Bescherming erfvogels

Erfvogels zijn vogels die leven op het boerenland, op en rondom boerderijen en landelijk gelegen woningen, op erven en in hagen en houtwallen. Een aantal van die erfvogels staat op de Rode Lijst van de Nederlandse broedvogels. Ze nemen in aantal af, mede omdat het boerenland en de erven de laatste decennia veel grootschaliger en ‘netter’ zijn geworden. Het gaat vaak om (ooit) algemene soorten. Vogelbescherming wil dat die algemeen blijven. Ze zijn de ambassadeurs van de natuurlijke basiskwaliteit van het landelijk gebied. Het gaat om soorten als steenuil, ringmus, kerkuil, boerenzwaluw, torenvalkgrauwe vliegenvanger en spotvogel.

Samenwerking

Voor de bescherming van erfvogels werkt Vogelbescherming Nederland samen met allerlei partners. Dat zijn gedeeltelijk vrijwilligersorganisaties zoals Stichting Kerkuilenwerkgroep Nederland, STONE Steenuilenoverleg Nederland, Stichting HirundoWerkgroep Roofvogels Nederland en STORK. Ook met Landschapsbeheer wordt in verschillende projecten samengewerkt.

Wat doet Vogelbescherming?

In Nederland zijn veel initiatieven om natuurwaarden in kleinschalige cultuurlandschappen te beschermen. Vogelbescherming zet zich in om lokale initiatieven met elkaar te verbinden en kennis uit te wisselen.

  • Vogelbescherming doet onderzoek naar de effectiviteit van verschillende maatregelen voor vogels van het kleinschalig cultuurlandschap.
  • Met voorbeeldprojecten wordt het leefgebied van erfvogels op allerlei manieren verbeterd
  • Vogelbescherming levert een actieve bijdrage aan de bescherming van boerenlandsoorten als de boerenzwaluw, kerkuil, torenvalk, ooievaar en steenuil
  • We ondersteunen verschillende vrijwillige natuurbeschermingsorganisaties die zich sterk maken voor de vogels van het boerenland.
  • We geven voorlichting over tuin- en erfinrichting aan particulieren.

Waarom doen we het?

Erven zijn kaler, sterieler en netter geworden. Op sommige erven kun je bij wijze van spreken van de vloer eten. Maar erfvogels niet; voor veel soorten valt er niets meer te halen en zijn er ook minder geschikte broedplekken te vinden.

  • Singels, houtwallen en andere kleine landschapselementen verdwijnen of gaan in kwaliteit achteruit.
  • Landgebruik wordt uniformer: snijmaïs, kuilgras en wintertarwe domineren waar eerder een groot aantal graansoorten werd verbouwd.
  • Door intensief gebruik van herbiciden neemt het aanbod van (onkruid)zaden en insecten af.
  • Nestgelegenheid verdwijnt bij herbouw en renovatie van oude gebouwen; nieuwe gebouwen vormen minder geschikte broedlocaties.

Erfvogels in beeld

Tussen 2009 en 2014 gaf Vogelbescherming een tijdschrift uit voor erfbezitters, samen met een groot aantal partners. Het is door vrijwilligers breed in heel Nederland verspreid. Elke editie staat boordevol tips om het erf natuur- en vogelvriendelijk in te richten, u kunt hier de laatste drie edities downloaden:

Help mee

Wilt u meehelpen met het beschermen van erfvogels? Tips daarvoor vindt u in Erfvogels in beeld en op de sites van de genoemde soortwerkgroepen. Specifieke maatregelen voor kerkuil, steenuil en boerenzwaluw werden ook op een rij gezet in deze brochures:

Steenuil-bescherming

Veel steenuilen verdrinken in drinkbakken voor het vee. STONE ontwikkelde een bak waar de steenuilen snel weer uit kunnen klauteren. Ze zijn er in twee formaten. De bakken zijn te koop in de webshop van Vogelbescherming. Steenuilen-broedsels gaan niet zelden verloren door marter-predatie. Wie dat wil voorkomen, kan een speciaal ontwikkelde nestkast plaatsen waar de marters niet in kunnen en de steenuilen wél. Ook verkrijgbaar bij Vogelbescherming.

Meer weten?

Jouke Altenburg, team Landelijk Gebied
Neem contact met mij op

Gerelateerde items