Kleine barmsijs

Lesser Redpoll, Acanthis cabaret - Vinken (Fringillidae)

De kleine barmsijs broedt in tegenstelling tot de grote barmsijs, wel in Nederland. Toch kom je een kleine barmsijs niet snel tegen, want het is een inmiddels zeldzame broedvogel. In de winter overwintert de grote barmsijs ook in Nederland en beide soorten barmsijzen zijn dan soms in gemengde groepen te vinden. De kleine barmsijs is dan te onderscheiden door z’n donkerder bruine uiterlijk en de minder contrasterende vleugelstrepen.

Herkenning

Zwaar bruingestreept lichaam met een rood voorhoofd, een kleine zwarte bef en een gele snavel. Op de vleugels zitten 2 vage, lichtbruine vleugelstrepen en de borst is donker gestreept. In het broedseizoen hebben mannetjes een rosse zweem over de borst, maar de intensiteit ervan verschilt, net als het rood van het voorhoofd, per individu.

Geluid

Een nagenoeg zelfde geluid als grote barmsijs, knetterend "tret-tret-tret" is wat het meest gehoord wordt, afgewisseld met een nasaal "tjuuuhj". Zang bestaat uit droge rollers en metaalachtige roepjes gelijkend op normale roep.


11,5-12,5 cm


Deze soort lijkt op:


Leefwijze

Broeden

Broedt vanaf april. Heeft vaak twee legsels van 4-5 eieren. Het tweede legsel kan afhangen van de voedselaanwezigheid. Broedduur 10- 12 dagen. Het nest wordt gebouwd door het vrouwtje, het mannetje helpt het nestmateriaal verzamelen. Het bestaat uit twijgjes en allerhande plantaardig materiaal, maar ook veren en haar en bevindt zich in bomen en struiken op zo'n 5 meter hoogte, vaak dicht bij de stam. Het vrouwtje zit op de eieren, beide ouders voeden de jongen. Na 9-14 dagen zijn de jongen vliegvlug.

Leefgebied

Broedt in berkenbossen en jonge naaldbossen, maar ook in elzen, wilgen, hoge heggen en op heide met enkele bomen. Is in de winter vaak in berken en elzen te vinden, maar ook foeragerend op de grond.

Voedsel

Het hoofdvoedsel is berkenzaad. Daarnaast eten kleine barmsijzen in het voorjaar ook bloemen en zaden van wilgen en kleine insecten die op de bloeiende bomen afkomen. Ook zaden van grassen en andere laaggroeiende planten worden gegeten.

Vogeltrek

Korte afstandstrekker en blijft in sommige jaren ook in het broedgebied, afhankelijk van het voedselaanbod. In de winter tot aan Zuid-Frankrijk te vinden. Vliegt vaak in compacte groepjes.

Gratis magazine Vogels Dichterbij

Leer de bekendste tuinvogels beter kennen met Vogels Dichterbij. Dit gratis magazine staat boordevol mooie foto’s over vogels kijken en met veel praktische tips over vogels voeren, nestkastjes en vogelvriendelijke tuinen. Bestel Vogels dichterbij meteen en ontvang aantrekkelijke korting op leuke producten

Bestel Vogels Dichterbij

Verspreiding en aantal

zeer schaarse broedvogel | jaarrond aanwezig | doortrekker en wintergast in klein aantal

jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

De kleine barmsijs bezet in Nederland met name het duingebied. De soort breidde zich na het eerste broedgeval in 1942 sterk uit in Nederland, met name vanwege de groeiende populatie in Engeland vanaf de jaren '60. Na een piek tussen 1979 en 1985 zakte de soort weer flink weg. Enkele binnenlandse populaties in West-Drenthe, Veluwe, Oost-Brabant en Limburg fluctueren op kleine schaal.

Aantallen in Nederland

Aantal broedparen 200-300 (in 1998-2000)
Geschat maximum aantal overwinteraars/doortrekkers vrij klein aantal

Bron: Sovon Vogelonderzoek Nederland

Meer weten over trends? Kijk op sovon.nl.

Waarnemingen

Bron en meer waarnemingen: Waarneming.nl

Kijktip

Elzensingels in de winter, Waddeneilanden in de zomer.

In Europa

Broedt op de Britse eilanden, in Nederland, Duitsland, Denemarken, Tsjechië en de Alpen.

Meer informatie


Bescherming

Op Europees niveau geldt de soort als niet bedreigd en wordt het broedgebied groter. De grote broedpopulatie in Groot-Brittannië is wel achteruit gegaan door verlies van geschikt gebied om te broeden en om te foerageren.


Wet- en regelgeving

De kleine barmsijs is een beschermde inheemse diersoort. Net als alle andere vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen zijn kleine barmsijzen beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn. De bescherming van de kleine barmsijs is in Nederland geregeld in de Wet natuurbescherming.

Algemene regels

De Wet natuurbescherming bevat een aantal verboden handelingen die van toepassing zijn op alle inheemse vogels. Deze verboden gelden in heel Nederland. De wet verbiedt:

  • het opzettelijk doden of vangen van vogels (artikel 3.1 lid 1);
  • het opzettelijk vernielen of beschadigen van nesten, rustplaatsen en eieren van vogels, of het wegnemen van nesten (artikel 3.1 lid 2);
  • het rapen en onder zich hebben van eieren van vogels (artikel 3.1 lid 3);
  • het opzettelijk storen van vogels (artikel 3.1 lid 4);
  • het bezit, het vervoer en de handel in vogels, dood of levend, dan wel delen of producten daarvan (artikel 3.2).

Overtreding van deze verboden is een economisch delict en kan leiden tot strafrechtelijke vervolging. De verboden worden ook bestuursrechtelijk gehandhaafd. Uitzonderingen op de verboden zijn opgenomen in de wet en de bijbehorende uitvoeringsregelgeving. De wet voorziet in een algemene bevoegdheid voor de provincie (en in sommige gevallen het Ministerie van Economische Zaken) om onder strikte voorwaarden een ontheffing of vrijstelling te verlenen van de verboden (artikel 3.3).

Bijzondere regels

Er zijn geen natuurgebieden voor deze soort aangewezen op grond van de Wet natuurbescherming.

Meer weten?

© Foto's: AGAMI   © Illustraties vogels: Elwin van der Kolk   © Video's: Natuur Digitaal