Snavelstaren in de Randmeren

De Randmeren bestaan in totaal uit veertien aaneengesloten meren, zoals het Gooimeer, Eemmeer, Nuldernauw, Wolderwijd, Veluwemeer, Vossemeer en Ketelmeer. In de wintermaanden is het er goed vogels kijken. Duizenden watervogels zijn dan op en om het water te vinden.

De Randmeren zijn dé plek om in Nederland de zeldzame kleine zwaan en wilde zwaan te zien. In de zomer broeden ze ver weg op de Russische toendra. Maar van oktober tot in maart overwinteren er honderden in de Randmeren. Je kunt ze vinden op de graslanden langs de meren of dobberend op het water waar ze de winterknolletjes van fonteinkruiden eten. Ze lijken op knobbelzwanen, maar missen de kenmerkende knobbel boven hun snavel.

Hoe houd je de kleine zwaan en de wilde zwaan dan uit elkaar? De kleine zwaan is kleiner dan de wilde zwaan en heeft een kortere nek. Toch kan dat in het veld lastig te zien zijn. Daarom moet je gaan snavelstaren. Bij de wilde zwaan is driekwart van de snavel geel en de rest zwart. Bij de kleine zwaan is dat precies andersom. Driekwart van de snavel is zwart en de rest is geel. Allebei zijn het prachtige statige vogels.

De Randmeren vormen een uitgestrekt lint waar je op talloze plekken langs de oevers de vogels kunt bewonderen. Een leuk gebied om langs te wandelen of fietsen is de Delta Schuitenbeek langs het Nuldernauw. Jelle de Jong was 30 jaar Wetlandwacht voor Vogelbescherming en telt nog steeds vogels voor Sovon. Hij kent de Delta Schuitenbeek op zijn duimpje: “Delta Schuitenbeek is een kleine delta met een prachtige uitwaaiering van ondiep water, slibplaten, rietkragen en eilandjes aan de zuidkant van het randmeer Nuldernauw. Het ligt tussen Strand Nulde en de Nijkerkersluis. Je kunt hier het hele jaar door veel vogels zien als je een wandeling maakt vanaf de Delta Schuitenbeek langs het water richting de Nijkerkersluis.”

De Delta Schuitenbeek blijkt in de winter een voltreffer. We zien brilduikers, tafeleenden, nonnetjes, pijlstaarten, kuifeenden, grote zaagbekken, kleine zwanen en wilde zwanen. Bij de rietkragen vinden we waterrallen en ijsvogels flitsen voorbij. Jelle de Jong: “Met een beetje geluk zie je op een dag duizenden vogels. En als je het water goed afspeurt, kun je ook zeldzamere vogels aantreffen. Een enkele keer duikt er tussen de groepen kuifeenden een topper op. Regelmatig worden er krooneenden en geoorde futen gezien en soms middelste zaagbekken of kuifduikers. Roodhalsganzen, dwergganzen en kleine rietganzen worden ook bijna elk jaar aangetroffen. Of zeldzaamheden als ijsduiker, roodkeelduiker en zelfs een keer een kleine topper.”

Ook de randen van het water verdienen de aandacht. In de rietkragen vind je in de zomer rietgors, rietzanger, snor, blauwborst, kleine karekiet en zelfs grote karekiet. Jelle de Jong: “De rietvogels van het zomerseizoen zijn in de winter natuurlijk weg, maar dan kun je wel nog steeds baardmannetjes vinden. Ook de Cetti’s zanger is in de winter present. Aan de rand van het riet foerageren waterrallen en dodaars. En de roerdomp laat zich in de winter iets gemakkelijker zien dan in de zomer. Vergeet ook niet omhoog te kijken. Dagelijks vliegen er zeearenden en slechtvalken over. En met wat geluk kun je in de winter op de aangrenzende graslanden een smelleken of velduil aantreffen. In de meeste gebieden in Nederland zijn in de winter minder vogels te zien, maar het leuke van de Randmeren is juist dat je er ook in de winter nog grote aantallen vogels kunt zien.”

Ontdek nog veel meer prachtige vogelgebieden in eigen land én heel Europa via Birdingplaces.eu.