Euro Birdwatch 2017

Elk najaar tellen vogelaars in heel Europa de trekvogels wanneer miljoenen vogels richting het zuiden vliegen, een spectaculair fenomeen. In Nederland coördineert Vogelbescherming de Euro Birdwatch al meer dan 20 jaar, samen met de uitstekende website www.trektellen.nl. De Euro Birdwatch is een initiatief van BirdLife International.

De aantallen

Zoals in onderstaande tabel te zien is, verschillen de aantallen trekvogels (en soorten) die op deze dag worden geteld nogal van jaar tot jaar. Dat ligt met name aan het weer (zie ook verderop). Maar de vogeltrek is hoe dan ook een waanzinnig fenomeen en de Birdwatch geeft een mooi inkijkje!

Resultaten

  Top 10 2017 Top 10 2016 Top 10 2015
  Totaal: 246.189
Aantal soorten: 199
(stand: 05-10-2017)
Totaal:397.050  
Aantal soorten: 197 
(stand: 03-10-2016)
Totaal: 316.313
Aantal soorten: 190
1. spreeuw 77.687 graspieper  131.396 spreeuw 67.869 
2. vink 24.726 vink 113.078 vink 38.308 
3. graspieper 19.436 spreeuw 57.064 kolgans 35.231 
4. kievit 16.208 grauwe gans 9.971 graspieper 20.038
5. grauwe gans 15.434 kneu 8.460 kievit 15.349
6. aalscholver 13.872 kokmeeuw 7.848 grauwe gans 13.264
7. goudplevier 8.075 aalscholver 6.627 kokmeeuw 13.105
8. kokmeeuw 7.186 boerenzwaluw 6.541 kneu 9.279
9. smient 5.587 kievit 6.540 toendrarietgans 6.937
10. kneu 5.249 witte kwikstaart 4.724 sijs 6.520

 

Bijzondere waarnemingen

Enkele van de bijzonderheden die werden gerapporteerd zijn: 5 bladkoningen, 1 velduil, 3 purperreigers, 5 visarenden, 1 grauwe pijlstormvogel, 1 vale pijlstormvogel, 4 roodkeelpiepers, 1 porseleinhoen, 1 draaihals, 1 kuifaalscholver, 1 roerdomp, 1 roze spreeuw, 1 ortolaan en 1 bokje.

Aandacht voor vogels en hun leefgebieden

Het doel van dit evenement is wereldwijd aandacht te schenken aan vogels en hun leefgebieden. Hierdoor ontstaat meer draagvlak voor beschermingsactiviteiten in de verschillende deelnemende landen, doordat vogels en hun bescherming weer eens voor het voetlicht worden gebracht. Ook kan dit evenement ertoe bijdragen dat meer mensen geïnteresseerd raken in vogels. De Euro Birdwatch is daarnaast een uitstekende gelegenheid om in de pers het belang van Nederland voor trekvogels nog eens voor het voetlicht te brengen.

Bekijk meer foto's van de telposten

144 telposten in het hele land

In ons land zijn het vooral (vele honderden) vrijwilligers die tijdens de Euro Birdwatch - in het hele land - trekvogels tellen op 144 telposten, zowel vogelwerkgroepen als speciale telgroepen die in voor- en najaar vele uren maken om voorbijtrekkende vogels te tellen.

Geen goed trekweer…

De Euro Birdwatch staat of valt met het weer. Helder zicht is ideaal om te tellen, net als een lichte tegenwind want dan vliegen de vogels lager. Goed trekweer voor de vogels zelf is uiteraard juist rugwind (dus noorden en/of oostenwind).

Maar helaas was het in het grootste deel van het land nogal regenachtig en moesten een aantal telposten, vooral in de zuidelijke helft van het land, noodgedwongen de telling helaas stoppen. Ook onze Vlaamse collega’s hadden veel last van het weer, met daarom tegenvallende aantallen trekvogels.

