Taigaboomkruiper

Treecreeper, Certhia familiaris - Boomkruipers (Certhiidae)

De taigaboomkruiper lijkt erg op de boomkruiper en zorgvuldige bestudering en geluid zijn erg belangrijk. Er zijn twee ondersoorten mogelijk in Nederland: De nominaat familiaris die als trekvogel in oktober tot in de winter te zien is, en de Midden-Europese broedvogel macrodactyla (kortsnavelboomkruiper) die in Limburg en Oost-Nederland broedt.

Herkenning

Een typische boomkruiper met stijve staart, dunne kromme snavel en bruin gestreepte bovendelen. Ten opzichte van de boomkruiper is het patroon op de vleugel zeer belangrijk: De geel-oranje baan over de handpennen vormt vanaf de rand van de vleugel eerst een 'bakje' en daarna een veel steilere vorm dan bij boomkruiper. De nominaat is daarnaast veel witter, met een spierwitte wenkbrauw die uitloopt op de rug, en spierwitte onderdelen, tot achter de poten. Als de kortsnavelboomkruiper goed te zien/ fotograferen is, is de korte snavel een bruikbaar kenmerk.

Geluid

Roep is dunner en ijler "sriee" dan de boomkruiper. Zang is duidelijk anders. Deze begint hoog, en daalt daarna 2x (bij de boomkruiper stijgt hij).


12,5 cm


Deze soort lijkt op:


Leefwijze

Broeden

Eileg begin april tot eind juni, vooral tweede helft april en begin mei. Heeft 1-2 broedsels per jaar, meestal 5 - 6 eieren. Broedduur 13 - 15 dagen. De kortsnavelboomkruiper broedt in oudere loofbossen en nestelt in boomspleet of achter loszittende bast, weinig in boomholten. Jongen na 17-18 dagen vliegvlug. Na uitvliegen nog 8-10 dagen gevoerd.

Leefgebied

De taigaboomkruiper broedt (in Scandinavië en verder (zuid-)oostelijk) in gemengde bossen met groter aandeel van (zilver-)spar, en in mindere mate den. Op plekken waar boomkruiper ook voorkomt wordt habitatvoorkeur beïnvloed door deze. De kortsnavelboomkruiper komt vooral veel voor in oude (gemengde) loofbossen met enige ondergroei en dood hout en/of los schors.

Voedsel

Voedsel vooral insecten en spinnen, die hij met kromme dunne snavel uit spleten in hout en schors haalt. In de winter soms ook zaden. Foerageert net als boomkruiper door te beginnen onderaan een boom, al voedselzoekend omhoog te kruipen, en bij de top omlaag te vliegen naar de voet van een volgende boom.

Vogeltrek

Taigaboomkruiper is als zeldzame trekvogel uit Scandinavië en Oost-Europa (Baltische staten) te verwachten vanaf half oktober, met name op de Waddeneilanden en verder zuidelijk langs de kust. Geeft er de voorkeur aan om geen grote wateroppervlaktes over te steken. Kortsnavelboomkruiper is hoofdzakelijk standvogel.

Gratis magazine Vogels Dichterbij

Leer de bekendste tuinvogels beter kennen met Vogels Dichterbij. Dit gratis magazine staat boordevol mooie foto’s over vogels kijken en met veel praktische tips over vogels voeren, nestkastjes en vogelvriendelijke tuinen. Bestel Vogels dichterbij meteen en ontvang aantrekkelijke korting op leuke producten

Bestel Vogels Dichterbij

Verspreiding en aantal

De taigaboomkruiper is een trekvogel waarvan de aantallen fluctueren, met name door weersomstandigheden in het broedgebied. De kortsnavelboomkruiper is een broedvogel in kleine aantallen sinds 1993 in Nederland, met name in Zuid-Limburg, en sinds 2005 ook in Overijssel en Gelderland. Sinds 2011 lijken de aantallen zich te stabiliseren.

Aantallen in Nederland

Aantal broedparen 200-300 (in 2014)
Geschat maximum aantal overwinteraars/doortrekkers vrij zeldzaam

Bron: Sovon Vogelonderzoek Nederland

Meer weten over trends? Kijk op sovon.nl.

Waarnemingen

Bron en meer waarnemingen: Waarneming.nl

Kijktip

Taigaboomkruiper: Waddeneilanden vanaf half oktober.
Kortsnavelboomkruiper: Zuid-Limburg, Zuidoost-Achterhoek en Oost-Twente.

In Europa

Broedt in grote delen van Europa, schaars in bepaalde landen zoals Nederland, België, West-Frankrijk, Spanje (wel in Pyreneeën), Griekenland en Zuid-Turkije, Italië, Roemenië en Polen.

Meer informatie


Bescherming

De soort geldt wereldwijd niet als bedreigd.


Wet- en regelgeving

De taigaboomkruiper is een beschermde inheemse diersoort. Net als alle andere vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen zijn taigaboomkruipers beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn. De bescherming van de taigaboomkruiper is in Nederland geregeld in de Wet natuurbescherming.

Algemene regels

De Wet natuurbescherming bevat een aantal verboden handelingen die van toepassing zijn op alle inheemse vogels. Deze verboden gelden in heel Nederland. De wet verbiedt:

  • het opzettelijk doden of vangen van vogels (artikel 3.1 lid 1);
  • het opzettelijk vernielen of beschadigen van nesten, rustplaatsen en eieren van vogels, of het wegnemen van nesten (artikel 3.1 lid 2);
  • het rapen en onder zich hebben van eieren van vogels (artikel 3.1 lid 3);
  • het opzettelijk storen van vogels (artikel 3.1 lid 4);
  • het bezit, het vervoer en de handel in vogels, dood of levend, dan wel delen of producten daarvan (artikel 3.2).

Overtreding van deze verboden is een economisch delict en kan leiden tot strafrechtelijke vervolging. De verboden worden ook bestuursrechtelijk gehandhaafd. Uitzonderingen op de verboden zijn opgenomen in de wet en de bijbehorende uitvoeringsregelgeving. De wet voorziet in een algemene bevoegdheid voor de provincie (en in sommige gevallen het Ministerie van Economische Zaken) om onder strikte voorwaarden een ontheffing of vrijstelling te verlenen van de verboden (artikel 3.3).

Bijzondere regels

Er zijn geen natuurgebieden voor deze soort aangewezen op grond van de Wet natuurbescherming. De soort komt slechts in beperkte mate in Nederland voor.

Meer weten?

© Foto's: AGAMI   © Illustraties vogels: Elwin van der Kolk   © Video's: Natuur Digitaal