Buizerd

Common Buzzard, Buteo buteo - Sperwers (Accipitridae)

De buizerd is verreweg de algemeenste en meest opvallende roofvogel van Nederland, die je vaak in open land ziet, zittend op een paal of schroevend op de thermiek. Buizerds zijn erg gevarieerd qua kleur en tekening. Van donkerbruin tot bijna wit. Hij heeft zich de laatste decennia sterk uitgebreid als broedvogel en broedt ook in de lage delen van Nederland. Heeft zich ook op de Waddeneilanden gevestigd.

Herkenning

De buizerd is voor herkenning de sleutelsoort in Nederland. Is erg gevarieerd in kleur en tekening. Lichte buizerds worden vaak aangezien voor de veel zeldzamere ruigpootbuizerd; kijk voor onderscheid bij deze. Heeft een brede, niet ver uitstekende kop, brede vleugels en een vrij korte, afgeronde staart met smalle bandjes. Vliegt met relatief snelle, ondiepe en ietwat stijve vleugelslagen. Vaak cirkelend te zien en dan worden de vleugels in een ondiepe V gehouden.

Geluid

Hoog, miauwend.


40–52 cm, spanwijdte 109–136 cm


Deze soort lijkt op:

Koop uw verrekijker of telescoop bij Vogelbescherming

Ruime sortering, hoge kwaliteit in alle prijsklassen, 40 jaar expertise en persoonlijk advies in de winkel in Zeist. Ons enthousiaste en deskundige winkelteam demonstreert graag de verschillende modellen en mogelijkheden, zodat u zelf kunt vergelijken en uw keuze op uw gemak kunt maken. Én u steunt het werk van Vogelbescherming.

bekijk ons assortiment in de webshop

Leefwijze

Broeden

Paren hebben meerdere nesten in een territorium en switchen van jaar op jaar. Broedt liefst in kruinen hoge bomen, soms lager in struiken, heel zelden zelfs op de grond. Bouwt nest van takken en twijgen dat vaker wordt gebruikt, lapt ook oude nesten van andere roofvogels op. Broedtijd vooral april-mei. Eén legsel, meestal 2-4 eieren. Broedduur 33-38 dagen, begint na leg eerste ei. Jongen vliegen uit na 50-60 dagen, maar worden nog 6-8 weken gevoerd.

Leefgebied

Combinatie van geschikte nestgelegenheid (bos of een bosje) met open land met veel voedsel is ideaal. Jaagt ook wel midden in (ouder bos), maar in Nederland graag in weilanden. Te vinden in uitgestrekte bossen afgewisseld met heide en boerenland, moerasbossen, boerenland met bosjes en houtwallen, duinvalleien met struweel, bosjes in steden. Jaagt soms ver van het nest, ook in heel open land en steeds vaker in steden. Ideaal is halfopen land.

Voedsel

Opportunistisch in voedselkeuze. Vooral kleine zoogdieren, zoals woelmuizen (in Nederland veel veldmuis, rosse woelmuis) en jonge konijnen. Ook regenwormen, kevers, amfibieën, jonge vogels en aas. Over het algemeen geen snelle jager, maar kan soms vogels en volwassen konijnen pakken. Jaagt vooral vanaf zitplaats laag boven de grond. Bidt ook, vooral in de zomer in open gebieden.

Vogeltrek

De noordelijkste broedgebieden in Europa (Noord-Scandinavië, Finland en Noord-Rusland) worden in september-oktober geheel verlaten. Veel Noorse en Zweedse buizerds trekken via Zuid-Zweden naar het zuiden en zuidwesten van Europa, ook naar Nederland. Onze broedvogels overwinteren grotendeels in eigen land. Populatie wordt aangevuld met Scandinavische vogels. Vooral in maart en april trekken deze weer terug. Stuwing langs kustlijnen, zoals bij Falsterbo, Zuid-Zweden.


