Alle berichten

Nieuwe internationale Rode Lijst: alarm neushoornvogels, heremietibis juist veilig

Geplaatst op 22 november 2018

Vandaag verschijnt de jaarlijkse actualisering van de internationale Rode Lijst voor Bedreigde Vogels.  De lijst brengt goed en slecht nieuws. Twee ernstig bedreigde soorten, de heremietibis en de Mauritiusduif, lijken uit de gevarenzone. Daar tegenover staat dat zeven soorten neushoornvogels dreigen uit te sterven, dat illegale jacht en vogelhandel steeds meer soorten bedreigt en dat 26% van de ruim 11.000 vogelsoorten op de Rode Lijst staat.

De nieuwe Rode Lijst laat zien dat gerichte beschermingsmaatregelen voor vogels vaak zeer effectief en succesvol zijn. Sinds 2000 zijn al 26 vogelsoorten afgevoerd uit de zwaarste categorie ‘ernstig bedreigd’. Het zijn lichtpuntjes in een verder somber beeld: de wereldwijde biodiversiteitscrisis zet onverminderd door. Illegale vogelhandel, verlies van leefgebied en klimaatverandering zijn voor vogels de meest ernstige bedreigingen. Om al deze bedreigingen het hoofd te bieden, is internationale samenwerking tussen natuurbeschermingsorganisaties, regeringen, bedrijven en lokale gemeenschappen nodig. Dat is precies wat BirdLife International en Vogelbescherming doen.

Zo is BirdLife een grote campagne gestart om stroperij en vogelhandel te stoppen. Met lokale gemeenschappen worden wereldwijd honderden beschermingsprojecten opgezet. En door lobby en samenwerking met overheden en bedrijven worden leefgebieden veiliggesteld en gerichte actieplannen uitgevoerd.

Heremietibis / D. Faulder (BirdLife)

Comeback van de heremietibis

Beschermingswerk levert gelukkig ook wat op, zoals voor de heremietibis in Marokko. Deze mythische vogel met kale kop en punkachtige kuif had ooit een uitgebreid verspreidingsgebied dat liep van Noord-Afrika en het Midden-Oosten tot ver in Europa. De heremietibis was een symbool van vruchtbaarheid. De oude Egyptenaren lieten heremietibissen zelfs mummificeren.

Jacht, vergiftiging en het verdwijnen van leefgebied werd de vogel in de laatste eeuwen bijna fataal. In 1997 waren er nog maar 59 broedparen over. Twee kleine kolonies aan de kust van Marokko in Souss-Massa Nationaal Park en bij Tamri.

Samen met GREPOM (BirdLife Partner in Marokko) heeft BirdLife International een beschermingsproject opgezet om de heremietibis voor uitsterven te behoeden. Dankzij aanvullende fondsen én giften van leden en donateurs kon Vogelbescherming dit project mede financieren. Parkwachters gingen toezicht houden op verstoring, drinkplekken werden veilig gesteld en er werd onderzoek naar hun gedrag gedaan. En onder de lokale bevolking werd een bewustwordingscampagne gestart.

Vooral het tegengaan van verstoring had meteen effect. De bescherming gaf de populatie een enorme boost. Meer dan 147 broedparen werden er afgelopen jaar geteld.

Mauritiusduif en roodkopspecht in de lift

Van de Mauritiusduif leefden er in 1990 nog maar 10 in het wild. Een intensief beschermingsprogramma heeft deze roze duif gered. Roofdieren als ratten en mangoesten werden bestreden en gefokte duiven teruggeplaatst. Inmiddels leven er weer 400 Mauritiusduiven in het wild. Ook de prachtige roodkopspecht is door verbetering van zijn leefgebieden in de VS niet meer ernstig bedreigd en doet het veel beter.

Grutto / Shutterstock

Grutto zit in de hoek waar de klappen vallen

Het aantal vogelsoorten dat wereldwijd ernstig wordt bedreigd, loopt helaas in de honderden. In Nederland en Europa zijn de problemen het grootst voor de boerenlandvogels, zoals onze nationale vogel de grutto. Daar zet Vogelbescherming zich samen met veel partijen voor in, maar een trendbreuk tekent zich nog niet af.

Wereldwijd hebben veel zeevogels, kustvogels en wadvogels het moeilijk door verlies van leefgebied en overbevissing. Ook bij zangvogels speelt verlies van leefgebied een rol, maar ze zijn ook nog vaak het slachtoffer van stroperij en illegale vangst. De handel in kooivogels is daarvan een aanjager: het gaat om miljoenen vogels. Alleen al in het Middellandse Zeegebied worden jaarlijks zo’n 25 miljoen vogels geschoten of gevangen.

Dubbelhoornige neushoornvogel / Angadachappa (BirdLife)

7 soorten neushoornvogels in de gevarenzone

In Zuidoost-Azië zijn zeven soorten neushoornvogel op de Rode Lijst terechtgekomen. De belangrijkste oorzaak ook hier: ontbossing. Neushoornvogels nestelen in grote oude bomen en dat zijn vaak de eerste bomen die worden geveld. Door de ontbossing zijn de neushoornvogels ook nog gemakkelijker te vangen of schieten door stropers.

Grote soorten als de dubbelhoornige neushoornvogel en gewone neushoornvogel worden vaak geschoten, omdat ze sterk lijken op de helmneushoornvogel. De snavel van die laatste levert op de zwarte markt een fortuin op, omdat die in Azië als een statussymbool geldt. BirdLife International is daarom gestart met het tienjarige Helmeted Hornbill Action Plan, voor deze inmiddels ernstig bedreigde soort. Centraal staat de aanpak van de illegale vogelhandel via data-analyse, het delen van informatie en het stimuleren van een harde aanpak. Verder wordt voor alle andere neushoornvogelsoorten geëxperimenteerd met het ophangen van nestkasten, zodat ze kunnen overleven in het bos, ook als de woudreuzen zijn gekapt.

Vogelbescherming zet zich in voor internationaal bedreigde vogels

Vogelbescherming Nederland is onderdeel en één van de 120 Partners van BirdLife International. We leveren kennis aan andere Partners, helpen coördineren en stimuleren gezamenlijke beschermingsprogramma’s zoals tegen ontbossing of stroperij. Ook helpt Vogelbescherming beschermingsprojecten te financieren, waaronder het Preventing Extinction Programme, dat specifiek erop is gericht om ernstig bedreigde vogels te beschermen. Extra aandacht is er bovendien voor trekvogels. Die verdienen bescherming langs hun hele trekweg, zoals langs onze ‘eigen’ East Atlantic Flyway, waarlangs vele miljoenen trekvogels vanuit Europa naar Afrika trekken en waarvoor de Waddenzee een essentieel gebied is.

Meer over

illegalejacht marokko weidevogels trekvogels birdlife resultaat rodelijst zangvogels zeevogels

Deel dit bericht

Gerelateerde items

Populair