Toon alle berichten

Door Jeanet van Zoelen
Medewerker Vogelbescherming Nederland

Bevolkingsexplosie van winterkoningen in de maak

Geplaatst op 21 april 2017

In strenge winters laten winterkoningen vaak het leven. Maar door wel erg aparte broedmanieren, gaat het ze gelukkig goed. Zó goed, dat ze in (bijna) elke tuin vertoeven. Een Griekse sage gaf de vogel zijn naam. Die heeft dus niks te maken met zijn liefde voor de winter…

Klein maar kordaat

Het verhaal gaat dat de winterkoning tot koning werd gekroond door twee listen. De andere vogels wilden het eigenlijk niet, maar moesten dat kleine, kordate vogeltje wel tot koning kiezen. Hij had namelijk het hoogst gevlogen van alle vogels en was het diepst de aarde ingekomen. Dat waren nu eenmaal de criteria voor het koningschap van de vogels. Het hoogst vliegen lukte hem door op de rug van de arend mee te liften en op te vliegen toen de arend écht niet hoger kon.

Griekse sage

Het diepst de aarde in was een makkie: de winterkoning - zoals hij sindsdien heet - dook in een muizenhol en had weer gewonnen. De andere vogels gaven echter niet op: de uil zou voor altijd het hol bewaken, zodat de winterkoning niet weg kon. Maar de uil viel in slaap, dus het moest maar: de koning werd gekroond. Van harte ging het niet, vandaar dat de winterkoning altijd op zijn hoede is gebleven voor de andere vogels en stiekem sluipt door het kreupelhout, volgens een oude, Griekse sage.

Niet winterhard

De winterkoning: klein, parmantig en wát een geluid komt eruit! Maar winterhard is hij niet. Massale sterfte komt dan ook voor tijdens strenge winters. Deze vogels trekken namelijk niet zuidelijk, maar overwinteren hier. Genoeg eten vinden om warm te blijven is dan erg moeilijk. Niet voor niets zetten winterkoningen alles op alles om zoveel mogelijk jongen groot te brengen in het voorjaar.

Flink wat nesten

Een bevolkingsexplosie van miljoenen jonge winterkoninkjes, hoe gaat dat in z’n werk? Als volgt. Mannetje winterkoning maakt flink wat nesten - een stuk of zes - en het vrouwtje kiest de beste woning. Daarna gaan ze paren, eieren leggen en broeden. Niets aan de hand op het eerste gezicht, maar zodra dat vrouwtje zit te broeden, gaat het mannetje vrolijk op zoek naar meer echtgenotes! Hij heeft tenslotte nesten zat.

Broeden bij de buurman

Soms heeft de winterkoning wel drie nesten tegelijk in gebruik. Maar dat is niet alles. Als de jongen zijn uitgevlogen, begint het weer opnieuw. Vaak met andere vrouwtjes, terwijl de echtgenotes uit het eerste huwelijk een tuintje verder zitten te broeden bij de buurman. Die hechten blijkbaar net zo min aan een duurzame relatie. Kort samengevat: veel nesten maken en paren met veel vrouwtjes, leidt tot veel jongen!

Uilenverhalen

Dat muisje had nog wel een staartje voor de uil uit dit verhaal. Hij werd door de andere vogels uitgescholden [toen hij de winterkoning liet ontsnappen] en durfde zich overdag niet meer te vertonen. Sindsdien gaat hij alleen ‘s nachts op pad.
Nog een uilenverhaaltje lezen?

Kinderboek Een jaar met de uil

Voer voor winterkoningen

Winterkoningen broeden momenteel en waarschijnlijk ook in (de buurt van) uw tuin! U kunt ze wat bijvoeren. Strooi op verschillende plekjes onder bosjes, want zoals de sage verhaalt: ze sluipen door de struikjes.

Welke vogels eten wat?

Meer over

jeanetvanzoelen winterkoning

Deel dit bericht

Gerelateerde items

Populair