Navigatie overslaan
Papegaaiduiker - Shutterstock Alle berichten

Papegaaiduikers weggejaagd van huis

Geplaatst op 17 november 2026

In het broedseizoen trekt de papegaaiduiker zijn mooiste kleren aan en zoekt hij na maanden op de open zee zijn holletje van het jaar ervoor weer op. Zo ook langs de kliffen van Rathlin Island. Op het eiland zelf zijn ze niet te zien. Waardoor komt dat? En zullen ze zich weer over het eiland verspreiden? Student journalistiek Marinka Jonker ging in juni op onderzoek uit. 

“Zo gaat het goed”, zegt mariene bioloog Steph, wanneer de passagiers een voor een de boot opstappen. Zij neemt ons samen met collega James mee op boottour langs de kust van Rathlin Island, op zoek naar de papegaaiduiker. De scheepshoorn toetert driemaal en de boot schommelt de zee op.

Schilderij

Het is net een schilderij, met als achtergrond klif Fair Head: de hoogste klif van de Noord-Ierse kust. Terwijl iedereen het uitzicht in zich opneemt, begint Steph te vertellen over de verschillende zeevogels die we kunnen zien. Er vliegt een alk langs de boot, dicht boven het water voor een extra lift. Dit gaat aan de meeste passagiers voorbij. “Als je wat gaafs ziet, hou het niet voor jezelf!”, roept James. Oeps.

De alk en de zeekoet zouden we in groten getale moeten kunnen spotten. De soorten mengen zich graag, dus we moeten goed kijken. De papegaaiduiker verwar je in het broedseizoen met zijn felgekleurde snavel niet zo snel met deze twee.

Aangekomen bij Rue Lighthouse op de hoek van het eiland, liggen er een paar gewone zeehonden op rotsen en in het water. Langs de boot zwemt een groep bergeenden met jongen en verderop zwemt nog een familie grauwe ganzen. “Ah, ze zijn allemaal op familiereisje!” roept James. De ouders moeten wel goed blijven opletten, want twee grote mantelmeeuwen loeren op de jongen.

Grote mantelmeeuw / Cor Verdouw Fotogalerij Grote mantelmeeuw / Cor Verdouw Fotogalerij

De pinguïns van de Noordkust

De lucht trekt steeds verder dicht. Gelukkig maken de meeste vogels een hoop geluid en kunnen we ze horen aankomen. “Te-piet, piet”, roept de scholekster die langs vliegt en dat is niet de enige; de drukte neemt toe boven water, wanneer we Rathlin’s East Lighthouse naderen.

Tegen de rotsen langs de steile kliffen ligt de kuifaalscholver! Je moet goed kijken, want zowel hij als de rots is zwart. Daarnaast zitten er grote groepen alken en zeekoeten. Ze zitten allemaal rechtop met hun borst vooruit. Kapitein Charles noemt ze dan ook de pinguïns van de Noordkust.

Glimp van kleur

We varen richting West Lighthouse, langs de rand van het eiland waar de papegaaiduikers hun holletjes graag hebben. “Daar zit er één!”, roept Steph. De eerste papegaaiduiker van de dag. Nog voordat iedereen hem heeft gezien, duikt hij gauw naar beneden. Ze kunnen tot wel zestig meter diep duiken.

Er vliegen een aantal noordse stormvogels langs de boot als we aankomen bij de laatste vuurtoren van het eiland. Het is maar te hopen dat niemand vis op zijn broodje heeft. Hier bevindt zich het zeevogelcentrum van de Royal Society for the Protection of Birds (RSPB), waar de grootste vogelkolonie van het eiland zit. Alle focus ligt op die glimp van kleur tussen alle zwart-witte vogels; het is net een Waar is Wally-zoekplaat.

