Navigatie overslaan
Staartmees jong / Pixabay Alle berichten

Staartmees jong / Pixabay

Door Jeanet van Zoelen
Medewerker Vogelbescherming

Broedseizoen: kappen met kappen?

Geplaatst op 23 maart 2021

Mosje hier, takje daar, het broedseizoen staat voor de deur. Maar het snoeiseizoen ook... Een ongelukkige combinatie, want hoe zorgt u dat u vogelnesten niet verstoort? Daarom: wanneer u wél snoeit, wat echt niet mag en wat u doet als het ergens mis gaat.

Snoeien en kappen in het broedseizoen is niet verboden, míts nesten en vogels niet worden vernield of verstoord. En daar zit de moeilijkheid. Zie vanaf de grond maar eens of er een nest of sliertje jongen zit verstopt in een heg, struik of boom. Die vogels doen namelijk hun stinkende best om ervoor te zorgen dat nest en jongen onzichtbaar zijn, om ze te beschermen tegen katten, ratten, sperwers en andere gegadigden.

Koolmees nestmateriaal / Paul Voogsgerd Fotogalerij Het broedseizoen staat weer voor de deur, maar het snoeiseizoen ook...

Wanneer broeden vogels?

Snoeien en kappen in het broedseizoen is dus hoogst onverstandig, omdat de kans groot is dat u toch per ongeluk een nest vernielt. Snoei daarom ervoor of erna. Daar zit nóg een moeilijkheid, want veel mensen denken dat vogels in mei broeden en dat snoeien in andere maanden veilig is. Was het maar waar. Uilen broeden al in februari en veel vogels zoals merels hebben wel 2 of 3 legsels en gaan door tot augustus.

Dan zijn er ook nog vogels wiens nest het hele jaar door wettelijk is beschermd, of het nu in gebruik is of niet. Huismus en gierzwaluw bijvoorbeeld, die broeden onder dakpannen en in andere holtes (let op als u klimop van het dak trekt!). De reden voor die jaarrond bescherming is dat deze vogels jaarlijks opnieuw gebruik maken van hetzelfde nest en afhankelijk zijn van die paar nestplekken.

Broedseizoen in mei? Was het maar waar. Zo broeden (bos)uilen al in februari en gaan merels door tot augustus.

Wanneer dan snoeien?

De tuin kan echter niet eeuwig doorgroeien, jaar na jaar. Wat te doen? Het beste is om voor maart of na juli te snoeien, want in die periode broeden de meeste vogels. Wilt u in mei toch af van die enorme pruik op de ligusterhaag, controleer dan van te voren meter voor meter op de dag dat u gaat snoeien, dan zit u redelijk veilig. Vindt u onverhoopt een nest? Of ziet u een vogel rond rommelen met mosjes? Onverbiddelijk, dan moet het werk wachten, want ze zijn beschermd vanaf het allereerste takje tot het allerlaatste uitgevlogen kuiken.

Gedragscode geen excuus voor gemeenten.

Schrijnend als u zo uw best doet voor de vogels en dan ziet dat gemeentewerkers kordaat struiken kortwieken waar nesten of jongen in zitten. Ze zullen misschien claimen dat ze volgens een door het ministerie goedgekeurde gedragscode werken en dus voldoende rekening houden met de natuur.

Maar dat is geen excuus. Ook als gemeenten werken met een gedragscode, mogen ze nestelende en broedende vogels niet verstoren. Weten ze dat er een nest zit en gaan ze door? Dan zijn ze in overtreding, net als ieder ander, gedragscode of niet. Natuurlijk zijn ook veel gemeenten trots op hun natuurpracht en hebben de bescherming ervan hoog in het vaandel.

Huismus jong / Shutterstock Schrijnend als u uw best doet en ziet dat gemeentewerkers kordaat struiken kortwieken met nesten of jongen.

Dit kunt u doen bij nestverstoring

Als u getuige bent van nestverstoring (dus een overtreding van de Wet natuurbescherming), dan kunt u een paar dingen doen.

  1. Bij spoed: de politie bellen (0900-8844). Vraag naar het Regionale Milieuteam. In sommige gevallen worden werkzaamheden stilgelegd.
  2. Een praatje aanknopen. Probeer in eerste instantie het gesprek aan te gaan. Leg uit dat iemand vogels verstoort en geef aan hoe het snoeien wél veilig kan. Heeft u te maken met een uitvoerder, bel dan desnoods de opdrachtgever (dat kan ook een gemeente zijn). Informeer, leg uit dat de wet wordt overtreden en dat u in het uiterste geval aangifte doet bij de politie.
  3. Schakel eventueel de hulp in van een vogelwerkgroep. Vraag of ze gezamenlijk met u willen optreden, want een vogelwerkgroep wordt vaak serieuzer genomen.
  4. Een melding doen bij de provincie. Mag dat alles niet baten, meld dan een mogelijke overtreding van de Wet natuurbescherming bij de provincie. De provincies zijn in de meeste gevallen verantwoordelijk voor toezicht en handhaving van deze wet.
  5. Doe aangifte bij de plaatselijke politie van een strafbaar feit. Het is nodig om dit ook met zoveel woorden te zeggen, anders kan de politie het laten bij het maken van een aantekening.
Huismus jong bad / Anne Slagman-Heiligers Fotogalerij Dit is toch de moeite waard? En zoveel moeite is het toch ook weer niet om te overdenken wanneer u snoeit?

Vrolijkheid en voldoening

Niets geeft meer vrolijkheid en voldoening, dan rondhupsende jonge musjes op onderzoek in de tuin, wetend dat ú dat mogelijk heeft gemaakt. Het lijken misschien lastpakken, al die beschermde vogels, maar als rekening met ze houden bij kappen of snoeien eenmaal routine is, heeft u er eigenlijk alleen maar plezier van.

Wat extra's doen?

Wilt u wat extra’s voor vogels doen? Snoei dan niet alles tegelijk, maar laat ook eens een stuk struik of heg lekker wild groeien met bloemen en later bessen. Dan vinden ze extra veel beschutte plekken en voedsel. Volgende snoeibeurt neemt u dat stuk weer mee en laat een ander stuk staan.

Online cursus Vogels van Nederland

In deze gratis vogelcursus voor beginners leert u in 10 vogellessen veel bekende vogels en hun geluiden herkennen. Met handige tips, filmpjes en ezelsbruggetjes. U ontvangt direct de eerste vogelles per mail.

Inschrijven gratis cursus

Mijn tuin een vogelparadijs

Wordt u ook zo blij van vogels in uw tuin of op uw balkon? Hangt u wel eens een vetbolletje voor ze op? U kunt nog meer doen. Doe de gratis Postcode Vogelcheck en ontdek welke vogels in uw buurt leven en hoe u deze vogels kunt helpen.

Postcode Vogelcheck

Meer over

wetgeving broeden snoeien jeanetvanzoelen tuintip wetnatuurbescherming verstoring gedragscode vogeltuin tuininrichting tuin

Deel dit bericht