Basiskwaliteit Natuur

We zien allemaal de symptomen, lezen er over: bijen en andere insecten nemen sterk in aantal af, het platteland is stil geworden sinds grutto en veldleeuwerik op veel plekken verdwenen en zelfs huismussen en spreeuwen hebben het moeilijk. Allemaal symptomen van een verzwakte natuur. Vogelbescherming pleit voor een Basiskwaliteit Natuur, een minimum niveau waar de ons omringende natuur aan zou moeten voldoen.

Er wordt veel actie genomen tegen de achteruitgaan van de biodiversiteit. Boeren proberen weide- en akkervogels te behouden, bedrijven leggen bijenlinten aan, burgers vergroenen tuinen en schoolpleinen, gemeenten maaien insectenvriendelijk en het Rijk zet eindelijk de tanden in decennia lang onderschatte problemen zoals de veel te hoge stikstofuitstoot. Prima acties uiteraard, maar veelal gericht op losse symptomen. Te vaak is het het behandelen van een botbreuk met het plakken van een pleister. Basiskwaliteit gaat verder. Het mikt op herstel van de algehele gezondheid. Ambitieus? Absoluut! Maar er is geen alternatief als we de patiënt echt willen genezen.

Locatie: Alle gemeenten in Nederland

De condities op orde

De kwaliteit van de natuur hangt af van de kwaliteit van de omgeving. Allereerst van de milieucondities. Pesticiden en overbemesting vergiftigen de omgeving en gaan ten koste van de biodiversiteit. Daar valt niet tegenop te beheren of herstellen. De milieucondities moeten dus in ieder geval op orde zijn. Het tweede aspect betreft de inrichting. Als alle poeltjes zijn gedempt en beken gekanaliseerd komt Basiskwaliteit Natuur evenmin binnen bereik. Ook een goede inrichting is dus een absolute voorwaarde. Tenslotte gaat het om beheer & gebruik. Het is prachtig als een gebied goed is ingericht en het milieu op orde is, maar met slecht beheer of gebruik herstelt de biodiversiteit nog steeds onvoldoende. Basiskwaliteit Natuur is de natuur die we krijgen als de milieucondities, de inrichting en het beheer & gebruik op orde zijn.

Wat we doen

Er dient zich een unieke kans. Begin 2021 wordt de nieuwe Omgevingswet ingevoerd en nu al bereiden gemeenten zich daarop voor met het opstellen van een gemeentelijke omgevingsvisie (GOVI). Gemeenten zijn verplicht geïnteresseerden hierbij te betrekken. Een uitgelezen kans dus om op lokaal niveau echt invloed uit te oefenen. Wij roepen gemeenten op om herstel van een Basiskwaliteit Natuur op te nemen als centrale doelstelling van hun GOVI. Samen met een aantal partners gaan we onze vrijwilligersnetwerken inzetten om dit doel via de gemeentelijke participatietrajecten te bereiken. Daarvoor maken we allemaal gebruik van onze eigen kanalen, maar we stemmen de boodschap op elkaar af en versterken elkaar waar mogelijk. Ook onderzoeken we de mogelijkheid van een gezamenlijk project.

Concrete acties

Op het moment overlegt Vogelbescherming met een aantal andere organisaties om gezamenlijk onze vrijwilligers te informeren over de Omgevingswet, de GOVI en Basiskwaliteit Natuur.

Uiteraard vergeten we de professionals niet. Samen met Naturio geven we begin 2020 cursussen gericht op het bereiken van een Basiskwaliteit Natuur.  Daarnaast is samenwerking gezocht met IPC Groene Ruimte. Zij leiden vakmensen op en bieden o.a. de Meetlat Biodiversiteit aan. Deze wordt gebruikt door meerdere ecologische adviesbureaus en gemeenten en geeft inzicht in het inrichtingsaspect. Ook geeft IPC Groene Ruimte cursussen.

Neem Basiskwaliteit Natuur als uitgangspunt voor de gemeentelijke omgevingsvisie. Kies voor herstel als centrale doelstelling.

Robert Kwak (Vogelbescherming) roept gemeenten op

Vogelbescherming heeft het concept Basiskwaliteit toegelicht in een artikel in Levende Natuur. Basiskwaliteit wordt in de praktijk getest in samenwerking met gemeenten in de Achterhoek, met betrokkenheid van provincie Gelderland.

De komende maanden zullen wij Basiskwaliteit Natuur verder uitwerken. De belangrijkste stap is invullen wat voor verschillende typen landschappen de belangrijkste condities zijn op het gebied van milieu, inrichting en beheer & gebruik.

Blijf op de hoogte

Ontvang maandelijks de beste artikelen van deze site via email. Tuintips, mooie vogels, nieuws over Vogelbescherming en vogels beschermen.

Aanmelden Vogels digitaal

Online cursus Vogels van Nederland

In deze gratis vogelcursus voor beginners leert u in 10 vogellessen veel bekende vogels en hun geluiden herkennen. Met handige tips, filmpjes en ezelsbruggetjes. U ontvangt direct de eerste vogelles per mail.

Gratis aanmelden