Geplaatst op 22 mei 2026
Het was een natte meimaand: perfecte omstandigheden voor het legertje naaktslakken dat momenteel de tuin kaal eet. Gebruik je in zo'n geval wel eens slakkenkorrels? Of mierengif als zo'n zwarte sliert door je keuken marcheert? Doe het niet! Het gif is enorm schadelijk voor álle insecten, dus ook voor hommels, bijen en vlinders. Het aantal insecten gaat al zo schrikbarend hard achteruit, laten we zelf alles doen om ze te helpen. Het mooie: daarmee helpen we ook de roodborstjes, winterkoninkjes, huismussen, vleermuizen, egels, kikkers en álle andere insecteneters!
Slakken, mieren, bladluizen en wespen: ze horen er allemaal bij en ze hebben allemaal hun rol te vervullen. Als je vindt dat ze die rol niet altijd in jouw tuin of huis hoeven te vervullen, dan voorkom je eventuele overlast met onderstaande tips. Zónder gif! Vooral de jonge vogels zijn je momenteel dankbaar, want hun dieet bestaat bijna uitsluitend uit insecten en andere kleine diertjes. Gebruik je wel bestrijdingsmiddelen, dan hebben die kuikens de keuze uit geen/weing eten, of vaak eten vol gifstoffen...
De natuur in natuurgebieden is goed beschermd, maar hoe zit het met de natuur op het boerenland of in steden en dorpen? Daar willen we toch ook een gifvrije bodem, schoon drinkwater, voldoende schaduw, zoemende bijen en een zingende merel in de lente? Daarom werkt Vogelbescherming aan 'Basiskwaliteit Natuur', dus ook in parken en... tuinen.
Help je een handje mee? Dat kan door zelf je tuin gifvrij te houden. Wil je meer doen, steun Vogelbescherming dan eenmalig. Wij willen dat jonge vogels deze lente niet hoeven te sterven door voedseltekort of gif en volgend jaar een eigen nest kunnen bouwen. Wij willen overal de gezonde basis, waar ieder mens en iedere vogel recht op heeft.
Iets goeds over slakken: ze houden je tuin schoon door verrotte plantenresten op te eten. Toegegeven, naaktslakken eten ook de levende planten op en dat is jammer. De beste verdediging is dan ook het kopen van planten die ze niet lusten. Dat zijn bijvoorbeeld akelei, Oost-Indische kers, kaardebol, teunisbloem, hemelsleutel of bosanemon, maar er zijn er veel meer. Ook geurende kruiden zoals rozemarijn, tijm, lavendel en salie believen ze vaak niet. Plant daar dus flink wat van. Let op: koop biologische planten, want anders komt aan het opkweken van de planten weer veel gif te pas.
Maak verder gebruik van de natuurlijke vijanden van slakken, zoals vogels en egels, door je tuin een fijne plek voor ze te maken. Ook kun je de slakken lokken met een halve meloen en ze ver weg weer uitzetten.
Tenzij hordes mieren je huis binnendringen en richting de jam marcheren, is er geen enkele reden om ze te bestrijden. In de tuin ruimen ze juist veel andere insecten op. Mocht je je storen aan het zand tussen de steenvoegen dat uit hun nesten komt, dan is het snel weggeveegd. Als ze over de ontbijttafel beginnen te krioelen, kun je een paar dingen doen.
Tip één: maak de mieren in de war. Leg iets op hun mieren-'snelweg' dat sterk ruikt, zoals pepermunt, komkommer of zeepsop. Als je hun spoor onderbreekt, verdwalen ze en gaan op zoek naar ander voedsel. Zorg er verder voor dat ze niets zoets vinden in huis, want daar zijn ze dol op. Houd de boel dus goed schoon. Zoek tenslotte de miereningang van je huis, vaak komen ze langs het kozijn van de deur naar binnen. Sluit die kier of het gaatje vervolgens hermetisch af met een nieuwe tochtstrip, kit of lijm.
Bij de eerste bladluizen in de tuin, knijp je er een paar fijn op een blaadje. Dat klinkt wat barbaars, maar is echt effectief. Natuurlijke luizen-vijanden zoals het lieveheersbeestje, ruiken dat en leggen hun eitjes dan in de buurt. Moeilijk, maar je moet de luizen dus even hun gang laten gaan, dan lost het probleem zich daarna vanzelf op. Je kunt de luizen in de tussentijd wel wegspuiten met water.
Als de lieveheersbeestjes niet snel genoeg komen naar je zin, dan kun je ook zakjes met larfjes kopen en in de tuin hangen. Zo’n larf eet wel tachtig bladluizen per dag! En zorg natuurlijk voor veel bloeiende planten in je tuin, zodat er genoeg voedsel is voor volwassen lieveheersbeestjes.
Meestal willen wespen helemaal niets met je te maken hebben en zoeken ze vliegen en muggen om hun larven mee te voeren. Daarvoor worden ze beloond met een zoete druppel die de larven afscheiden. Pas aan het einde van de zomer, als de koningin sterft en dus geen eitjes meer legt, worden de wespen opdringerig. Ze hebben dan niets meer te doen en ook geen zoete druppels meer. Die zoeken ze dan in jouw glaasje limonade.
In hun opdringerige fase werkt het het beste om een paar meter verderop een schoteltje neer te zetten met iets dat wespen lekker vinden. Iets zoets, of gewoon een plakje kaas. Ook nog leuk om te zien hoe ze steeds een stukje komen afbijten. Plaats voor de deur een hor of vliegengordijn om ze buiten te houden. gebruik maar geen wespenval (een lege fles met een laagje bier onderin). Ze vliegen erin en verdrinken. Geen insecten doden als het niet écht nodig is, en dat is het niet. Leven en laten leven, dat is de kunst.
Om algemene soorten zoals merel en wilde eend algemeen te houden, is het noodzakelijk dat de kwaliteit van de totale leefomgeving op orde komt. En niet alleen die van natuurgebieden. Om daar voor te zorgen heeft Vogelbescherming het concept Basiskwaliteit Natuur ontwikkeld.
Vogelbescherming heeft verantwoorde, biologische planten geselecteerd die vogelvriendelijk zijn. Goed voor insecten en vogels en biodiversiteit.