PARTRIDGE

De patrijs is een zeer geliefde plattelandsvogel, een icoon van het agrarisch landschap. Maar het gaat niet goed met deze plattelandsbewoner. In Nederland is 95% van de patrijzen verdwenen als gevolg van schaalvergroting en intensivering van de landbouw. Ook in de ons omringende landen is de patrijs sterk in aantal afgenomen. Natuurorganisaties in Engeland, Schotland, Duitsland, België en Nederland willen laten zien dat de patrijs op het moderne platteland nog wel degelijk een toekomst heeft. Dat doen we gezamenlijk met het grote grensoverschrijdende project PARTRIDGE. 

Ruige plekjes en voldoende voedsel

Wie de schets van het ideale patrijsgebied legt naast het huidige agrarische landschap, snapt meteen het probleem. In het intensief gebruikte platteland van nu kan de patrijs het niet bolwerken. Ruige plekjes met overjarige vegetatie waar de patrijs zijn nesten bouwt, zijn vrijwel verdwenen. De insecten, die de kuikens als voedsel nodig hebben, zijn er steeds minder. En voor volwassen patrijzen is er onvoldoende voedsel om de winter door te komen. 

Duurzame akkerbouw

Zonder hulp is de patrijs binnen tien tot twintig jaar misschien wel verdwenen uit Nederland en onze buurlanden. Om deze prachtige vogel te behouden is een ander soort landbouw nodig. Een landbouw die de zorg voor natuur en landschap combineert met een gezonde bedrijfsvoering.

Dat kan. Regionaal zijn er al veel lovenswaardige initiatieven voor de patrijs, vaak samenwerkingsverbanden van vrijwilligers, boeren, jagers en particulieren. Met brede en natuurlijk beheerde akkerranden en ruigtes. Of met herplant van heggen en houtwallen.

Laatste PARTRIDGE nieuwsberichten

5 okt 2016 - Groot EU-project om bedreigde patrijs te redden

 

Interreg-subsidie voor PARTRIDGE

Als uitvloeisel van ‘Het Jaar van de Patrijs’ (2013) raakte Vogelbescherming nauw betrokken bij een internationaal samenwerkingsverband om de patrijs te redden. Vijf landen sloegen hiervoor de handen bijeen: België, Engeland, Schotland, Duitsland en Nederland. Deze samenwerking kreeg een krachtige impuls met de toekenning van een EU-subsidie in het kader van Interreg North Sea.

Dankzij deze Interreg-subsidie kunnen in elk deelnemend land twee voorbeeldgebieden van minimaal 500 hectare optimaal worden ingericht voor de patrijs. De Nederlandse voorbeeldgebieden komen te liggen in Noord-Brabant (Land van Heusden en Altena) en Zeeland (Schouwen-Duiveland). Deelnemende Nederlandse organisaties zijn Stichting Landschapsbeheer Zeeland, Het Zeeuwse Landschap, Brabants Landschap en Vogelbescherming Nederland. Zij werken in dit project nauw samen met landbouwers, collectieven voor agrarisch natuurbeheer, wildbeheereenheden en vogelwerkgroepen. Met PARTRIDGE willen we laten zien dat het wel degelijk mogelijk is om het tij voor de patrijs te keren.

Het totale budget van PARTRIDGE is ruim 4.5 miljoen euro. In Nederland wordt 1.1 miljoen euro besteed aan het project. Hiervan wordt de helft betaald door de EU via Interreg, de andere helft is afkomstig van de provincie Noord-Brabant, Vogelbescherming Nederland en een particuliere stichting die voor dit project een ton doneerde aan Vogelbescherming. Ook de provincie Zeeland is benaderd voor een bijdrage en heeft deze in behandeling.

30% meer biodiversiteit

Met PARTRIDGE willen we in vier jaar tijd (2017-2020) de biodiversiteit van de voorbeeldgebieden met 30 procent vergroten. Hoe gaan we dit doen?

Kennisuitwisseling en voorlichting

Belangrijk onderdeel van PATRIDGE is het uitwisselen van nieuwe kennis over de bescherming van de patrijs, nationaal en internationaal. Samen met boeren, buurtbewoners, wildbeheerders en vrijwilligers volgen we de ontwikkeling van natuur en vogels in de voorbeeldgebieden. Alle voorbeeldgebieden staan hier.

