Alle berichten

Door Monica Wesseling
Natuurjournalist

Boterbuiken!

Geplaatst op 30 november 2018

Roomwit, pront, rondborstig en uitgekiend: de grote zaagbek. Hij is er weer! Niet massaal, maar ach, zo blijft hij bijzonder. Op naar de zoete wateren. Op naar de ‘boterbuiken’.

Grote zaagbekken zijn buitenbeentjes onder de eendachtigen. Neem alleen al zijn lijf. De meeste eendachtigen zijn ‘kort en breed’; de grote zaagbek lang en slank. Ook de snavel wijkt af. Boven- en ondersnavel zijn bezet met eindtallen kleine, naar achteren gerichte tandjes.

Voorkeur voor ondiep en helder water

De bek is een perfect jachtinstrument. Zwemmend steekt de vogel af en toe de kop onder water om een prooi, bij voorkeur spiering, op te sporen. Eenmaal in het vizier dan duikt de vogel onder en achtervolgt. De snavel opent, de tanden haken en geen vis – hoe glibberig ook - ontkomt.

Vanwege dat zichtjagen heeft de vogel een voorkeur voor ondiep en helder water. Een lichte troebeling weet hij nog wel te ‘overwinnen’, onder meer door sociaal te jagen.

Wintergasten

Grote zaagbekken zijn echte wintergasten; broeden doen ze in Scandinavië en Rusland, vooral in gebieden met meren omgeven door bomen. Ook in de keuze van hun broedplek zijn ze, met een voorkeur voor boomholten en nestkasten, ‘oneends’. Wel des eends is het aantal eieren. Acht tot elf, elk 80 gram en daarmee in totaal meer dan de helft van haar lichaamsgewicht. Broeden lijkt daarbij vergeleken een makkie, zelfs al doen grote zaagbekken aan ei-droppen.

Vrieskou in de Oostzee

Het aantal grote zaagbekken dat hier jaarlijks overwinteren varieert sterk, 4.500 tot 23.000. Hoeveel er komen hangt namelijk sterk af van de kou op de Oostzee, hun belangrijkste overwinteringsgebied. Valt daar de vorst in, dan komen er lekker veel bij ons. De klimaatverandering maakt de kans hierop steeds groter. De afname van de hoeveelheid spiering in ons land werkt juist averechts. De balans is negatief, maar tot nu toe blijft er nog een flink aantal overwinteraars over.

Genieten dus, van ‘boterbuiken’ met hun roomwitte borsten en hun bruingekopte vrouwen. Genieten en hopen op vreselijke vrieskou in de Oostzee.

Waar te zien

Grote zaagbekken zijn op veel plekken te zien. Heel goede locaties zijn te vinden in het noordelijk deel van het IJsselmeer, bijvoorbeeld bij Urk, Stavoren, Wieringen, de Afsluitdijk, Houtdijk. Ook Marker- en randmeren en het zoete deel van de delta en de grote rivieren brengen grote-zaagbekkengenoegens.

Blijf op de hoogte

Ontvang maandelijks de beste artikelen van deze site via email. Tuintips, mooie vogels, nieuws over Vogelbescherming en vogels beschermen.

Aanmelden Vogels digitaal

De 101 mooiste vogelkijkgebieden

Wie er graag op uittrekt, vindt in deze gids de mooiste gebieden met een grote kans om vogels te spotten. Met kaartjes, fiets- en wandelroutes en beschrijvingen van vogels die onderweg te zien zijn. 
Kom langs in onze winkel

of kijk in onze webshop

Meer over

vogelskijken tijdschriftvogels monicawesseling grotezaagbek winter

Deel dit bericht

Gerelateerde items

Populair