Navigatie overslaan
Grote karekiet / Nature in Stock - Diego Lopez

Grote karekiet / Nature in Stock - Diego Lopez

Beschermingsproject grote karekiet

De grote karekiet is van oudsher een broedvogel van moerasgebieden. De soort liet afgelopen decennia een gestage afname zien. Er zijn nog enkele plekken waar ze goed te zien en te horen zijn. Die bolwerken of kerngebieden bevinden zich in de Oostelijke Vechtplassen (Loosdrechtse Plassen) en de noordelijke Randmeren. Om uitsterven te voorkomen, is nog altijd actie nodig. Vogelbescherming voert in beide gebieden een beschermingsproject uit samen met partners en dankzij hulp van onze leden.

Beschermingsproject: onderzoek én maatregelen

Vogelbescherming Nederland coördineert een beschermingsproject voor de grote karekiet in Nederland. Dat omvat allereerst maatregelen om het leefgebied in de kerngebieden (Noordelijke Randmeren en Vechtplassen) te herstellen. Ook wil Vogelbescherming de factoren kennen die de oorzaak kunnen zijn voor de ongunstige staat van instandhouding van de grote karekiet en of de maatregelen helpen.

Aantal broedparen in kerngebieden gestabiliseerd

De grote karekiet is van oudsher een broedvogel van moerasgebieden. Aan het begin van de vorige eeuw waren er in Nederland  waarschijnlijk duizenden broedparen. Maar vanaf de jaren vijftig wordt gesproken van een afname en rond 1975 is de populatie fors geslonken tot 1200-1600 paar.

Daarna ging het snel achteruit. In 2013 waren er nog maar 120-150 broedparen over. Er zijn maar enkele plekken waar ze goed te zien en te horen zijn. Die bolwerken bevinden zich in Oostelijke Vechtplassen en de noordelijke Randmeren. Om uitsterven van deze karakteristieke moerasvogel te voorkomen, is Vogelbescherming in 2015 gestart met een project om de grote karekiet niet te verliezen als Nederlandse broedvogel. Voor beide gebieden zijn actieplannen opgesteld om het tij te keren. In beide gebieden zijn diverse maatregelen genomen en lijkt er voor het eerst geen verdere achteruitgang plaats te vinden.

Grote karekiet / Shutterstock

Resultaten bescherming en onderzoek

  • Uit historisch onderzoek (rond 1995) is gebleken dat de belangrijkste reden voor de afname van de grote karekiet ligt in een afname van het broedhabitat: stromings-/waterriet. Dit vormde de basis voor het beschermings- en onderzoekprogramma van Vogelbescherming Nederland.
  • Uit verkenningen in de kerngebieden bleek dat vraat door watervogels de belangrijkste oorzaak was voor verslechtering en verdwijnen van het broedhabitat van de grote karekiet.
  • Sinds 2016 zijn om die reden in de Vechtplassen op ongeveer op 75 tot 80 plekken rietkragen beschermd tegen ganzenvraat. Dat betreft globaal 8 tot 10 kilometer raster. In de Randmeren gaat het om ongeveer 60 locaties met in totaal 4400 meter raster.
  • In Loosdrecht is het beschermingsproject inmiddels overgenomen door de Provincie Noord-Holland en in de Randmeren zijn aanvullende maatregelen genomen door Rijkswaterstaat, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en de Gemeente Dronten. Gelukkig wordt het initiatief dat Vogelbescherming startte, breed opgepakt.
  • Het riet achter de rasters loopt met een snelheid van 1,5 a 2 meter per jaar uit. Dat geldt zowel voor situaties met stabiel waterpeil, diep water (tot 180 cm), troebel water als voor luwe zones met veel slib. Het riet breidt zich dus snel uit nadat het door gaas is afgeschermd, zodat rietkragen zich gestaag verbreden. Dit is gunstig voor het biotoopherstel van de grote karekiet. 
  • We streven ernaar om de bestaande rasters in de kerngebieden verder in het water te zetten, zodat de rietkragen breder kunnen worden. Ook willen we in andere wetlands in Nederland vergelijkbare projecten starten.

Actieplan bedreigde vogels

Dit beschermingsproject voor de grote karekiet is onderdeel van het Actieplan Bedreigde Vogels van Vogelbescherming. Met het actieplan wil Vogelbescherming Nederland de bescherming van elf bedreigde vogelsoorten van de Rode Lijst een flinke impuls geven. Drie van de elf soorten uit het Actieplan zijn moerasvogels, soorten die afhankelijk zijn van de moerasgebieden in Nederland. Dit zijn roerdomp, porseleinhoen en grote karekiet.

Samenwerking

Om de grote karekiet meer overlevingskansen te geven, werkt Vogelbescherming samen met de Werkgroep Grote karekiet Loosdrecht, de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit van Lund (Zweden). Vele organisaties helpen mee: zoals het Recreatieschap Midden-Nederland, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Waternet en particuliere eigenaren in Loosdrecht. Dankzij financiële bijdragen van de leden van Vogelbescherming, het Prins Bernard Cultuur Fonds, Stichting Zabawas, Ars Donandi + Tringa fonds en Vogelwerkgroep Utrecht kan Vogelbescherming opkomen voor de grote karekiet in Nederland. Hartelijk dank!

Het Prins Bernard Cultuurfonds beheert ruim 350 cultuurfondsen op naam. Dit project is mede mogelijk gemaakt dankzij het Barbara Eveline Keuning Fonds, het Scheltema-Breet Natuurfonds, het Paul van Hoorn Fonds en het Bruinvis Meijer Fonds.

Help mee, red de grote karekiet!

Om niet alleen maatregelen te kunnen uitvoeren in de Oostelijke Vechtplassen, maar ook in de noordelijke Randmeren heeft Vogelbescherming een actieplan opgesteld. Ons doel: over 8 jaar een gezonde populatie van 400 paar. Met uw gift kunnen we deze unieke moerasvogel voor ons land behouden. Helpt u mee? Klik dan hier!

Welke vogels zijn in Nederland beschermd?

Onder de bescherming van de Wet natuurbescherming vallen alle vogels die van nature in het wild voorkomen op het grondgebied van de Europese Unie.

Veelgestelde vragen wet- en regelgeving

De 101 mooiste vogelkijkgebieden

Wie er graag op uittrekt, vindt in deze gids de mooiste gebieden met een grote kans om vogels te spotten. Met kaartjes, fiets- en wandelroutes en beschrijvingen van vogels die onderweg te zien zijn. 
Kom langs in onze winkel

of kijk in onze webshop