Friese boer Durk Breeuwsma wint Gouden Grutto 2026

Boerenlandvogels zoals de grutto, patrijs en veldleeuwerik horen onlosmakelijk bij Nederland. Toch gaan deze en vele andere soorten sterk in aantallen achteruit en dreigen ze op veel plekken zelfs lokaal te verdwijnen. Daarom zet Vogelbescherming zich samen met boeren in voor natuurinclusieve landbouw, waarin naast voedselproductie ook ruimte is voor vogels. Met de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Grutto spreken we onze waardering uit voor boeren die zich extra inzetten voor de weidevogels en de natuur op het platteland.

In een tijd waarin de agrarische sector wordt geconfronteerd met klimaatvraagstukken, stikstofmaatregelen en fosfaatquota, vraagt het starten van een volledig nieuw boerenbedrijf om moed en ondernemerschap. Durk Breeuwsma zette drie jaar geleden bewust deze stap, en startte een landbouwbedrijf waarin natuur en weidevogels centraal staan.

Inmiddels beheert Breeuwsma op Sandfirden een gebied dat is uitgegroeid tot een waar weidevogelparadijs en heeft hij ambitieuze plannen om het gebied de komende jaren nog verder te ontwikkelen. Dankzij twee fondsen (het Rijke Weide Vogelfonds en het Andla Fonds) die hun grond tegen gunstige voorwaarden aan Durk wilden verpachten, is dat gelukt.

"Durk Breeuwsma ontvangt regelmatig bezoekers, bestuurder en collega-boeren. De inspiratie en vernieuwende ideeën die hij doorgeeft, acht de jury van groot belang. Durk vervult hierin een voorbeeldrol en draagt met zijn aanpak actief bij aan het behoud van weidevogels in Nederland”, aldus Michiel van den Bergh van Vogelbescherming.

Op Sandfirden werkt Breeuwsma aan een biologisch landbouwbedrijf waarin bodem, water, natuur en landbouw elkaar versterken. De bodem wordt verbeterd met natuurlijke mineralen, compost en ruige stalmest, terwijl een hoog waterpeil en plasdrasgebieden op het land bijdragen aan een gezond leefgebied voor weidevogels.

Dankzij de maatregelen die Durk op zijn land nam, is het aantal broedparen van de kievit al spectaculair toegenomen en ook het aantal grutto’s laat een stijging zien. Het kruidenrijke grasland trekt veel insecten aan en biedt leefgebied aan soorten als grutto, kievit, tureluur en scholekster. Ook heeft Durk kleine broedeilandjes aangelegd voor soorten als kluut en visdief. Daarmee laat hij zien dat landbouw, weidevogelbeheer en biodiversiteitsherstel elkaar niet uitsluiten, maar juist kunnen versterken.

De werkwijze van Breeuwsma geldt inmiddels als inspiratiebron voor andere boeren en voor beleid van de provincie Fryslan rond biodiversiteit en extensieve landbouw.

Met de toekenning van de Gouden Grutto spreekt de jury niet alleen waardering uit voor het werk dat Breeuwsma de afgelopen jaren heeft verricht, maar ook vertrouwen in de toekomst van natuurinclusieve landbouw in Nederland en onderstreept zij het belang van meer boeren die kiezen voor een bedrijfsvoering binnen gezonde grenzen, met oog voor bodem, water en lucht én een toekomstbestendig verdienmodel.

De Gouden Grutto is een initiatief van Vogelbescherming Nederland. Het publiek kan initiatieven voordragen, waarna een onafhankelijke vakjury uit een shortlist van drie genomineerden de winnaar bepaalt.

De vakjury bestond dit jaar uit Mark Kuiper, ecoloog/adviseur Agrarisch Natuurbeheer, Kristianne van der Put, Adviesloket Bodem en Natuur en Piet Spoorenberg, voormalig beleidsmedewerker Landelijk gebied bij Vogelbescherming.

De bijbehorende wisseltrofee (een bronzen gruttobeeld) plus een geldprijs van 5.000 euro wordt sinds 2005 jaarlijks uitgereikt aan opvallende agrarische initiatieven die biodiversiteit op het boerenland stimuleren. In het najaar zal ook weer de Gouden Leeuwerik worden uitgereikt aan een agrariër die akkervogels een steun in de rug geeft.