Navigatie overslaan

Basiskwaliteit Natuur

Basiskwaliteit Natuur

Bijen en andere insecten nemen sterk in aantal af, het platteland is stil geworden sinds grutto en veldleeuwerik op veel plekken verdwenen zijn en zelfs huismussen en spreeuwen hebben het moeilijk. Allemaal symptomen van een verzwakte natuur. Vogelbescherming pleit voor een Basiskwaliteit Natuur, een minimum niveau waar onze omgeving aan zou moeten voldoen om deze leefbaar te houden voor natuur en mens.

“De Basiskwaliteit voor Natuur is op orde als de voor dat landschap karakteristieke en algemene soorten algemeen zijn en blijven.”

De bepalende factoren daarbij zijn het milieu, de inrichting en het beheer en gebruik. Deze factoren moeten aan minimum vereisten voldoen om de Basiskwaliteit duurzaam te garanderen.

Er wordt door verschillende partijen hard gewerkt om de achteruitgang van de biodiversiteit te vertragen. Boeren proberen weide- en akkervogels te behouden, bedrijven leggen bijenlinten aan, burgers vergroenen tuinen en schoolpleinen, gemeenten maaien insectenvriendelijk en veel provincies starten projecten voor provinciale icoonsoorten. Prima acties uiteraard, maar veelal gericht op losse symptomen. Te vaak is het als het behandelen van een botbreuk met het plakken van een pleister. Basiskwaliteit gaat verder. Het mikt op herstel van de algehele gezondheid. Ambitieus? Absoluut! Maar er is geen alternatief als we de patiënt echt willen genezen.

Vooraankondiging symposium Basiskwaliteit Natuur

Op 21 april 2021 organiseert Vogelbescherming Nederland in Cuijk het symposium Basiskwaliteit voor Natuur, voorwaarde voor herstel! Zet de datum vast in uw agenda. We verwachten de aanmelding open te zetten in de loop van november 2020. Lees meer over het programma.

 

De condities op orde

De kwaliteit van de natuur is direct afhankelijk van de kwaliteit van de omgeving. Allereerst van de milieucondities. Pesticiden en overbemesting vergiftigen de omgeving en gaan ten koste van de biodiversiteit. Daar valt niet tegenop te beheren of herstellen. De milieucondities moeten dus op orde zijn. Het tweede aspect betreft de inrichting. Als alle poeltjes zijn gedempt, beken gekanaliseerd en houtwallen zijn verdwenen is een Basiskwaliteit van de Natuur evenmin haalbaar. Ook een goede inrichting is dus een absolute voorwaarde. Tenslotte gaat het om beheer en gebruik. Het is prachtig als een gebied goed is ingericht en het milieu op orde is, maar met slecht beheer of gebruik herstelt de biodiversiteit nog steeds niet. Basiskwaliteit Natuur is dus de natuur die we ‘vanzelf’ krijgen als de milieucondities, de inrichting van het landschap en het beheer en gebruik op orde zijn.

In deze illustraties is voor het hoevelandschap, oud loofbos en weidelandschap aangegeven welke factoren de Basiskwaliteit ondermijnen. Dat is gedaan via zogenaamde ‘overshoot’ figuren, waarin oranje en rood betekent dat een conditie voor dat landschapstype (meestal) niet op orde is, en groen (meestal) wel.

Neem Basiskwaliteit Natuur als uitgangspunt voor de gemeentelijke omgevingsvisie. Kies voor herstel als centrale doelstelling.

Robert Kwak (Vogelbescherming) roept gemeenten op

Wat we doen

Vogelbescherming is op veel fronten actief. Steeds meer zoeken en vinden we de samenwerking met andere natuurorganisaties en tal van andere partners. Met gemeenten in oost-Gelderland werken we het concept uit. Hoe breng je de kwaliteit in het veld in kaart? Hoe bepaal je wat de Basiskwaliteit is? En hoe bepaal je wat er nodig is om van de huidige kwaliteit te komen tot Basiskwaliteit? Door het diepe in te duiken en gewoon aan de slag te gaan leren we enorm veel. Lees hier het rapport met onze aanpak en de leerpunten.

Spannend is ook de organisatie van een groot Basiskwaliteit-symposium op 21 april 2021. Kijk hier voor het voorlopige programma

Er dient zich nog een unieke kans aan. Begin 2022 wordt de nieuwe Omgevingswet ingevoerd en nu al bereiden gemeenten zich daarop voor met het opstellen van een gemeentelijke omgevingsvisie (GOVI) en omgevingsplannen. Gemeenten zijn verplicht geïnteresseerden hierbij te betrekken. Een uitgelezen kans dus om op lokaal niveau echt invloed uit te oefenen.

Wij roepen gemeenten dan ook op om herstel van een Basiskwaliteit Natuur op te nemen als centrale doelstelling van hun GOVI en uit te werken in omgevingsplannen. Samen met een aantal partners gaan we onze vrijwilligersnetwerken inzetten om dit doel via de gemeentelijke participatietrajecten te bereiken. Daarvoor maken we allemaal gebruik van onze eigen kanalen, maar we werken nauw samen en stemmen de boodschap op elkaar af. Ook onderzoeken we de mogelijkheid van een gezamenlijk project. Bovendien zijn we in overleg met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten om te zien of zij hun kanalen willen inzetten.

Meer informatie

Vogelbescherming heeft het concept Basiskwaliteit toegelicht in een artikel in Levende Natuur en in een interview in Mens en Natuur, het ledenmagazine van IVN Natuureducatie.

Cursus Basiskwaliteit Natuur realiseren

Met deze cursus biedt Vogelbescherming Nederland u samen met Naturio praktische handvatten om mee aan de slag te gaan.

Over deze cursus

training biodiversiteit in de praktijk

We werken samen met IPC Groene Ruimte. Zij bieden onder andere de Meetlat Biodiversiteit aan. Deze wordt gebruikt door meerdere ecologische adviesbureaus en gemeenten en geeft inzicht in het inrichtingsaspect. Als u de training biodiversiteit in de praktijk volgt dan leert u werken met onze meetlat biodiversiteit. 

Over deze training