Navigatie overslaan
Oeverzwaluw / Shutterstock Alle berichten

Oeverzwaluw / Shutterstock Feme Jochems

Door Femke Jochems

Bouwzwaluwen

Geplaatst op 19 mei 2021

Oeverzwaluwen graven een nestgang in steile oevers, of, in zandhopen op bouwterreinen… Er zijn een paar simpele maatregelen waardoor zij veilig kunnen broeden en u de bouw niet stil hoeft te leggen (omdat hun nesten wettelijk beschermd zijn). Lezen dus en vooral doorsturen naar iedereen die werkzaam is in de bouw.

Het woord natuur roept vaak beelden op van weelderige bossen of het uitgestrekte waddengebied. Maar ook op bouwplaatsen is natuur te vinden. Zogeheten pionierssoorten als kleine plevier en zwarte roodstaart maken dankbaar gebruik van de combinatie van ruigte en rust die hier te vinden is. Voor de oeverzwaluw heeft een bouwput een extra bonus: een fijne steile zandhelling om in te broeden!

Oeverzwaluw / Shutterstock

Oeverzwaluwen

De oeverzwaluw is het wat valere neefje van de huiszwaluw. In een snelle blik verwart u ze misschien, maar als u beter kijkt ziet u dat de oeverzwaluw meer grijsbruin dan blauwzwart is. Ook ontbreekt de voor de huiszwaluw zo kenmerkende witte stuit.

Oeverzwaluwen zijn behendige vliegers die het gehele jaar in groepen leven, ook in de broedtijd. Hun nest maken ze niet in een boom of nestkast, maar in de grond. Ieder jaar graven ze een nestgang van wel meer dan een meter lang met aan het eind hun nest. Een veilig plekje voor het kroost! Steile, zanderige oevers hebben hiervoor de voorkeur. In Nederland vinden ze die langs de steile rivieroevers van de Rijn en Maas. Maar ook in wachtende hopen zand op bouwterreinen.

Boerenzwaluw en oeverzwaluw / Jan Lok

Bouwterrein gekraakt

Wanneer oeverzwaluwen na hun lange vlucht uit Afrika een potentiële nestplek hebben gevonden, bijvoorbeeld op een bouwterrein, gaan ze snel te werk. Een prachtig schouwspel, met flirtende paartjes in de nestopeningen en noeste arbeid om zo snel mogelijk een veilig nest uit te graven. Binnen één weekend kan een zanddepot veranderd zijn in een oeverzwaluwkolonie. Prachtig, maar die nieuwe bewoners kunnen wel onbedoeld vertraging opleveren bij een bouwproject. De nesten zijn immers beschermd en de broedende krakers mogen niet verstoord worden.

Oeverzwaluwwand / Shutterstock

Natuurinclusieve bouwplaats

Gelukkig zijn er manieren om de oeverzwaluw een plekje te gunnen en toch door te bouwen. Zo behouden we deze dappere gravers voor Nederland en kunnen we verder bouwen aan ons eigen nest. Een paar tips voor de bouwers onder ons:

  • Zorg er ruim voor het broedseizoen voor dat er geen steile wanden ontstaan op het terrein. Zorg bij voorkeur voor een helling van minder dan 45 graden.
  • Vergeet ook de kleinere wanden niet. Dek de zandige wanden eventueel af met steigerdoek.
  • Bied tegelijkertijd alternatieve nestplekken aan op een geschikte locatie. Maak bijvoorbeeld een steile zandhoop aan de rand van het bouwterrein waar de bouw niet gehinderd wordt. Of plaats een verplaatsbare oeverzwaluwwand.

Zo helpt u de oeverzwaluw en dat is belangrijk, want pionierssoorten zoals de oeverzwaluw hebben een onzeker bestaan. Ieder jaar moeten ze op zoek naar een nieuwe plek. Door ze tegemoet te komen bouwt u pas echt natuurinclusief!

Oeverzwaluw / Elwin van der Kolk

Award Natuurinclusief Bouwen en Ontwerpen

Bent u goed bezig voor de oeverzwaluw of kent u iemand die alles voor ze uit de kast haalt? Schrijf het project dan in voor de Award Natuurinclusief Bouwen en Ontwerpen

Factsheets stadsvogels

Vogelbescherming heeft een reeks factsheets over stadsvogels gepubliceerd voor gemeenten, bedrijven, bouwers, bewoners en andere betrokkenen.

download pdf's

Vogels in de stad

Vogels zijn een graadmeter voor de kwaliteit van de leefomgeving. Gaat het goed met de vogels in een stad, dan gaat het goed met het stedelijk groen; ook gezond voor mensen.

Doe iets voor de vogels in de stad

Meer over

oeverzwaluw natuurinclusiefbouwen natuurinclusief femkejochems oeverzwaluwwand bouwen

Deel dit bericht