Al dertig jaar WetlandWacht
Geplaatst op 2 februari 2026
Op 2 februari is het World Wetlands Day, een wereldwijde dag waarop aandacht wordt gevraagd voor het belang van ‘natte natuur’. Vogelbescherming ondersteunt dat van harte. Sterker nog, de bescherming van de Nederlandse wetlands, zoals de Waddenzee en de Zuidwestelijke delta, is een van onze topprioriteiten. Miljoenen vogels maken er jaarlijks gebruik van. Daarbij krijgen we ruim 30 jaar hulp van WetlandWachten. Dat zijn vrijwilligers die lokaal in actie komen voor de belangen van vogels namens Vogelbescherming. Truus van der Chijs (79) is WetlandWacht van het eerste uur in het Zwanenwater in Noord-Holland, een Natura 2000-gebied. Ze gaf onlangs het stokje door aan Margreet Frowijn-Druijven (51).
Duinmeren
Dertig jaar geleden werd Truus gevraagd WetlandWacht te worden. Ze zat destijds in het bestuur van de Vogelwerkgroep en kende de beheerder van het Zwanenwater. Een WetlandWacht kijkt of er verstoring is door bijvoorbeeld recreatie of waterbeheer. Truus: "Je bent een contact-tussenpersoon tussen Vogelbescherming en het terrein, zodat er over heel Nederland toezicht wordt gehouden."
Het Zwanenwater bestaat uit twee duinmeren met zoet water en duinen. Door de grote variëteit aan biotopen komen er veel verschillende vogels voor, waaronder blauwborst, fitis, Cetti’s zanger, kleine karekiet, rietgors, snor, sprinkhaanzanger en watervogels zoals waterral, dodaars, roerdomp, slobeend en een grote aalscholverkolonie. Ook broedt er een havik en een bruine kiekendief.
Volgens Truus geven vogels een goede maat voor de toestand van de natuur. "Aan de vogels kun je aflezen of de natuur nog leeft." Ook beschermt ze graag vogels omdat ze altijd vrolijk wordt als ze vogels ziet.
Geen honden
Een van de successen die Truus in het Zwanenwater behaalde, was het oprichten van een terreininformatiecentrum. "Ik zat in de ledenraad van Natuurmonumenten en we moesten artikelen verkopen in winkelcentra, boekjes voor kinderen, folders. Binnen de ledenraad dachten we: je kunt veel beter dingen laten zien in de natuur. Daarom besloten we in het gebied iets te doen. We hebben er indertijd rieten matten neergezet tegen de wind. Een bak met water uit de sloot laat zien wat daar leeft en in vaasjes zetten we steeds enkele bloemen die op dat moment bloeien. Ook is er een whiteboard waar mensen hun waarneming kunnen noteren. Zo bereik je veel meer de mensen die in het gebied komen."
Nog steeds staan er bijna elke zaterdag en zondag vrijwilligers in het gebied om vragen van bezoekers te beantwoorden. Truus deed dat jarenlang. "Je houdt tegelijkertijd toezicht. Er mogen bijvoorbeeld geen honden in het Zwanenwater komen, en je mag er ook niet hardlopen of fietsen."
Margreet is de opvolger-WetlandWacht van Truus. Zij werkt al als vrijwillig-boswachter van Natuurmonumenten en krijgt zo al veel te horen over het gebied. Margreet: "Ik ben een van die 'irritante' vrijwilligers die veel contact heeft met de boswachters en de ecoloog – daarvan krijg ik veel informatie. Ik vraag altijd naar de projecten die spelen."
Kleinkind
Margreet voerde ook al actie voor het gebied, zoals tegen het oplaten van ballonnen. "Voorheen gingen er op 30 april duizenden ballonnen de lucht in. Ik heb in de gemeente voor elkaar gekregen dat dat nu in de gemeente verboden is, ballonnen en Chinese lantaarns."
Margreet beschermt graag de natuur voor haar kinderen, en tegenwoordig ook haar kleinkind. "Ik heb mijn kinderen opgevoed met de natuur en alles wat daarin leeft. Ik vind het heel belangrijk dat de generaties na ons dit ook nog kunnen ontdekken."
Ook WetlandWacht worden?
Houd je van vogels? Kom je regelmatig in een wetland, en wil je je je inzetten voor de bescherming van het gebied? Word dan WetlandWacht van Vogelbescherming. Een WetlandWacht houdt namens Vogelbescherming in haar/zijn gebied de ontwikkelingen scherp in de gaten. Je signaleert de situaties die voor vogels ongunstig zijn, of waar kansen zijn om het gebied voor vogels te verbeteren. Je fungeert als ‘spreekbuis’ voor vogels. Daar hoort bij het onderhouden van contacten met terreinbeheerders, lokale overheden, ondernemers, bewoners, vogelwerkgroepen en anderen. Je draagt zo bij aan de bescherming van vogels en het wetland waar ze in leven.
Wil je er meer over weten? Kijk dan bij de vacatures op deze site.
WetlandWacht bij jou in de buurt
WetlandWachten van Vogelbescherming houden de belangrijkste wetlands van ons land nauwlettend in de gaten. Als er bedreigende ontwikkelingen zijn voor de natuur en vogels, komen ze direct in actie. Signaleer je zelf bedreigingen of wil je advies over natuurontwikkeling en de vogels in een wetland?
Vogels in natuurgebieden
De parels van de Nederlandse vogelnatuur zijn de kust en de waterrijke gebieden. Voor miljoenen vogels zijn deze plekken - Waddenzee, Zuidwestelijke Delta en het IJsselmeergebied - van wezenlijk belang.
