Grote pieper

Richard's Pipit, Anthus richardi - Kwikstaarten (Motacillidae)

Deze langgerekte pieper uit Siberië is een vrij zeldzame doortrekker in het najaar, vooral aan de kust. Meestal hoor je de vogel eerder dan dat hij te zien is; overvliegende vogels laten een opvallend mus-achtige roep horen. Aan de grond vallen vooral de lange poten en rechtopstaande houding op.

Herkenning

Forse pieper met lange poten en staart en rechtopstaande houding. Donker gestreept op mantel, rug en borst. Heeft een lichte teugel, een lange piepersnavel, warmbeige flanken en borst en fijne streping op de bovenborst. Een pieper zonder flankstreping kan alleen grote- of duinpieper zijn, waarbij de aan- of afwezigheid van een zwarte teugel een goed onderscheidend kenmerk is. Heeft een langere staart dan duinpieper. Roep is kenmerkend.

Geluid

Roep een musachtig "Tschrieielp", begint explosief en sterft dan weg. Vérdragend, meestal in vlucht.


17-18 cm


Deze soort lijkt op:


Leefwijze

Broeden

Broedt voornamelijk in april - juli. Vaak 2 legsels van 3-4 eieren. Groot komvormig nest van dikke grasstengels en wortels wordt gebouwd tussen graspollen in een kuiltje. Beide ouders broeden en voeren de jongen. Broedduur en vliegvlug-tijd onbekend.

Leefgebied

Op trek in open duinen, vochige graslanden, op dijken, in kwelders, wat minder op akkers en heide. Vaak in hoog gras, anders dan duinpieper.

Voedsel

Ongewervelden, insecten en zaden.

Vogeltrek

Lange-afstandstrekker, vliegt vanaf Oost-Rusland, Oost-Kazakhstan en Noordwest-China zuidelijk richting Oost-India en zuidelijk vasteland van Azië. Opmerkelijk genoeg trekken jonge vogels ook naar West-Europa (septmeber-november) die overwinteren in landen rond de Middellandse zee, van december - februari, soms in grote groepen. In voorjaar (vooral april) een stuk zeldzamer. Zoals andere piepers vooral een dagtrekker, doorgaans alleen. Afkomst en bestemming van vogels die Nederland aandoen is onbekend.


Verspreiding en aantal

doortrekker in uiterst klein aantal

jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

Aantal waarnemingen in Nederland stijgt waarschijnlijk door waarnemerseffect: er zijn steeds meer vogelaars actief. Neemt vermoedelijk wel af als trekker. Aantal wisselt wel, soms zijn er uitgesproken goede of slechte jaren.

Aantallen in Nederland

Aantal broedparen

Bron: Sovon Vogelonderzoek Nederland

Meer weten over trends? Kijk op sovon.nl.

Waarnemingen

Bron en meer waarnemingen: Waarneming.nl

Kijktip

Vooral tijdens najaarstrek, duikt dan verspreid langs de Nederlandse kust op. Meeste kans op een overtrekkende grote pieper in de zeereep.

In Europa

Grote piepers broeden niet in Europa en kunnen alleen op doortrek in Europa worden gezien.

Meer informatie


Bescherming

Stabiele internationale populatie.


Wet- en regelgeving

De grote pieper is een beschermde inheemse diersoort. Net als alle andere vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen zijn grote piepers beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn. De bescherming van de grote pieper is in Nederland geregeld in de Wet natuurbescherming.

Algemene regels

De Wet natuurbescherming bevat een aantal verboden handelingen die van toepassing zijn op alle inheemse vogels. Deze verboden gelden in heel Nederland. De wet verbiedt:

  • het opzettelijk doden of vangen van vogels (artikel 3.1 lid 1);
  • het opzettelijk vernielen of beschadigen van nesten, rustplaatsen en eieren van vogels, of het wegnemen van nesten (artikel 3.1 lid 2);
  • het rapen en onder zich hebben van eieren van vogels (artikel 3.1 lid 3);
  • het opzettelijk storen van vogels (artikel 3.1 lid 4);
  • het bezit, het vervoer en de handel in vogels, dood of levend, dan wel delen of producten daarvan (artikel 3.2).

Overtreding van deze verboden is een economisch delict en kan leiden tot strafrechtelijke vervolging. De verboden worden ook bestuursrechtelijk gehandhaafd. Uitzonderingen op de verboden zijn opgenomen in de wet en de bijbehorende uitvoeringsregelgeving. De wet voorziet in een algemene bevoegdheid voor de provincie (en in sommige gevallen het Ministerie van Economische Zaken) om onder strikte voorwaarden een ontheffing of vrijstelling te verlenen van de verboden (artikel 3.3).

Bijzondere regels

Er zijn geen natuurgebieden voor deze soort aangewezen op grond van de Wet natuurbescherming. De soort komt slechts in beperkte mate op doortrek in Nederland voor.

Meer weten?

© Foto's: AGAMI   © Illustraties vogels: Elwin van der Kolk   © Video's: Natuur Digitaal