Via excursies, nieuwsbrieven, informatieborden en brochures verspreiden we de kennis over succesvolle maatregelen. Zo ontstaat draagvlak bij boeren, beleidmakers en het brede publiek, zodat de patrijs weer perspectief heeft.

Voorbeeldgebied Noord-Brabant

In Noord-Brabant wordt er door Brabants Landschap hard gewerkt aan het voorbeeldgebied 'Oude Doorn', vlakbij Sleeuwijk en Almkerk. Het gebied is 500 hectare groot en wordt gebruikt als akkerland (65%) en grasland (25%) door 38 boeren. Er worden voornamelijk suikerbieten, bonen, graan, gerst, uien en aardappelen verbouwd. 

In het gebied liggen verschillende oude dijken, die niet langer worden gebruikt als waterkering. Tegen deze dijken aan zijn huizen gebouwd door de dorpsbewoners, met kleine achtertuinen en vaak wat ‘hobby-vee’. De meest voorkomende boerenlandvogels in het gebied zijn de gele kwikstaart, witte kwikstaart, grijze patrijs, fazant, graspieper, veldleeuwerik, groenling, ringmus, steenuil, kerkuil en torenvalk.

De gebiedsverbeteringen in het kader van PARTRIDGE zijn gericht op de aanleg van bloemenvelden, keverbanken, hagen en velden met graanstoppel. We werken nauw samen met een boerencollectief, de lokale jagersvereniging en een lokale natuurbeschermingsorganisatie met vele vrijwilligers. De veld-coördinator onderhoud contact met de lokale boeren om de verbeteringen op het land te bespreken. Ook betrekken we bewoners van het gebied bij de monitoring en excursies in het veld. 

Voor meer informatie over dit voorbeeldgebied:
Jochem Sloothaak (Brabants Landschap) 
werkgroeppatrijs@gmail.com

Veld coördinator voor lokale boeren:
Meeuwis Millenaar (ANV Altena-Biesbosch)
info@anv-altenabiesbosch.n

Voorbeeldgebied Zeeland

In Zeeland wordt er door Stichting Landschapsbeheer Zeeland en Het Zeeuwse Landschap hard gewerkt aan het voorbeeldgebied ‘Burgh-Sluis’, op het voormalige eiland Schouwen-Duivenland, grenzend aan het Schelde-estuarium. Het platte en open landschap ligt onder zeeniveau en wordt beschermd door kilometerslange dijken. Heggen, dijken en boerderijen bepalen het gezicht van het landschap. In het gebied van 500 hectare liggen 8 akker- en melkveeboerderijen en een aantal kleine natuurgebieden.

In de winter is het gebied aantrekkelijk voor de overwinterende veldleeuwerik, kneu en graspieper en roofvogels zoals torenvalken, blauwe kiekendief en velduil. Sinds drie jaar werken natuurorganisaties en boeren ook samen buiten de natuurgebieden om vogels te beschermen en de biodiversiteit op boerenland te vergroten. In het kader van PARTRIDGE willen we meer belanghebbende betrekken en de biodiversiteit met 30% verhogen. Samen met boeren willen we bloemenvelden, velden met graanstoppel, keverbanken en heggen aanleggen.

In dit gebied broeden en overwinteren er nog patrijzen, maar in de gehele provincie Zeeland komen ze nog maar zelden voor. In 2017 zal de eerste intensieve monitoring plaatsvinden om de precieze hoeveelheid patrijzen te bepalen. In het gebied willen we een voorbeeld geven van hoe een diverse groep belanghebbenden een dergelijk gebied kan verbeteren, op een manier dat het weer geschikt wordt voor een gezonde populatie patrijzen en andere boerenlandvogels.

Voor meer informatie over dit voorbeeldgebied:
Chris Vreugdenhil (project coordinator, Stichting Het Zeeuwse Landschap)  
Mail: c.vreugdenhil@hetzeeuwselandschap.nl
Phone: +31(0)113-569117

Excursie Zeeland

Op zaterdag 22 april en zaterdag 20 mei 2017 wordt er van 9.30 tot 11.00 uur in Schouwen-Duiveland een excursie georganiseerd. Onder leiding van een gids kunt u zien hoe de natuur reageert op de duurzame akkerbouw in dit voorbeeldgebied. 

Meld je aan via www.hetzeeuwselandschap.nl.