Verspreiding en aantal

vrij talrijke broedvogel | jaarrond aanwezig | doortrekker en wintergast in vrij groot aantal

jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

Als broedvogel sterk toegenomen sinds de jaren zeventig, vooral in de lage delen van Nederland. Neemt als wintervogel de laatste jaren af.

Aantallen in Nederland

Aantal broedparen 8000-10.000 (in 1998-2000)
Geschat maximum aantal overwinteraars/doortrekkers groot aantal

Bron: Sovon Vogelonderzoek Nederland

Meer weten over trends? Kijk op sovon.nl.

Waarnemingen

Meer waarnemingen op Waarneming.nl

Kijktip

Overal te zien, zelfs aan de randen van de grote steden. Het talrijkst in halfopen land met weilanden, houtwallen en bosjes. Trekkende buizerds zijn vooral in de zuidoostelijke helft van Nederland te zien, in oktober, bij oostenwind en thermiek.

In Europa

Komt in vrijwel geheel Europa voor, behalve in de meest noordelijke delen van Fenno-Scandinavië en Rusland. Wordt daar vervangen door de ruigpootbuizerd. Is wel op veel plaatsen (nog) zeldzaam door vervolging in het verleden.

Meer informatie


Bescherming

  • Nu niet bedreigd in Europa. In het verleden, maar hier en daar nog steeds, sterke achteruitgang door vervolging, vergiftiging, verlies van leefgebied, virusziekten onder konijnen. Kwetsbaar voor windparken. Mogelijke bedreiging is loodvergiftiging door hagel (via aas).
  • In Nederland vindt op veel plaatsen vervolging plaats (schieten, verstoren van nesten, vergiftiging) door jachtopzieners en weidevogelbeschermers.

Wat kunt u doen

Buizerds profiteren van rustige delen in het bos met geschikte nestbomen, met in de nabijheid faunarijk, open land om te jagen. Bespaar bij beheer- en boswerkzaamheden delen met roofvogelnesten en werk niet vlak voor of tijdens de broedtijd. Houd ook met recreatie en evenementen rekening met broedende roofvogels.
Vindt u een dode, verzwakte of gewonde buizerd, dan kunt u contact opnemen met de Werkgroep Roofvogels Nederland.

Meer weten?

Downloads


Wet- en regelgeving

De buizerd is een beschermde inheemse diersoort. Net als alle andere vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen is de buizerd beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn. De bescherming van de buizerd is in Nederland geregeld in de Flora- en faunawet.

Algemene regels

De Flora- en faunawet bevat een aantal verboden handelingen die van toepassing zijn op alle inheemse vogels, waaronder de buizerd. Deze verboden gelden in heel Nederland. De wet verbiedt:

  • het doden, verwonden, vangen (artikel 9)
  • het opzettelijk verontrusten (artikel 10)
  • het beschadigen, vernielen, uithalen, wegnemen of verstoren van nesten, holen of andere voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen (artikel 11)
  • het zoeken, rapen, uit het nest nemen, beschadigen of vernielen van eieren (artikel 12)
  • het bezit, het vervoer en de handel in de vogels dan wel eieren, nesten of producten daarvan (artikel 13)

Uitzonderingen op de verboden zijn onder strikte voorwaarden mogelijk. Daarvoor is een ontheffing of een vrijstelling nodig.

Bijzondere regels

De Flora- en faunawet biedt bescherming aan alle in gebruik zijnde nesten, voortplantingsplaatsen en vaste rust- en verblijfplaatsen van vogels. Deze bescherming geldt voor alle soorten gedurende het broedseizoen en voor een beperkt aantal soorten jaarrond. Nesten van buizerds zijn het gehele jaar beschermd, omdat zij jaar in jaar uit gebruik maken van hetzelfde nest. De nesten zijn daarom, voor zover ze niet permanent verlaten zijn, jaarrond beschermd. In de soortenstandaard voor de buizerd vindt u informatie over effectieve maatregelen om de nestplaatsen van de soort te beschermen.

Meer weten?

© Foto's: AGAMI   © Illustraties vogels: Elwin van der Kolk   © Video's: Natuur Digitaal