Navigatie overslaan
Bijeneter / Marc Guyt Agami Alle berichten

‘De Nederlandse natuur zit vol spectaculaire verhalen’

Geplaatst op 19 november 2026

In de documentaire Nieuwkomers en wegtrekkers laat vogelaar Arjan Dwarshuis zien hoe snel de Nederlandse vogelwereld verandert. Sommige soorten keren terug of vestigen zich hier voor het eerst, terwijl andere vogels juist verdwijnen. De bijzondere beelden laten niet alleen zien wat er op het spel staat, maar ook hoe veerkrachtig de natuur kan zijn.

Hoe kwam je erop om deze documentaire voor BinnensteBuiten te maken?

“Het begon een aantal jaar geleden. Tom Sijmons van Visual Noise benaderde mij. Hij had mooie vogelbeelden liggen en wilde daar graag een documentaire van maken. Samen met zijn team hebben we uiteindelijk vier afleveringen van 33 minuten gemaakt voor BinnensteBuiten. Die serie heette Nederland Waterland Vogelland en volgde de vier seizoenen, met veel aandacht voor waterrijke gebieden, moerassen en de delta.”

“De serie werd goed bekeken. Daarom besloten we nog één documentaire te maken, als een soort vijfde en laatste deel. Het is wel een film die helemaal op zichzelf staat. En er werd een tweede cameraman bij betrokken: Sylvain Fleur.”

Gaat dat zien!

Ga de nieuwe documentaire vooral kijken op donderdag 26 november om 19:10 uur bij BinnensteBuiten op NPO 2.

Waarom kozen jullie voor het thema nieuwkomers en wegtrekkers?

“De Nederlandse natuur verandert ontzettend snel. Dat komt voor een deel doordat wij het landschap ingrijpend hebben veranderd. We hebben land ingepolderd, rivieren en binnenwateren aangepast, bossen gekapt en later weer andere bossen aangeplant. Daarnaast speelt klimaatverandering een grote rol. Daardoor trekken zuidelijke soorten steeds verder onze kant op.”

“Toen ik als klein jochie begon met vogels kijken, was het ondenkbaar dat soorten als de zeearend en kraanvogel hier weer zouden broeden. Nu doen ze het hartstikke goed. Ook zuidelijke soorten als de bijeneter en hop komen deze kant op. En we zien steeds vaker vogels als de zwarte ibis. Dat is natuurlijk een heel interessante ontwikkeling om in een documentaire te laten zien.”

Kraanvogels Kraanvogels

Wat voor beelden krijgen mensen te zien?

“Het zijn echt heel bijzondere beelden. Je ziet bijvoorbeeld kraanvogels in de vroege ochtend, terwijl de nevel nog boven het veen hangt. We hebben trekkende en baltsende kraanvogels gefilmd, maar ook kraanvogels met kuikens. Van de hop hebben we parende vogels en vogels die heel dichtbij naar voedsel zoeken.”

“We hebben bewust alleen bij mooi licht gefilmd. Bij grijs weer gingen we gewoon niet op pad. Daardoor spatten de natuur- en dronebeelden echt van het scherm. Er zitten bijna BBC-achtige vertraagde beelden in, bijvoorbeeld van bijeneters die hommels uit de lucht vangen.”

“Bijzonder is ook dat we alle muziek zelf hebben gemaakt. Dus geen kunstmatige intelligentie en geen kant-en-klare muziekfragmenten. Onze geluidsman Ramon Braumuller heeft de muziek op zijn keyboard gecomponeerd. Het klinkt alsof er een compleet orkest speelt en sluit precies aan op de beelden.”

Nieuwkomers zijn leuk, maar er zijn ook wegtrekkers. Dat is minder goed nieuws.

“Zeker. We hebben bewust veel aandacht voor succesverhalen, omdat je mensen daarmee kunt motiveren. Maar we laten ook zien wat er niet goed gaat. Zo hebben we op Terschelling een van de laatste broedparen van de blauwe kiekendief gefilmd. Er zijn in Nederland nog maar twee broedparen over. We hebben zelfs de overdracht van een prooi tussen het mannetje en vrouwtje vastgelegd. Misschien is dit wel de laatste keer dat zulke beelden in Nederland zijn gemaakt.

Ook vogels als de wulp en tapuit hebben het heel zwaar. Tegelijkertijd wilden we de veerkracht van de natuur laten zien. Dat kraanvogels en zeearenden hun weg naar Nederland hebben teruggevonden, geeft perspectief.”

Arjan Dwarshuis Arjan Dwarshuis

Zit er een boodschap in de film?

“Ja, dat we zuinig moeten zijn op de natuur. Als we natuur voldoende ruimte en rust geven, zijn er heel mooie dingen mogelijk. De bijzondere beelden laten zien wat we in Nederland hebben én waarom het de moeite waard is om dat te beschermen.”

Waarom moeten mensen absoluut gaan kijken?

“Omdat de Nederlandse natuur echt ontzettend boeiend is. We hebben niet alleen merels, roodborstjes en blauwe reigers, maar ook spectaculaire vogels in prachtige natuurgebieden. Laat je vooral verrassen en verwonderen door de beelden. En hopelijk krijg je daarna zin om zelf naar buiten te gaan en de natuur te helpen beschermen.”

Check hoe jij vogels in jouw buurt kunt helpen

Word jij ook zo blij van vogels in je tuin of op je balkon? Hang je wel eens een vetbolletje voor ze op? Je kunt nog meer doen. Doe de gratis Postcode Vogelcheck en ontdek welke vogels in jouw buurt leven en hoe je deze vogels kunt helpen.

Postcode Vogelcheck

Ga eens mee op vogelexcursie

Deskundige vogelgidsen nemen je tijdens de excursies van Vogelbescherming mee naar de mooiste vogelkijkplekken van Nederland. Met hun gepassioneerde uitleg ziet en hoor je altijd meer. De meeste excursies zijn gratis.

Iedereen is welkom