Navigatie overslaan
Roodborst winter / Shutterstock Alle berichten
Roodborst winter / Shutterstock Jeanet van Zoelen

Door Jeanet van Zoelen
Medewerker Vogelbescherming

Winterwonder vogeltuin

Geplaatst op 2 januari 2026

Wat een sneeuw! Wat een kou! Dat we het nog mee mogen maken. Prachtig en voor veel mensen een verzetje, maar voor vogels best pittig. Vijf tips om de vogels te helpen en wonderlijk veel vogels in je wintertuin te krijgen.

Bloemen, bijen, bessenstruiken, een vijvertje en stukje gras: goed voor vogels, maar daar komt nu niks van terecht. Gelukkig zijn er ook veel dingen die je juist 's winters voor tuinvogels kunt doen. Nu de sneeuw eindelijk komt: maak een winterwonder vogeltuin!

Merel en kramsvogel / Shutterstock Als je het leuk vindt om verschillende vogelsoorten in de tuin te krijgen, voer dan gevarieerd en veilig. Merel en kramsvogel / Shutterstock

1. Voer verschillende dingen op verschillende plekken

Elk vogeltje eet zoals het gebekt is en ze vinden niet allemaal hetzelfde voedsel lekker. Als je het leuk vindt om verschillende soorten in de tuin te krijgen, voer dan gevarieerd en hygiënisch. Wist je dat je aan de vogelsnavel kunt zien wat zijn favoriete kostje is? Dikke snavel bij zaadeters, zoals mussen, dunne snavel bij insecteneters, zoals de roodborst.

Naast het soort eten, hebben tuinvogels ook nog allemaal andere voorkeuren voor waar dat eten moet liggen: op de grond, hangend in een boom, onder struiken of juist in een voerhuis. Hier vind je het overzicht van wat de verschillende tuinvogels prefereren waar ze dat het liefst eten.

Pimpelmees en putter / Elwin van der Kolk Pimpelmees en putter / Elwin van der Kolk

Doe mee met de Tuinvogeltelling

Veel of weinig vogels in je tuin? Vogelbescherming hoort het graag. Doe dit jaar dus mee met de Tuinvogeltelling in het laatste weekend van januari en laat het ons weten. Leuke bonus: je ontvangt dan gratis de special ‘Maak van je tuin een vogelparadijs’.

Pimpelmees winter / Shutterstock Vriest het hard? Geen probleem, dan pikken vogels sneeuw, ijs of rijp om aan vocht te komen. Pimpelmees winter / Shutterstock

2. Geef de vogels water

Zet ’s morgens een lage schaal met wekelijks ververst water neer voor de vogels, om te drinken én te badderen. Dat doen ze namelijk ook midden in de winter, want zo verzorgen ze hun veren. Doe er nooit zout in, want dat is afschuwelijk ongezond voor vogels. Voeg ook nooit suiker toe, want als ze dan badderen, zitten hun veren helemaal onder een suikerplaklaagje. Vries het goed hard en blijft het water niet open? Geen probleem, dan pikken ze sneeuw, ijs of rijp om aan vocht te komen.

Koolmees voer / Shutterstock Wees creatief met hoe en wat je de vogels voert. Koolmees voer / Shutterstock

3. Maak zelf vogelvoer

Zelf vogelvoer maken is ietsje meer werk, maar leuk om te doen en het ziet er prachtig uit! Bijvoorbeeld:

  • Een pindaslinger rijgen. Ook gezellig met klein-, buur-, of andere kinderen. Maak met een prikpen of spijkertje eerst een gaatje in de pinda; dat rijgt makkelijker. Doe ook eens grote stukken appel of peer tussendoor. Of, nog gezelliger, maak een vogelfeestslinger.
  • Zelf vetbollen maken. Er zijn naast de klassieke bol veel variaties mogelijk: giet het ongezouten, gesmolten vet bijvoorbeeld in een ouderwets kopje met een oortje dat je ophangt aan een tak of in allerlei vormen en maak zo een fantastische vogeltaart!
  • Een vogelkerstdiner maken in de vorm van een kerststukje. Dat is weer eens heel wat anders. Kijk hier voor de benodigdheden en werkwijze voor een vogelkerststukje. (Natuurlijk de hele winter leuk!!)
  • Maak zelf een spechtenblok van een dikke boomtak of een open haardblok. Benodigdheden: een boor, een haak, een touw en vogelpindakaas. Hier lees je hoe.
Winterkoning / Shutterstock Tuinpad glad? Strooi zand, geen zout. Vogels krijgen het anders binnen als ze eten: erg ongezond voor ze. Winterkoning / Shutterstock

4. Strooi geen zout maar zand

Als het glad wordt, strooi dan geen zout, maar scherp zand. Vogels kunnen het zout namelijk onverhoopt binnenkrijgen (via insecten die er dood van gaan of via smeltwater) en daarvan ernstige nierproblemen krijgen. Zout is verder slecht voor de planten en bomen in je tuin, maar ook voor het bodemleven. Scherp zand is net zo effectief en voor niemand gevaarlijk.

Putter / Shutterstock Laat uitgebloeide bloemen staan. Vogels eten 's winters de zaden en wat overblijft kiemt en geeft weer bloemen. Putter / Shutterstock

5. Laat blaadjes en bloemen liggen

Haal afgevallen bladeren en uitgebloeide bloemen niet weg! De bloemen geven zaden, die vogels in de winter eten. En in het voorjaar ontkiemen de overgebleven zaden tot een fleurige lentetuin.
En onder afgevallen bladeren leven insecten en die zijn op hun beurt ook weer vogelvoedsel. Veeg de bladeren wel van het gazon en groenblijvende planten, anders komen er gele plekken. Maar laat ze onder de tuinbank of onder de heg liggen. Je zult zien, die scharrelende roodborst maakt het de moeite waard!

Heb je nog vragen?

Neem dan een kijkje bij de veelgestelde vragen over vogels in de winter.

Groene specht / Elwin van der Kolk Groene specht / Elwin van der Kolk

Help vogels een beetje extra

Help álle vogels die hulp nodig hebben en doneer eenmalig een klein bedrag aan Vogelbescherming. Alles wat we doen om vogels en hun leefgebieden veilig te stellen voor nu en in de toekomst kost nu eenmaal geld...

Een kleine portemonnee? Help ons dan door bijvoorbeeld vrijwilliger te worden, of simpelweg door je eigen tuin of balkon vogelvriendelijk in te richten met wat biologische zaden.

Webshop Vogelbescherming

In onze webshop vind je alles voor en over vogels. Van vogelgidsen en verrekijkers tot nestkasten en vogelvoer. Met elke aankoop steun je ons werk en help je kwetsbare vogels beschermen.

Ga naar de webshop

Nationale Tuinvogeltelling

De Tuinvogeltelling: jaarlijks tellen tienduizenden mensen de vogels in hun tuin, zodat Vogelbescherming informatie krijgt om ze beter te beschermen. Daarnaast is het ontzettend leuk én het is makkelijk, dus iedereen kan meedoen.

Ga naar de Tuinvogeltelling