Richting de voet van de klif is een smal grasachtig richeltje, waar een aantal papegaaiduikers hun holletjes heeft. Ze hebben hun holletjes nu alleen op de kliffen, omdat er tot voor kort fretten op het eiland zaten. De RSPB kan het eiland na vijf jaar eindelijk frettenvrij verklaren. Ze zijn nog bezig om het eiland ook vrij te maken van bruine ratten. Omdat papegaaiduikers maar één ei per jaar leggen en er ongeveer vijf jaar over doen om geslachtsrijp te worden, zal het nog een aantal jaar duren voordat Rathlin’s-populatie weer op peil is.

papegaaiduikers / Anne-Rie de la Cousine - vogelfotogalerij papegaaiduikers / Anne-Rie de la Cousine - vogelfotogalerij

Natura 2000-gebied

We varen langs een klein vissersbootje dat korven aan het plaatsen is. Het belangrijkste dat zal bepalen waar de papegaaiduikers heen gaan en hoe het met ze gaat, is wat er met hun voedsel gebeurt. Bodemvisserij is vooral slecht voor papegaaiduikers omdat ze jagen op zandspieringen, die van een fijne zandbodem houden. “Mensen moeten ervoor zorgen dat hun impact op en rondom het eiland niet te groot is”, zegt James.

Vogelbescherming Nederland werkt hard om verstoring van papegaaiduikers te voorkomen. Zo zorgde Vogelbescherming ervoor dat de Bruine Bank in de Noordzee definitief is aangewezen als Natura 2000-gebied voor zeevogels.

Naast menselijke verstoring zijn er ook roofvogels die een gevaar kunnen vormen voor de papegaaiduiker. Zo is er een zeearend op het eiland gezien, die zo een volwassen papegaaiduiker zou kunnen eten. Echter is het niet zijn favoriete voedsel; de vele konijnen op het eiland zullen de meeste roofvogels relatief tevreden houden.

Steeds meer passagiers verzamelen zich op het voordek. Tussen de regendruppels en de grijze lucht door turen ze over het water. Er vliegen vijf jan-van-genten in v-formatie over, die zich prachtig laten bewonderen. Nu weten ze ook maar al te goed hoe mooi ze zijn.

Vierhonderd keer per minuut

Dan is het moment daar: twee papegaaiduikers dobberen kalm op het golvende water. Eén duikt snel naar beneden en de ander wappert vluchtig met zijn vleugels de mist in. Ze slaan tot wel vierhonderd keer per minuut met hun vleugels.

Van de ene op de andere minuut is het compleet veranderd en zijn er overal papegaaiduikers te zien. “Kijk, daar is er nog één, rechts! En nog één links!”, roept James vrolijk. Rechts zit een groepje met één zeekoet er tussen. Grappig, want tot nu toe zien we vooral de zeekoet en de alk samen en doet de papegaaiduiker zijn eigen ding. Een mevrouw vereeuwigt het moment met haar camera.

Op de terugweg vertelt James ons nog iets om naar uit te kijken: een maand geleden zag hij een otter in de haven. Hij is er zeker nog, want de bemanning vindt nog regelmatig otterpoep op de touwen van de boot. Als we weer terug zijn in de haven van Ballycastle, breekt de zon door en krijgen we nog een cadeautje van moeder aarde: boven de boot verschijnt een prachtige regenboog. Zelfs de otter steekt zijn glanzende kop boven het wateroppervlak uit. Een prachtig einde van een bijzondere dag.

Belangrijke vogelgebieden

De parels van de Nederlandse vogelnatuur zijn de kust en de waterrijke gebieden. Voor miljoenen vogels zijn deze plekken - Waddenzee, Noordzee, Zuidwestelijke Delta en het IJsselmeergebied - van wezenlijk belang.

Wat doet Vogelbescherming?

Samen met BirdLife vogels beschermen

Veel vogels zijn trekvogels. Om ze goed te kunnen beschermen zijn wereldwijd sterke natuurorganisaties nodig. Vogelbescherming werkt samen met BirdLife Partners langs de trekroute en ondersteunt ze waar nodig.

Ons internationale werk