Noordse stormvogel

Fulmar, Fulmarus glacialis - Stormvogels en Pijlstormvogels

Vogel van open zee, aan de kust te zien bij stevige, aanlandige wind. Vliegt met stijve vleugelslagen, kantelend, vaak laag boven de golven. In de Nederlandse wateren kunnen de aantallen oplopen tot wel 230.000 vogels in augustus-september. Komen alleen aan land om te broeden.

Herkenning

Overwegend grijswitte zeevogel, met weinig contrast maar tamelijk opvallende lichte vlekken op bovenvleugel. Dik lichaam met stierennek, korte snavel. Smalle, rechtgehouden vleugels. Stijve vleugelslagen, vliegt vaak kantelend en keilend laag boven zee.

Geluid

Laag, schor gekakel en gesnurk in de kolonie.


43-52 cm, spanwijdte 102–112 cm


Deze soort lijkt op:

Natuurbeleving dichterbij

Door nieuwe broedplaatsen en hoogwatervluchtplaatsen in te richten, creëren we meer rust voor vogels. Tegelijkertijd willen we mensen meer van wadvogels laten genieten. Dit doen we door nieuwe vogelkijkplekken te creëren en gratis vogelherkenningskaarten, de app ‘Wadvogels’, verrekijkeruitleenpunten aan te bieden.

Beleef de waddennatuur

Leefwijze

Broeden

Koloniebroeder. Broedt op richels, ook wel in holen en rotsspleten. Bouwt geen nest. Eén legsel, één ei. Broedtijd mei-september. Broedperiode gem. 49 dagen. Jongen vliegvlug na 46-53 dagen.

Leefgebied

Open zee in arctische, subarctische en gematigde zone; in Nederland in ondiep kustwater, alleen bij stevige aanlandige wind. Mijdt warmere wateren. Broedt vooral op steile kliffen aan zee (liefst op eilanden), maar soms ook ver in het binnenland op berghellingen en in lager gelegen, open (gras)land. Soms aan gebouwen.

Voedsel

Vooral vis (zoals lodde, wijting, kever, zandspiering) maar ook inktvis, zoöplankton (vooral vlokreeften), kwallen, visafval en aas. Voedselsamenstelling zeer divers, hangt sterk af van locatie.

Vogeltrek

Vogels in noordelijke broedgebieden trekken zuidwaarts bij dichtvriezen van de zee. Overwintert in Atlantische Oceaan en Noordzee, mijdt (sub-)tropische wateren. Jongen trekken verder dan volwassen vogels. Kan ook in de broedtijd duizenden kilometers trekken. Bij ons vooral in september-november op trek te zien.


Verspreiding en aantal

doortrekker en wintergast in groot aantal

jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

In de laatste twee eeuwen sterk toegenomen. Maar sinds de jaren tachtig zijn de aantallen broedvogels in Europa met meer dan 40% afgenomen.

Aantallen in Nederland

Aantal broedparen

Bron: Sovon Vogelonderzoek Nederland

Waarnemingen

Meer waarnemingen op Waarneming.nl

Kijktip

Langs de hele kust te zien bij stevige, aanlandige wind. Vooral in de herfst; september is de beste maand.

In Europa

Broedt aan de kusten van Ierland, Groot-Brittannië, IJsland, Faeröer en Noorwegen en Spitsbergen, maar ook in Bretagne, Normandië en op Helgoland en de westkust van Noorwegen.

Meer informatie


Bescherming

In verleden veel bejaagd als voedselbon. In sommige kolonies veel predatie door vossen, ratten, muizen e.d. Kwetsbaar voor olievervuiling. Veel sterfte door eten van afval op zee (vooral plastic) en door bijvangst in de visserij. Massale sterfte in de Noordzee in 2004 geweten aan meerdere oorzaken (voedselgebrek, langdurig slecht weer, hoog niveau van verontreinigde stoffen in lichaam).

Wat wij doen

  • Vogelbescherming streeft onder meer naar een stelsel van Marine IBA’s (belangrijke vogelgebieden op zee).
  • Vogelbescherming werkt aan het vergroten van de bekendheid van de Noordzee als essentieel gebied voor zeevogels
  • Met BirdLife International ijvert Vogelbescherming in Europa voor een natuurvriendelijke Marine Policy, om de aanwijzing van Marine IBA’s (zeereservaten voor met name vogels) te bespoedigen, om de sterfte onder zeevogels door visserij te verminderen en om de visserij duurzaam te maken.
  • Vogelbescherming houdt een vinger aan de pols bij de ontwikkeling van windenergie op de Noordzee. Vogelbescherming pleit voor een gedegen onderzoek voordat de plannen vorm krijgen.

Wat kunt u doen

Plastic afval is een bedreiging voor noordse stormvogels. Zij zien het aan voor voedsel. Laat daarom geen ballonnen op!

Downloads


Wet- en regelgeving

De noordse stormvogel is een beschermde inheemse diersoort. Net als alle andere vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen zijn noordse stormvogels beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn. De bescherming van de noordse stormvogel is in Nederland geregeld in de Flora- en faunawet.

Algemene regels

De Flora- en faunawet bevat een aantal verboden handelingen die van toepassing zijn op alle inheemse vogels, waaronder de noordse stormvogel. Deze verboden gelden in heel Nederland. De wet verbiedt:

  • het doden, verwonden, vangen (artikel 9)
  • het opzettelijk verontrusten (artikel 10)
  • het beschadigen, vernielen, uithalen, wegnemen of verstoren van nesten, holen of andere voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen (artikel 11)
  • het zoeken, rapen, uit het nest nemen, beschadigen of vernielen van eieren (artikel 12)
  • het bezit, het vervoer en de handel in de vogels dan wel eieren, nesten of producten daarvan (artikel 13)

Uitzonderingen op de verboden zijn onder strikte voorwaarden mogelijk. Daarvoor is een ontheffing of een vrijstelling nodig.

Bijzondere regels

Er zijn geen natuurgebieden voor deze soort aangewezen op grond van de Natuurbeschermingswet 1998, omdat de soort slechts in beperkte mate op doortrek in Nederland voorkomt.

Meer weten?

© Foto's: AGAMI   © Illustraties vogels: Elwin van der Kolk   © Video's: Natuur Digitaal