is dringend noodzakelijk om maatregelen te treffen om de kwaliteit van de overjarige rietkragen te herstellen. Dat geeft de grote karekiet een betere kans.

Wat gaan we doen?

Vogelbescherming zet zich samen onder meer met de werkgroep Grote Karekiet Vechtplassen in voor de verbetering van het leefgebied in de Oostelijke Vechtplassen. Jan van der Winden en Angela van Bergeijk zorgen voor de coördinatie hiervan.

Concreet betekent dat:

  • Huidige situatie in kaart brengen. Waar broeden nog grote karekieten en waar is er nog geschikt rietbiotoop? 
  • Knelpunten en kansen in kaart brengen voor herstelmaatregelen van waterriet.
  • Selectie en uitvoering van herstelprojecten voor rietkragen waar het slecht mee gaat.
  • Bewoners in de buurt van de Oostelijke Vechtplassen voorlichten en betrekken bij de bescherming van de grote karekiet.
  • Terreinbeheerders betrekken bij (de uitvoering van) beschermingsmaatregelen.
  • Onderzoek naar mogelijke knelpunten langs de trekroute en in het overwinteringsgebied (tropisch Afrika) van de Nederlandse grote karekieten.

Project Loosdrechtse Plassen

Internationaal zenderonderzoek

Waar gaan de Nederlandse grote karekieten naartoe en welke routes volgen ze? In 2016 en 2017 wordt dat onderzocht met ‘geolocators’, kleine chips die onderweg tijdens de trek allerlei informatie registreren. Wanneer de vogels kunnen worden teruggevangen, geven de chips informatie prijs over de trekroute en het overwinteringsgebied. Zo wordt duidelijk of de Nederlandse broedvogels dezelfde plekken bezoeken als andere Europese soortgenoten.

In West-Afrika zijn inmiddels verschillende plekken gelokaliseerd waar grote karekieten verblijven. Het onderzoek moet aantonen of de Nederlandse broedvogels daar ook naar toegaan. En dat kan mogelijk een aanvullende verklaring bieden waarom het zo slecht met de soort. Want hoewel er steeds minder broedplekken in Nederland zijn, blijven resterende goede broedplekken – met overjarig riet – toch onbenut. Mogelijk heeft de soort dus ook problemen in het winterkwartier, waar net als in Nederland veel is veranderd de afgelopen jaren.

Actieplan bedreigde vogels

Dit beschermingsproject voor de grote karekiet is onderdeel van het Actieplan Bedreigde Vogels van Vogelbescherming. Met het actieplan wil Vogelbescherming Nederland de bescherming van elf bedreigde vogelsoorten van de Rode Lijst een flinke impuls geven. Drie van de elf soorten uit het Actieplan zijn moerasvogels, soorten die afhankelijk zijn van de moerasgebieden in Nederland. Dit zijn roerdomp, porseleinhoen en grote karekiet.

Samenwerking

Om de grote karekiet meer overlevingskansen te geven, werkt Vogelbescherming samen met de Werkgroep Grote karekiet Loosdrecht, de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit van Lund (Zweden). Vele organisaties helpen mee: zoals het Recreatieschap Midden-Nederland, Natuurmonumenten Vechtplassen, Waternet en particuliere eigenaren in Loosdrecht.

Het project is mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van de leden van Vogelbescherming en het Prins Bernard Cultuur Fonds.

Het Prins Bernard Cultuurfonds beheert ruim 350 cultuurfondsen op naam. Dit project is mede mogelijk gemaakt dankzij het Barbara Eveline Keuning Fonds, het Scheltema-Breet Natuurfonds, het Paul van Hoorn Fonds en het Bruinvis Meijer Fonds.

Gerelateerde items