Withalsvliegenvanger

Withals vliegenvanger

Collared Flycatcher, Ficedula albicollis - Vliegenvangers (Muscicapidae)

De withalsvliegenvanger is een zeldzame soort die doet denken aan de algemenere bonte vliegenvanger. Een adulte man heeft echter een zeer opvallende witte kraag. vrouwtjes en jonge vogels zijn stukken minder makkelijk te herkennen.

Herkenning

Een vliegenvanger die in eerste opzicht doet denken aan bonte vliegenvanger. Adult zomer man direct te herkennen aan brede witte kraag, witte stuit, grote witte voorhoofdsvlekken en grote witte vlek op de basis van de handpennen (klein streepje bij bonte vliegenvanger). Ook geheel zwarte staart. Vrouw en eerste winterkleed moeilijker te herkennen, met meer grijzige indruk en grote witte vlek op basis vaan handpennen.

Geluid

Roep een ijl "hieep", op één toonhoogte. Zang totaal verschillend van bonte vliegenvanger, een serie van ijle fluittonen op verschillende toonhoogte, afgewisseld met smakkende geluiden.


13 cm


Deze soort lijkt op:


Leefwijze

Broeden

Broedt meestal van mei-juli. Heeft 1 legsel met meestal 5-7 eieren (1-9). Broedduur 12-14 dagen. Broedt in gevarieerd loofbos met open plekken, soms in parken, vaak in oude nesten van spechten of andere holen. Nestkasten worden frequent gebruikt. Vrouwtje maakt het nest van grasjes, blaadjes etc. en broedt de eieren uit. Ze begint met broeden als ze het op-na-laatste ei heeft gelegd. Als het eerst nest verloren gaat, volgt een nieuw. Jongen vliegvlug na 15-18 dagen. Hierna nog 6 - 8 dagen ouderzorg van beide ouders.

Leefgebied

Broedt in gevarieerd oud, hoogopgaand loofbos. Zou in najaar echter overal kunnen opduiken, vaak wel met hogere (loof)bomen.

Voedsel

Vliegende insecten, waaronder vliegen, vlinders, kevers, vliegende mieren, haften en netvleugeligen, worden gepakt door vanaf uitkijkpost uitval te maken.

Vogeltrek

Lange-afstandstrekker. Trekroutes en begrenzingen van overwinteringsgebied onbekend vanwege herkenningsproblemen met familiegenoten. Trekt verder zuidelijk dan bonte en balkanvliegenvanger, zuidelijk van de evenaar. Verlaat broedgebied tussen eind juni en september, om in zuid(oost)gelijke richting weg te trekken. Duitse jonge vogels maken klaarblijkelijk een tussenstop in Italië om te ruien en bij te tanken. Vanaf hier vliegen ze waarschijnlijk in één keer door over de Sahara. Keert vanaf half april terug in Europa.

Gratis magazine Vogels Dichterbij

Leer de bekendste tuinvogels beter kennen met Vogels Dichterbij. Dit gratis magazine staat boordevol mooie foto’s over vogels kijken en met veel praktische tips over vogels voeren, nestkastjes en vogelvriendelijke tuinen. Bestel Vogels dichterbij meteen en ontvang aantrekkelijke korting op leuke producten

Bestel Vogels Dichterbij

Verspreiding en aantal

Een keer in de paar jaar wordt er in Nederland een withalsvliegenvanger gezien, waarbij de frequentie sinds 1996 oploopt. Dit is hoogstwaarschijnlijk door hoger aantal waarnemers en betere communicatie. Het is niet te wijten aan verandering in internationale populaties.

Aantallen in Nederland

Aantal broedparen 0 (in 1998-2000)

Bron: Sovon Vogelonderzoek Nederland

Meer weten over trends? Kijk op sovon.nl.

Waarnemingen

Bron en meer waarnemingen: Waarneming.nl

Kijktip

Dwaalgast. Te vinden door te letten op afwijkende zang in voorjaar of goed 'bonte' vliegenvangers te bestuderen in het najaar.

In Europa

Broedt vanaf Zuid-Duitsland verder oostelijk, zuidelijk tot Kroatië. Ook in Oost-Frankrijk en Gotland (Zweden).

Meer informatie


Bescherming

De withalsvliegenvanger geldt wereldwijd niet als bedreigde diersoort.


Wet- en regelgeving

De withalsvliegenvanger is een beschermde inheemse diersoort. Net als alle andere vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen zijn withalsvliegenvangers beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn. De bescherming van de withalsvliegenvanger is in Nederland geregeld in de Wet natuurbescherming.

Algemene regels

De Wet natuurbescherming bevat een aantal verboden handelingen die van toepassing zijn op alle inheemse vogels. Deze verboden gelden in heel Nederland. De wet verbiedt:

  • het opzettelijk doden of vangen van vogels (artikel 3.1 lid 1);
  • het opzettelijk vernielen of beschadigen van nesten, rustplaatsen en eieren van vogels, of het wegnemen van nesten (artikel 3.1 lid 2);
  • het rapen en onder zich hebben van eieren van vogels (artikel 3.1 lid 3);
  • het opzettelijk storen van vogels (artikel 3.1 lid 4);
  • het bezit, het vervoer en de handel in vogels, dood of levend, dan wel delen of producten daarvan (artikel 3.2).

Overtreding van deze verboden is een economisch delict en kan leiden tot strafrechtelijke vervolging. De verboden worden ook bestuursrechtelijk gehandhaafd. Uitzonderingen op de verboden zijn opgenomen in de wet en de bijbehorende uitvoeringsregelgeving. De wet voorziet in een algemene bevoegdheid voor de provincie (en in sommige gevallen het Ministerie van Economische Zaken) om onder strikte voorwaarden een ontheffing of vrijstelling te verlenen van de verboden (artikel 3.3).

Bijzondere regels

Er zijn geen natuurgebieden voor deze soort aangewezen op grond van de Wet natuurbescherming. De soort komt slechts in beperkte mate in Nederland voor.

Meer weten?

© Foto's: AGAMI   © Illustraties vogels: Elwin van der Kolk   © Video's: Natuur Digitaal