Geweldig maar soms zorgelijk Marokko

Vogels kijken was niet het hoofddoel van deze vakantie naar vooral het noordelijk deel van Marokko. Maar ik had wel een aantal vogelplekken uitgezocht die we onderweg tussen de steden door konden bezoeken. We reden langs het Midden-Atlasgebergte richting Tanger en vervolgens langs de kust terug. Hoewel Noord-Marokko minder rijk bleek aan vogelsoorten dan de halfwoestijnen in het zuiden, die ik eerder al eens had bezocht, was het nog steeds zeer interessant. Mijn doelsoorten, zoals de Duponts leeuwerik en de Afrikaanse velduil, heb ik gezien, maar daar kon ik geen goede foto’s van maken. De mooiste foto’s die ik maakte, waren van algemenere soorten.

Een mooie, vrij algemene kraaiachtige in de bergen en soms ook langs rotskusten, ook in Zuid-Europa. Ik heb ze vaak vliegend gefotografeerd, maar het is lastig om ze stilstaand vast te leggen. Groot was mijn verbazing toen ik een nest ontdekte tussen de ruwe gevelstenen van een chic hotel, op een afgelegen plek in de bergen waar wij koffie gingen drinken. De grove stenen van het gebouw trokken meer vogels aan. Eindelijk kon ik een echt portret van deze soort maken.

Gierzwaluwen zijn een liefhebberij en een favoriete fotografische uitdaging. Ze vliegen zó razendsnel, en zijn zittend onzichtbaar, waardoor ik meteen de behoefte heb om ze ‘stil te zetten’ op een foto, zodat je alle details kunt zien. Dat lukt het best bij laagstaande zon, zodat het licht zo egaal mogelijk op de vogel valt. Toen ik in Fes een grote kolonie van de prachtige alpengierzwaluw zag, heb ik mij even afgezonderd om foto’s te kunnen maken. Ik maakte de foto’s met 1/5000 seconde en de ISO op automatisch. Later, langs de kust, kon ik ook de vale gierzwaluw goed in beeld brengen. Beide soorten zijn in Nederland zeer zeldzame dwaalgasten.

Heel algemeen, ook in tuinen, maar oh zo mooi! Zeker wanneer ze op een tak met bloemen poseren. Dit is een ondersoort van onze pimpelmees, met een donkerblauw/zwart kapje en een blauwgrijze rug. Deze vogel kwam foerageren naast de ontbijttafel in de hoteltuin.

Ik was erg blij dat ik deze foto kon maken, want minder algemene grasmussen hoor je meestal wel, maar ze zitten vaak zo verscholen dat takken steeds in de weg zitten voor een goede foto. Ook in dit geval zat dit volwassen vrouwtje in het struweel; ik hoorde haar ‘tjrek’-roepje al een uur lang regelmatig. Plotseling verscheen ze op een plek zonder bladeren en twijgen.

Merja Zerga is een grote lagune aan de westkust, nabij Rabat. Het is beroemd onder vogelaars en het enige overgebleven broedgebied van de inmiddels zeldzame, voor Marokko endemische ondersoort van de Afrikaanse velduil. Het is ook de plek van de laatste waarneming van de inmiddels uitgestorven dunbekwulp. Voor dit vogelhoogtepunt hadden wij drie dagen uitgetrokken.

Ik schrok van de mate van menselijke verstoring in het gebied, maar het bleek nog erger. Al bij het eerste bezoek, met een gids, voelde ik dat het niet goed zat. Lokale agrariërs vergezelden ons, maar hielden zich enigszins in door de aanwezigheid van de gids. De uil zagen we inderdaad bij schemering, in de verte boven op een avocadoboom.

Daarna ben ik nog vier keer teruggegaan. Elke keer kwamen er agrariërs naar mij toe die de uil – tegen betaling – uit zijn roest of nest wilden verstoren voor foto’s. Trots lieten ze zelfs een foto zien van een nest met een ei. Ik heb geweigerd. Ze vonden mij onbegrijpelijk, want ‘anders zie je hem echt niet’. Ze hebben geen idee dat dit gedrag het einde kan betekenen voor deze uil. De vele fotografen die ervoor betalen, weten dat wel – en doen het toch. Onbegrijpelijk egoïsme en ontzettend triest. Bij elke mooie foto van deze uil vraag ik me nu af: is hij verstoord voor geld?

De uil heb ik (dus) daarna niet meer gezien, maar uiteraard ben ik blijven vogelen. Erg blij was ik met de foto’s van de prachtige Maghrebekster (zie helemaal bovenaan). Het zijn schuwe vogels die snel wegvliegen, maar niet wanneer een jonge vogel geen vrees voor mij heeft en de ouder dichtbij moet blijven om een oogje in het zeil te houden.

Tot slot, zat ik letterlijk tussen een familie van vier roodkopklauwieren. Een mooie afsluiting!