Poelruiter

Marsh Sandpiper, Tringa stagnatilis - Strandlopers (Scolopacidae)

In ons land is de poelruiter een zeldzame maar regelmatige verschijning die jaarlijks wordt gezien op kleine plasjes met slikranden, zowel langs de kust als in het binnenland. De laatste jaren worden er steeds meer poelruiters in ons land gezien. De poelruiter lijkt op de groenpootruiter, maar staat hoger op de poten, is kleiner en heeft een dunnere, niet opgewipte snavel. Het is een sierlijke steltloper die vooral in april/mei en juli/augustus gezien kan worden.

Herkenning

Slanke ruiter met opvallend lange poten en een zeer dunne priemsnavel. In het voorjaar (adulte vogels) overwegend zilvergrijze bovendelen met zwarte vlekken, en fijne streping op de borst die overgaat in pijlvormige vlekken en bandering . In najaar opvallend bleek voorkomen (adult) door wit gezicht contrasterend met grijs petje; juveniele vogels hebben ook een petje, maar ook een lichte wenkbrauwstreep en iets donkerdere, rossig getinte oorstreek.

Geluid

Roep lijkt op groenpootruiter, maar sneller en hoger "tjoe-joe-joe"; Zang nauwelijks te horen in Nederland, een melodieus "k-LIE-uuu-d-LIE-uu-d-LIE-uu" en schelle, kwetterende versnellende reeks "kjiep-kjiep-kjip-ipipipip".


22-26 cm, spanwijdte 55-59 cm


Deze soort lijkt op:

Vogelbescherming-optiek en andere topmerken

Ruime sortering, hoge kwaliteit in alle prijsklassen, 40 jaar expertise en persoonlijk advies in de winkel in Zeist. Ons enthousiaste en deskundige winkelteam demonstreert graag de verschillende modellen en mogelijkheden, zodat u zelf kunt vergelijken en uw keuze op uw gemak kunt maken. Én u steunt het werk van Vogelbescherming.

bekijk ons ruime assortiment in onze webshop

Leefwijze

Broeden

Broedt vanaf eind april - begin juni. Heeft 1 nest met 3-5 eieren, meestal 4. Deelt broedhabitat vaak met moerassterns, tureluur, kievit en grutto. Ondiep nest op een verhoging in korte vegetatie nabij water. Het is onbekend hoe lang er gebroed en gezorgd wordt voordat de eieren uitkomen, resp. jongen uitvliegen.

Leefgebied

Komt tijdens trektijd voor in ondiepe plasdras gebieden, ondergelopen bollenvelden, zoutpannen (in Zuid-Europa), langs oevers van rivieren en soms in getijdengebied. Broedt in grassige veengebieden, schaars begroeide weides en steppes en hoogvenen.

Voedsel

Voedsel bestaat uit spinnen en kleine vlokreeftjes en andere insecten die van het wateroppervlak worden gepikt. Foerageert beheerst en standvastig, rustiger dan groenpootruiter.

Vogeltrek

Trekt vanaf juli vaak in lange stukken in een breed front over China, Kazakhstan en het Midden-Oosten, en maakt weinig tussenstops. Overwintert in veel landen aan de Indische Oceaan, bijna geheel sub-Sahara Afrika en verspreid op veel plekken in Zuidoost-Azië. Terugtrek begint eind maart, maar vogels die (nog) niet broeden blijven geregeld in het winterkwartier.


Verspreiding en aantal

doortrekker in uiterst klein aantal

jan feb apr mei jun jul aug sep okt nov dec

Stijgend aantal waarnemingen in Nederland.

Aantallen in Nederland

Aantal broedparen Geen broedvogel
Geschat maximum aantal overwinteraars/doortrekkers uiterst klein aantal

Bron: Sovon Vogelonderzoek Nederland

Meer weten over trends? Kijk op sovon.nl.

Waarnemingen

Bron en meer waarnemingen: Waarneming.nl

Kijktip

Kan overal in Nederland opduiken, van april t/m augustus. Lauwersmeer is een goede plek.

In Europa

Broedvogel van Oost-Europa. Broedt in Moldavië en oost-Oekraïne, en schaars in Baltische staten, Polen en Wit-Rusland.

Meer informatie


Bescherming

De internationale populatie lijkt enigszins achteruit te gaan, maar gezien het stijgende aantal gevallen in Nederland en (West-)Europa zijn westelijke populaties in ieder geval redelijk stabiel.


Wet- en regelgeving

De poelruiter is een beschermde inheemse diersoort. Net als alle andere vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen zijn poelruiters beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn. De bescherming van de poelruiter is in Nederland geregeld in de Wet natuurbescherming.

Algemene regels

De Wet natuurbescherming bevat een aantal verboden handelingen die van toepassing zijn op alle inheemse vogels. Deze verboden gelden in heel Nederland. De wet verbiedt:

  • het opzettelijk doden of vangen van vogels (artikel 3.1 lid 1);
  • het opzettelijk vernielen of beschadigen van nesten, rustplaatsen en eieren van vogels, of het wegnemen van nesten (artikel 3.1 lid 2);
  • het rapen en onder zich hebben van eieren van vogels (artikel 3.1 lid 3);
  • het opzettelijk storen van vogels (artikel 3.1 lid 4);
  • het bezit, het vervoer en de handel in vogels, dood of levend, dan wel delen of producten daarvan (artikel 3.2).

Overtreding van deze verboden is een economisch delict en kan leiden tot strafrechtelijke vervolging. De verboden worden ook bestuursrechtelijk gehandhaafd. Uitzonderingen op de verboden zijn opgenomen in de wet en de bijbehorende uitvoeringsregelgeving. De wet voorziet in een algemene bevoegdheid voor de provincie (en in sommige gevallen het Ministerie van Economische Zaken) om onder strikte voorwaarden een ontheffing of vrijstelling te verlenen van de verboden (artikel 3.3).

Bijzondere regels

Er zijn geen natuurgebieden voor deze soort aangewezen op grond van de Wet natuurbescherming. De soort komt slechts in beperkte mate op doortrek in Nederland voor.

Meer weten?

© Foto's: AGAMI   © Illustraties vogels: Elwin van der Kolk   © Video's: Natuur Digitaal