Siberische boompieper

Olive-backed Pipit, Anthus hodgsoni - Kwikstaarten (Motacillidae)

De siberische boompieper is een soort van het uiterste oostelijke puntje van Europa, in Rusland tegen de Oeral aan, en broedt vanaf daar verder oostelijk in Rusland en China, en overwintert in India en Zuidoost-Azië. Dankzij geluidsopnamen zijn er in Nederland in 2011-2014 zoveel Siberische boompiepers gedocumenteerd dat de vogel lang niet zo zeldzaam blijkt als hij daarvoor leek. Waar deze vogels heengaan om te overwinteren is onbekend.

Herkenning

Lijkt erg op andere piepers, maar te onderscheiden door een aantal specifieke kenmerken. Heeft een olijfgroene, nauwelijks gestreepte rug, een opvallende witte wenkbrauwstreep met aan de bovenkant een zwart lijntje, en achter de oorstreek een duidelijke witte en zwarte vlek. Roep lijkt daarnaast bijzonder veel op boompieper, en zelfs voor een geoefend oor nauwelijks te onderscheiden, maar duidelijke verschillen in het sonogram (zie 'Meer weten').

Geluid

Zang veel gevarieerder en sneller dan van boompieper. Nagenoeg nooit te horen in Europa. Roep een hees en hoog "spiz", dunner en hoger dan van boompieper en iets aflopend.


15-17 cm


Deze soort lijkt op:


Leefwijze

Broeden

Broedt van half mei - augustus. Heeft 1 legsel van doorgaans 4, maar soms 1-6 eieren. Broedduur 12-13 dagen. Het nest is een kommetje van mos en droog gras, bekleed met fijner gras en wat paar haren en bevindt zich op de grond onder gras of steen in een, of in een ondiep kuiltje. Waarschijnlijk broedt alleen het vrouwtje. Beide ouders voeren de jongen. Jongen vliegvlug in 11-12 dagen. Ze worden na uitvliegen nog een aantal dagen verzorgd door beide ouders.

Leefgebied

Halfopen bossen, rand van de taiga, hellingen met varens. Tijdens de trektijd in Nederland vooral in dennenbos met enige begroeiing, of gemengd bos met lijsterbes, jeneverbes of andere lage begroeiing.

Voedsel

Insecten, zoals (larven van) vliegen, vlinders, kevers, bladluizen en dergelijke, maar ook kleine zaden. Foerageert vaak nagenoeg onzichtbaar in hoog gras.

Vogeltrek

Dagtrekker, wordt vaak door recorders roepend opgenomen op trektelposten, maar ook gevonden in (gemengd en) dennenbos vanaf half oktober, met meeste waarnemingen op Vlieland, Texel, rond Zandvoort en Den Haag, alhoewel dit ook aan een waarnemerseffect kan liggen.

Gratis magazine Vogels Dichterbij

Leer de bekendste tuinvogels beter kennen met Vogels Dichterbij. Dit gratis magazine staat boordevol mooie foto’s over vogels kijken en met veel praktische tips over vogels voeren, nestkastjes en vogelvriendelijke tuinen. Bestel Vogels dichterbij meteen en ontvang aantrekkelijke korting op leuke producten

Bestel Vogels Dichterbij

Verspreiding en aantal

Uitgesproken voorbeeld waar door toegenomen kennis en waarnemers het aantal gevallen is gestegen. Tot 2010 zijn er in totaal 20 gevallen, in de periode 2011-2014 waren dat 52 gevallen, waarna de soort niet meer zeldzaam genoeg werd geacht om alle gevallen te beoordelen. Het is onbekend of een groeiende (deel)populatie hieraan heeft bijgedragen, maar hier zijn geen indicaties voor.

Aantallen in Nederland

Aantal broedparen

Bron: Sovon Vogelonderzoek Nederland

Waarnemingen

Bron en meer waarnemingen: Waarneming.nl

Kijktip

Wordt met name overvliegend geregistreerd op het vaste land van Noord- en Zuid-Holland, op telposten; Op de Waddeneilanden, met name Vlieland en Texel, is de meeste kans om een vogel te vinden in het bos.

In Europa

Broedt alleen in het uiterste noordoosten van Europa, in Rusland tegen het Oeralgebergte aan.

Meer informatie


Bescherming

De soort geldt wereldwijd niet als bedreigd.


Wet- en regelgeving

Algemene regels

De Wet natuurbescherming bevat een aantal verboden handelingen die van toepassing zijn op alle inheemse vogels. Deze verboden gelden in heel Nederland. De wet verbiedt:

  • het opzettelijk doden of vangen van vogels (artikel 3.1 lid 1);
  • het opzettelijk vernielen of beschadigen van nesten, rustplaatsen en eieren van vogels, of het wegnemen van nesten (artikel 3.1 lid 2);
  • het rapen en onder zich hebben van eieren van vogels (artikel 3.1 lid 3);
  • het opzettelijk storen van vogels (artikel 3.1 lid 4);
  • het bezit, het vervoer en de handel in vogels, dood of levend, dan wel delen of producten daarvan (artikel 3.2).

Overtreding van deze verboden is een economisch delict en kan leiden tot strafrechtelijke vervolging. De verboden worden ook bestuursrechtelijk gehandhaafd. Uitzonderingen op de verboden zijn opgenomen in de wet en de bijbehorende uitvoeringsregelgeving. De wet voorziet in een algemene bevoegdheid voor de provincie (en in sommige gevallen het Ministerie van Economische Zaken) om onder strikte voorwaarden een ontheffing of vrijstelling te verlenen van de verboden (artikel 3.3).

Meer weten?

© Foto's: AGAMI   © Illustraties vogels: Elwin van der Kolk   © Video's: Natuur Digitaal