Weinig aanvoer

Een andere factor die van belang is voor de aantallen trekvogels die tijdens de Birdwatch in Nederland worden geteld, is de ‘aanvoer’ vanuit het noorden en oosten van Europa. Traditioneel kijken we bijvoorbeeld naar de befaamde telposten bij het Zuid-Zweedse Falsterbo om te kijken naar wat er aan trekvogels is te verwachten tijdens de Euro Birdwatch, vooral omdat daar al sinds jaar en dag fanatiek wordt geteld en dagelijks worden gerapporteerd.

Langs Falsterbo vlogen de afgelopen week bovengemiddelde aantallen rotganzen, smienten en sperwers geteld, en vlogen ook boerenzwaluwen en graspiepers vrij goed.

Maar omdat het de vrijdag voor de Birdwatch wel goed trekweer was in Nederland (en er dus al veel vogels waren weg- of doorgetrokken), en omdat het de nacht van zaterdag op zondag slecht weer was in zuidelijk Scandinavië (en er daardoor weinig aanvoer was), viel ook hierdoor de trek op de dag zelf wat tegen.

Graspieper / Bert (Vogelweb)

Hoe verliep de trek tijdens de Euro Birdwatch?

Door bovengenoemde oorzaken vielen de aantallen getelde vogels dus tegen. Het aantal soorten is op zich gebruikelijk, dus met goed weer hadden we vast ook een goede vogeltrekdag gehad.
Als we dit vergelijken met voorgaande edities van de Birdwatch, dan blijkt dit van de vorige 18 edities de vijfde ‘slechtste’ (of beter: minst goede) te zijn. En we moeten terug naar de Euro Birdwatch van 2009 voor de laatste Birdwatch met lagere aantallen (161.535).

Dus verwachtten we eerder nog een goede trekdag voor afgelopen zaterdag, dat beeld moesten we dus naar beneden bijstellen. Aan de andere kant is het weer natuurlijk één van de factoren waar we niets aan kunnen doen, want het blijft een momentopname van de najaarstrek.
En toch zullen de vogels naar het zuiden moeten vliegen, dus helemaal ontevreden zijn we niet.

Daarnaast was er veel persaandacht voor het evenement, en dat is toch ook waar het om gaat: aandacht voor trekvogels en het fenomeen vogeltrek. In die opzet zijn daarom goed geslaagd.

Europese resultaten

Uiteindelijk deden 41 landen mee, waarvan we van 32 landen nu de totale aantallen getelde vogels weten. In die landen werden samen 934 tellingen/activiteiten georganiseerd, en waren bijna 22.000 mensen op pad.

Dit resulteerde in 4.064.206 getelde vogels. Finland (1.285.000 vogels), Zweden (980.000) en Hongarije (479.054) namen daarvan (zoals bijna gebruikelijk) het leeuwendeel voor hun rekening. Nederland volgt op enige afstand, op de vierde plek (met dus het totaal van trekkende en de pleisterende vogels).

Enkele ornithologische hoogtepunten zijn o.a. een Woestijntapuit in Finland, een Blonde Ruiter en een Radde’s Boszanger in Zweden, een Bruine Boszanger in Italië en een Eleonora's Valk in Bulgarije.

Eerdere verslagen Euro BirdWatch

Meer informatie?

Wilt u een digitaal bestand van eerdere verslagen ontvangen of wilt u meer informatie over de Euro Birdwatch, neem dan contact op met Gert Ottens.

Gert Ottens
Neem contact met mij op

Optiek- specialist

Koop uw verrekijker of telescoop bij Vogelbescherming! Ruime sortering, hoge kwaliteit in alle prijsklassen, 40 jaar expertise en persoonlijk advies in de winkel in Zeist. Én u steunt het werk van Vogelbescherming. 

Bekijk ons assortiment

Vogelbomen voor trekvogels

Trekvogels zoals de wielewaal en gekraagde roodstaart maken ieder jaar een ongelooflijke reis. In acacia’s en zeepbesbomen in de Sahel vinden ze rust en voedsel. Samen met de lokale bevolking gaan we het landschap vergroenen voor vogels.

Help mee en doneer voor vogelbomen

Gerelateerde items