Alle berichten

Boomklever verovert heel Nederland

Geplaatst op 4 september 2018

Waar de meeste andere vogels stil zijn in deze tijd van het jaar, is de boomklever luidruchtig aanwezig. Ze bewaken hun territorium fanatiek. En dat is bijna overal tegenwoordig. Deze ooit schaarse bosvogel heeft langzaam maar zeker vrijwel heel Nederland veroverd. Zelfs midden in de stad vind je tegenwoordig boomklevers. Hoe kan dat?

De boomklever is een echte bosvogel die afhankelijk is van grote oude loofbomen. Hij nestelt in boomholtes en oude spechtennesten. Al sinds de jaren zeventig is de boomklever aan een opmars bezig in Nederland. De 10.000 paren van toen zijn toegenomen naar zo’n 31.000-38.000 paren (2013-15; bron Vogelatlas Sovon). Vanuit Oost- en Zuid-Nederland heeft de boomklever zich verspreid richting het westen en noorden van ons land. Een mooi voorbeeld is de provincie Drenthe. In de jaren zeventig broedden daar in de hele provincie slechts 10 paren. In 2014 waren dat er al meer dan 4000!

Oud bos is de successleutel

Zelfs in stadsparken is de boomklever tegenwoordig vaak te vinden. Wat maakte deze enorme opmars en uitbreiding mogelijk? Robert Kwak van Vogelbescherming Nederland: "De uitbreiding van de boomklever heeft twee hoofdoorzaken. Ten eerste zijn er veel meer bomen in Nederland gekomen door aanplant van bos, vooral in het westelijk deel van het land. Ten tweede, en misschien nog wel belangrijker, het steeds ouder worden van de bomen. Pas na een jaar of 30 worden de bossen interessant voor boomklevers. En boven de 50 jaar zijn ze ideaal."

"Veel bosaanplant in Nederland dateert van de eerste helft van de vorige eeuw, net als veel stadsparken die in die tijd zijn aangelegd. Daar profiteert de boomklever van. Daar komt nog bij dat bosbeheer is gericht op het behoud van oude bomen met ook de nodige staande dode stammen. De boomklever heeft dus steeds meer geschikt leefgebied gekregen. Bedenk dat hetzelfde geldt voor grote bonte spechten, waarvan de oude holen graag door de boomklever worden gebruikt om in te nestelen."

Pas na een jaar of 30 worden de bossen interessant voor boomklevers.

Territoriumstrijd nu al losgebarsten

Het is deze tijd van het jaar stil in de bossen. Boomklevers zijn de luidruchtige uitzondering. Ze maken zich nu al uitermate druk over hun territorium en laten zich veel en vaak horen. Robert Kwak: “Boomklevers zijn echte standvogels. Dat betekent dat ze het hele jaar door in hun territorium blijven. In de nazomer, als de jonge vogels ook een eigen plekje proberen te bemachtigen, laaien de territoriumgevechten al op en hoor je de vogels dus vaak roepen."

"Het geluid van boomklevers is gemakkelijk te herkennen, het is een aaneenrijging van tjubjes: ‘tjuub, tjuub, tjutjujkjub, tjuub’ of langgerekte tjuuuuuub-tonen, dat laatste is de echte zang. Je ziet die toegenomen roepactiviteit in deze tijd van het jaar wel bij meer standvogels zoals bijvoorbeeld bosuilen en steenuilen, maar de boomklever zie en hoor je verreweg het meest." Klik hier voor de geluiden van de boomklever.

Gehecht aan de boomstam

Boomklevers lijken letterlijk aan takken en boomstammen te kleven. Ze zijn door dit gedrag vrij gemakkelijk te herkennen. Net als door de blauwgrijs gekleurde rug en vleugels, oranjerode onderkant, zwart masker en de spitse snavel. Robert Kwak: 'Boomklevers zijn echte acrobaten. Ze lopen net zo makkelijk omhoog als omlaag langs de boomstammen. Geen enkele vogel doet hen dat na."

"Boomklevers zijn ook metselaars die erom bekend staan de opening van hun nest te verkleinen door het dicht te metselen met modder. Deze metseldrang is vaak zo sterk, dat ook wanneer het gat al de juiste grootte heeft, er in de omgeving toch nog een metselwerkje wordt gemaakt. Het is altijd weer leuk om er een te zien. Ook door die fraaie kleuren met dat lichtblauwe bovendek en warmrode onderzijde. Zeker met een najaarszonnetje erop lichten die kleuren prachtig op."

Boomklevers in de tuin?

Heb je een tuin met de nodige oude bomen, of een tuin in de buurt van een park of bos? Dan zijn boomklevers vrij gemakkelijk te verleiden tot een tuinbezoek. Met wat zonnebloempitten op de voederplank boek je vaak al snel succes. Wil je weten of de boomklever bij jou in de buurt zit? Doe de postcodevogelcheck op www.mijnvogeltuin.nl en kijk wat je kunt doen om de boomklever en/of  andere vogels in jouw buurt naar je tuin te lokken.

Online cursus Vogels van Nederland

In deze gratis vogelcursus voor beginners leert u in 10 vogellessen veel bekende vogels en hun geluiden herkennen. Met handige tips, filmpjes en ezelsbruggetjes.  Nico de Haan en Camilla Dreef nemen u mee. U ontvangt meteen de eerste vogelles per mail.

Gratis aanmelden

Mijn tuin telt mee

Wat er allemaal in tuinen leeft aan verschillende soorten vogels, vlinders, zoogdieren en insecten weten we nauwelijks. Met uw hulp proberen we dat goed in beeld te krijgen. Ook uw tuin zit vol leven.

Doe mee met de Jaarrond Tuintelling

Meer over

boomklever vogeltuin bosvogel

Deel dit bericht

Gerelateerde items

Populair