Vogelvriendelijke zuivelwijzer

Boerenlandvogels hebben een plek nodig waar voldoende voedsel is én waar het veilig is om jongen groot te brengen. Om dat te realiseren werkt Vogelbescherming Nederland al jaren samen met zuivelcoöperaties om de beste manier te vinden om vogelvriendelijk te produceren met een goed economisch resultaat voor de boer.

Door onze samenwerking met verschillende vogelvriendelijke zuivelaars hebben we in de afgelopen jaren bijgedragen aan behoud of zelfs het herstel van het aantal weidevogels op het land van de betrokken melkveehouders.  

Verschil tussen keurmerken

Uiteraard bestaan er verschillen tussen de zuivelmerken. Zo werkt de ene zuivelaar alleen samen met vogelvriendelijke boerenbedrijven, terwijl de ander net op weg is om meer te gaan doen voor natuur en vogels. Ook is er verschil tussen keurmerken die eisen stellen aan verschillende duurzaamheidsaspecten (zoals dierenwelzijn, milieu en natuur) en zuivelproducten die vooral extra stappen zetten op het gebied van natuur en landschap.

Boerenlandvogels helpen? Begin in het zuivelschap

Wie boerenlandvogels wil helpen, kan beginnen in het zuivelschap. Daar kom je steeds meer producten tegen die zijn geproduceerd met melk afkomstig van bedrijven waar rekening wordt gehouden met de leefomgeving van grutto, kievit of boerenzwaluw.

Beter Leven keurmerk 1 ster

In 2019 is een nieuwe stap voorwaarts gezet: in het reguliere zuivelschap van de supermarkt zijn vanaf dit jaar nieuwe zuivelproducten te vinden die zijn geproduceerd op boerenlandvogelvriendelijkere wijze. Mede vanuit onze kennis en ervaring heeft Vogelbescherming Nederland kunnen bijdragen aan de ontwikkeling en verbreding van het ‘Beter Leven keurmerk’ voor zuivelproducten van de Dierenbescherming, terwijl Stichting Natuur &Milieu heeft meegedacht over criteria voor milieu en klimaat. Jumbo is de eerste grote supermarktketen die dagverse zuivel met het Beter Leven 1 ster in de schappen heeft.

On the way PlanetProof

FrieslandCampina heeft zich recent aangesloten bij het keurmerk 'On the way to PlanetProof' met als doel om een deel 10% van de FrieslandCampina melkveehouders PlanetProof te laten leveren.
Campina levert haar zuivelproducten met dit keurmerk aan diverse supermarkten.

De score voor de zuivelwijzer wordt bepaald aan de hand van vijf criteria:

  1. Aandeel kruidenrijk grasland: kruidenrijk grasland is belangrijk leefgebied voor boerenlandvogels en hun jongen, waarin ze voldoende voedsel kunnen vinden en is dus een essentiële voorwaarde voor meer biodiversiteit. Zonder kruidenrijk grasland kunnen zuivelbedrijven eigenlijk niet in aanmerking komen voor een kievit. Vogelbescherming Nederland onderscheidt drie categorieën: zuivelaars met 5-10 procent kruidenrijk grasland, zuivelaars met 10-20 procent en zuivelaars met 20 tot 33 procent of meer. Een hoger aandeel kruidenrijk grasland resulteert in een hoger aantal kieviten.
  2. Rustperiode: om vogels voldoende tijd te geven om hun eieren uit te broeden en hun jongen groot te brengen is het belangrijk dat de vogels van 1 april tot 15 juni rust krijgen. Dit betekent bijvoorbeeld dat er pas na 15 juni gemaaid wordt.  Dit vergroot de overlevingskansen van de nieuwe generaties kieviten, grutto’s en tureluurs aanzienlijk, omdat vrijwel alle jongen dan kunnen vliegen.
  3. Vernatting: boerenlandvogels hebben baat bij plasdras en een vochtige bodem. Zo kunnen ze makkelijker insecten uit de grond halen met hun snavel. Ook leidt het tot tragere grasgroei en dus beter leefgebied om in te broeden en jongen in op te laten groeien.
  4. Streekeigen landschapselementen: dat kunnen bijvoorbeeld sloten, knotwilgen en houtwallen zijn. Door deze cultuurhistorische elementen op het boerenland te herstellen ontstaat er meer variëteit en daar hebben verschillende vogels zoals patrijzen en ringmussen baat bij.
  5. Erf – en broedgelegenheden; daarnaast kunnen melkveehouders maatregelen treffen om erfvogels meer ruimte te geven om te broeden.

Alleen bedrijven waarmee Vogelbescherming concrete afspraken gemaakt heeft over het benodigde minimale percentage kruidenrijk grasland en de rustperiode tot 15 juni hebben toestemming om het logo van Vogelbescherming te gebruiken. Deze afspraken worden door onafhankelijke partijen in het veld gecontroleerd.