Een hoofdrol voor de nachtgeest

Eén miljoen Fransen kunnen geen ongelijk hebben. Zoveel mensen gingen in Frankrijk de natuurfilm Whispers in the Woods van Vincent Munier bekijken. Een volkomen terecht succes voor deze filmmaker, die eerder hoge ogen gooide met The Velvet Queen over het schuwe sneeuwluipaard uit de Himalaya. Nu zocht hij het letterlijk en figuurlijk dichter bij huis, want hij trekt eropuit met zijn vader én zijn zoon in de Franse Vogezen.

Je ziet in Whispers in the Woods de prachtigste beelden van vogels. Maar er komt veel meer voorbij, van boktor tot das of vos. Munier weet deze onmoetingen op z’n mooist vast te leggen, gebruik makend van mist, damp, regen, sneeuw of tegenlicht. Wat het sympathiek maakt en niet alleen mooifilmerij is dat af en toe een tak, een boom of een blaadje een beetje in de weg zit. Het geeft de film authenticiteit. En het is ook een thema in de film: veel van het natuurlijk leven voltrekt zich buiten onze waarneming. Je ziet er glimpjes van. Vaker moet je het doen met sporen of geluiden.

Maar als je dan een keer een ontmoeting meemaakt, met een hert, everzwijn, bosuil of zelfs lynx, is dat een extra magisch moment. Daarover aan elkaar vertellen, vormt een tweede laag in de film. In een huisje in het bos, vertellen de filmmaker en zijn vader bij kaarslicht ‘histoires’ aan hun (klein)zoon. Zo geven ze kennis over de natuur door, maar nog meer het intense geluksgevoel dat je buiten kan overvallen als je iets bijzonders meemaakt.

De film kent ook een soort overgangsscènes, al doe je ze met die naam tekort. Het zijn veelal wat meer uitgezoomde beelden van bosrijke heuvels met mistflarden, onwaarschijnlijk mooi en romantisch. Daarbij klinkt dan ook stemmige muziek, bij de natuurbeelden ontbreekt die gelukkig vaak en zoom je in op de unieke vogel- en diergeluiden. Wat minder radicaal is deze film dus dan The Ancient Woods uit 2017 van filmmaker en bioloog Mindaugas Survila, waar muziek helemaal ontbrak.

Maar, gode zij dank, je hoort bij Munier dus geen aanzwellende orkesten noch krommetenencommentaar overigens, waardoor zijn film alleen al daarom ver uitsteekt boven veel andere natuurdocumentaires.

Als gezegd, de hoofdrol is voor het auerhoen. 10.000 jaar kwam die voor in de Vogezen, en nu niet meer. De vader van Munier is er bedroefd om dat hij het verdwijnen moest meemaken van deze ‘nachtgeest die de dag aanroept’, wat slaat op de bijzondere klokgeluiden die deze vogel maakt vlak voor zonsopkomst. Soorten verdwijnen, dat gebeurt; opa Munier stoorde zich vooral aan de onverschilligheid van de samenleving die dat laat gebeuren. Het bos mag dan beschermd zijn, maar klimaatverandering en alles wat er om een natuurgebied heen gebeurd, laat zich natuurlijk ook gelden, in negatieve zin welteverstaan. In Nederland kunnen we erover meepraten met het korhoen.

Daarom trekken in de film de drie generaties Munier naar Noorwegen. Om daar op zoek te gaan naar baltsende auerhoenders. Een wens die vraagt om het bouwen van een schuilhut en hele koude overnachtingen. Het is geen grote spoiler, maar hun queeste slaagt. Op het gezicht van de jongen lees je de verpletterende impact af van het schouwspel dat je dan ook als kijker kan meemaken: wat een spannende dans en een geweldig geklok.

Kortom, gaat dat zien. En… wees geen steen, help mee met vogels beschermen.