Zuurstokken in ons kikkerland

Vogelaars noemen de flamingo ook wel zuurstok. Hoewel deze naam ietwat oneerbiedig overkomt, doen de lange, dunne poten door hun roze kleur misschien wel wat aan stuurstokken denken. Het is een van de kenmerken van de Europese flamingo.  

Verder is deze soort te herkennen aan een lichtroze tot bijna witte verenkleed met dieproze vleugels met zwarte punten. En deze vogel heeft een zachtroze snavel met een zwart eindpunt. De snavel van de flamingo heeft een typische knik.  

Ondanks dat de Europese flamingo geregeld in Nederland te zien is, broeden ze niet in Nederland. Dat doen ze wel net over de grens in Duitsland, op een onder vogelaars beroemde plek: het Zwillbrocker Venn. Dit gebied is de meest noordelijke broedlocatie van de Europese flamingo. Na de broedperiode steken de flamingo's geregeld de grens over en komen ze dus ook naar Nederland.   

Verder vind je de Europese flamingo vooral langs de Mediterrane kust, zoals de kust van Spanje en Frankrijk en ook op Sardinië, in ondiepe wateren langs de kust, zoals lagunes en zoutpannen. Hier vind je een verspreidingskaart van deze soort. 

De flamingo broedt in kolonies en legt meestal een, soms zelfs twee eieren per nest. Ze eten kreeftachtigen en andere kleine waterdiertjes. Maar ook zaden, waterplanten en algen gaan er bij de flamingo goed in.   

De Europese flamingo komt dus maar in een klein deel van Europa voor. Sommige van deze flamingo’s overwinteren in West-Afrika of ten oosten van de Middellandse Zee, terwijl andere in hun broedgebied blijven hangen. Ook de vogels uit Duitsland/ Nederland blijven vaak overwinteren.

In het Zwillbrocker Venn broeden ook andere soorten flamingo’s, zoals de Chileense flamingo, die oorspronkelijk uit Zuid-Amerika komt. Die soort zal ontsnapt zijn uit dierentuinen of vanuit particuliere waterwildcollecties en hebben weten te overleven. 

Dit kan óók gebeurd zijn met sommige van ‘onze’ Europese flamingo's. Maar het kan tegelijk niet worden uitgesloten dat een ander deel van de Europese flamingo’s Duitsland (en Nederland) hebben bereikt, doordat ze vanuit zuidelijk Europa en West-Azië, na hun broedseizoen, deze kant op zijn gevlogen. Zo zijn in Nederland wel eens wilde - in Zuid-Spanje geringde - vogels waargenomen.  

Dat zich sinds 1983 een broedkolonie bevindt net over de Duitse grens bij het Zwillbrocker Venn, is in ieder geval zeker. We verwelkomen deze prachtige vogels en hopen ze nog lang te mogen bewonderen. 

Als je een flamingo ziet in Nederland, kan het dus zowel een Europese flamingo of Chileense flamingo zijn. Hoe houd je ze uit elkaar? Kijk vooral naar de grootte, kleur van de veren, de snavels en ook de kleur van de poten. 

Tegenover de roze poten van de Europese flamingo staan de grijze poten van de Chileense (met roze ‘knieën’). En bij de Chileense flamingo is de helft van de snavel zwart, terwijl dit bij de Europese slechts de uiterste punt is. Ook het verenkleed heeft een andere kleur. Bij de Europese flamingo is dit lichtroze tot bijna wit, terwijl de Chileense een veel intens rozere kleur heeft. Ook de grootte van beide vogels verschilt: de Europese is groter dan de Chileense.  

In de vogelkunde is het zelden eenvoudig. In Nederland tref je behalve de Europese en Chileense ook nog twee andere ontsnapte/verwilderde soorten aan: de Caribische en kleine flamingo. Hoe je deze andere soorten uit elkaar houdt, lees je in dit artikel.