Waterrietzanger

Aquatic Warbler, Acrocephalus paludicola - Rietzangers (Acrocephalidae)

De waterrietzanger is in ons land een zeldzame doortrekker met hooguit enkele exemplaren per jaar. Bijna alle waarnemingen hebben betrekking op jonge, eerstejaars vogels die vanuit hun broedgebieden via Noordwest-Europa naar het zuiden trekken. Het is een liefhebber van natte weilanden met zegge en zeggemoerassen. Hij broedt vooral in Polen en verder in Oost-Europa. De waterrietzanger lijkt in uiterlijk op de in Nederland veel algemenere rietzanger, maar is - onder andere - zwaarder gestreept op de rug en kop.

Herkenning

Lijkt op rietzanger, maar contrastrijk zwart en geelbeige gestreepte rug en kop, met lichte scherp afgesneden middenkruinstreep. Daarnaast een lichte teugel - het deel tussen snavel en oog. Op het eerste gezicht een stuk lichter, meer witgeel dan rietzanger. Volwassen vogel fijne streping op borst en flanken, jonge vogel egaal; bij rietzanger is dit omgekeerd.

Geluid

Zang veel trager en eenvoudiger dan van rietzanger, met veel korte pauzes. 'terrrr...di-duuu ...terrr---luu-luuluu...terrr..." etc. Zingt vooral in avondschemering. Roep kort en tongklakkend "tk", lijkt erg op die van rietzanger.


13 cm


Deze soort lijkt op:

Vogelbescherming-optiek en andere topmerken

Ruime sortering, hoge kwaliteit in alle prijsklassen, 40 jaar expertise en persoonlijk advies in de winkel in Zeist. Ons enthousiaste en deskundige winkelteam demonstreert graag de verschillende modellen en mogelijkheden, zodat u zelf kunt vergelijken en uw keuze op uw gemak kunt maken. Én u steunt het werk van Vogelbescherming.

bekijk ons ruime assortiment in onze webshop

Leefwijze

Broeden

Broedt van mei - juli. Tussen 15 en 22 mei wordt doorgaans eerste ei gelegd, als er een tweede legsel komt tussen 28 juni en 4 juli. Heeft 1 legsel van 3-7 eieren. Broedduur 12-15 dagen. Mannetjes hebben geregeld meerdere nesten, maar vrouwtjes ook meerdere mannetjes. Het nest is een kommetje van gras, stengels en bladeren, spinnenwebben en plantaardig materiaal, bekleed met fijner materiaal en met een dakje. Het bevindt tussen de 3-30 cm boven - moerassige -grond of boven water. Jongen vliegvlug na 13-16 dagen.

Leefgebied

Zeggemoerassen en -velden zijn bij uitstek favoriet als broedgebied. Buiten broedtijd rietvelden, vegetaties met zeebies en zwanenbloem, egelskop e.d. Ook wel in ruigte met riet. Tijdens trektijd in Nederland in dergelijk habitat te vinden.

Voedsel

Hoofdzakelijk insecten en andere ongewervelden als spinnen e.d.

Vogeltrek

Komt al vroeg in Nederland op doortrek, vanaf eind juli tot begin september. Doorgaans niet makkelijk te vinden, ondanks lage zegge/riet-begroeiing, vaak enkelingen, soms een tweetal. Overwinteringsplekken niet goed bekend, maar in ieder geval in Senegal en Mali oostelijk tot Ghana. Dit is pas recent ontdekt toen in Senegal in 2007 een redelijk aantal is gevangen in mistnet voor onderzoek.


Verspreiding en aantal

doortrekker in uiterst klein aantal

jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

De aantallen in Nederland fluctueren, maar het aantal is te klein om van een trend te spreken. Tot in de jaren '40 van de vorige broedde de soort in Nederland.

Aantallen in Nederland

Aantal broedparen Geen broedvogel

Bron: Sovon Vogelonderzoek Nederland

Meer weten over trends? Kijk op sovon.nl.

Waarnemingen

Bron en meer waarnemingen: Waarneming.nl

Kijktip

Er zijn diverse bekende plekken, die vaak tijdelijk geschikt zijn vanwege de successie door riet over de zegge heen. Bekende plekken zijn/waren Bakkersdam, Abtskolk, Lentevreugd en er ontstaan ook nieuwe plekken zoals Dijkgatsweide en de Nieuwe Droogmaking bij Berkel en Roderijs.

In Europa

Broedvogel van Polen, Litouwen, Wit-Rusland en Oekraïne, maar ook Hongarije.

Meer informatie


Bescherming

De soort is internationaal beschermd en geclassificeerd als kwetsbaar ('Vulnerable') vanwege het afnemende broedareaal van zeggemoerassen (zowel in oppervlakte als door successie), het verdwijnen van traditionele landbouwmethoden en veranderingen in de waterhuishouding. De soort heeft een relatief klein broedareaal over en komt alleen nog verspreid voor in Polen (Biebrza), Litouwen, Wit-Rusland en Oekraïne, en wordt hier uitvoerig beschermd dankzij internationale afspraken.


Wet- en regelgeving

De waterrietzanger is een beschermde inheemse diersoort. Net als alle andere vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen zijn waterrietzangers beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn. De bescherming van de waterrietzanger is in Nederland geregeld in de Wet natuurbescherming.

Algemene regels

De Wet natuurbescherming bevat een aantal verboden handelingen die van toepassing zijn op alle inheemse vogels. Deze verboden gelden in heel Nederland. De wet verbiedt:

  • het opzettelijk doden of vangen van vogels (artikel 3.1 lid 1);
  • het opzettelijk vernielen of beschadigen van nesten, rustplaatsen en eieren van vogels, of het wegnemen van nesten (artikel 3.1 lid 2);
  • het rapen en onder zich hebben van eieren van vogels (artikel 3.1 lid 3);
  • het opzettelijk storen van vogels (artikel 3.1 lid 4);
  • het bezit, het vervoer en de handel in vogels, dood of levend, dan wel delen of producten daarvan (artikel 3.2).

Overtreding van deze verboden is een economisch delict en kan leiden tot strafrechtelijke vervolging. De verboden worden ook bestuursrechtelijk gehandhaafd. Uitzonderingen op de verboden zijn opgenomen in de wet en de bijbehorende uitvoeringsregelgeving. De wet voorziet in een algemene bevoegdheid voor de provincie (en in sommige gevallen het Ministerie van Economische Zaken) om onder strikte voorwaarden een ontheffing of vrijstelling te verlenen van de verboden (artikel 3.3).

Bijzondere regels

Er zijn geen natuurgebieden voor deze soort aangewezen op grond van de Wet natuurbescherming. De soort komt slechts in beperkte mate in Nederland voor.

Meer weten?

© Foto's: AGAMI   © Illustraties vogels: Elwin van der Kolk   © Video's: Natuur Digitaal