Hop

Hoopoe, Upupa epops - Hoppen (Upupidae)

Rode lijst

De hop is een voormalige broedvogel van oude, halfopen cultuurlandschappen op de zandgronden. Hij nestelt in holten van bomen, muren, steenhopen en houten bouwsels. Hoppen foerageren op grote insecten en hun larven in schrale vegetaties met veel open plekken en in licht bemeste graslanden.

Herkenning

Licht rozebruin verenkleed met zwart-wit gebandeerde vleugels. Grote kuif, als indianentooi, die opgericht kan worden om allerlei emoties mee te communiceren. Heeft een vlinderachtige vlucht en foerageert op de grond. Zwarte, lange snavel die iets omlaag gebogen is.

Geluid

Hobo-achtige, ver dragende baltsroep in broedtijd.


26-28 cm, spanwijdte 44-48 cm


Leefwijze

Broeden

De hop broedt van april tot in juni. Heeft één legsel (soms twee) met meestal 4-7 eieren. Broedduur 14-16 dagen. Het nest bevindt zich in boomholtes, muren en steenhopen. Vrouwtje en kuikens verdedigen zich tegen indringers door ze te besproeien met een stinkende vloeistof. De jongen zitten zo'n 26-30 dagen op het nest voor ze uitvliegen.

Leefgebied

Open bossen tot grassteppen en woestijnachtige omgevingen. Hoppen zoeken vooral naar grotere insecten, die ze met hun relatief lange snavel in de grond opzoeken. In Nederland te zien in bos, park, tuin en kleinschalige weides.

Voedsel

Grote insecten zoals meikevers, rupsen, emelten en veenmollen; ook slakken en kleine reptielen. Zoekt vooral voedsel op de tast door de lange snavel in de grond te prikken.

Vogeltrek

Noordelijke hoppen overwinteren in tropisch Afrika. Veel hoppen uit Zuid-Europa zijn standvogel. In Nederland als zeldzame doortrekker vooral te zien in de periodes maart-mei en augustus-oktober.


Verspreiding en aantal

uiterst schaarse broedvogel | wegtrekkend | doortrekker en zomergast in uiterst klein aantal

jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

Begin van de twintigste eeuw werd de hop als broedvogel in Nederland zeldzamer. Er was een opleving in de jaren veertig en vijftig, maar rond 1974 verdwenen. Recentelijk in 2012 een succesvol broedgeval in Noord-Limburg.

Aantallen in Nederland

Aantal broedparen 1 (in 2012)
Geschat maximum aantal overwinteraars/doortrekkers uiterst klein aantal

Bron: Sovon Vogelonderzoek Nederland

Meer weten over trends? Kijk op sovon.nl.

Waarnemingen

Meer waarnemingen op Waarneming.nl

Kijktip

De hop kwam het meest voor in Twente, Brabant en Limburg. Doortrekkers worden ook aan de kust gezien. Scharrelt onopvallend op de grond op zoek naar insecten.

In Europa

De hop komt vooral voor in gematigd- en subtropisch Europa. Het Iberisch Schiereiland is verreweg het belangrijkste broedgebied.

Meer informatie


Bescherming

De hop is een kritische soort die afhankelijk is van zeer extensieve landbouw in een rijk oud cultuurlandschap met veel oude bomen, vervallen bouwsels e.d. De kans op hervestiging in Nederland is dus niet groot. Ook al omdat hij in de nabijgelegen broedgebieden achteruit gaat. Bescherming in Frankrijk en Polen is essentieel om de hop ooit te laten terugkeren als broedvogel. Mogelijk is er sprake van klimaatgerelateerde oorzaken voor de achteruitgang.

De hop staat op de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels. Rode Lijsten bevatten soorten die bedreigd worden of kwetsbaar zijn. Rode Lijsten hebben geen officiële juridische status, maar hebben in de praktijk wel een belangrijke signaleringfunctie. Voor deze soorten geldt een hogere prioriteit bij het nemen van actieve beschermingsmaatregelen, bijvoorbeeld door hun leefgebieden te verbeteren. Download het Basisrapport voor de Rode Lijst Vogels volgens Nederlandse en IUCN–criteria.

Wat wij doen

Vogelbescherming zit zich in voor een extensiever en kleinschaliger landbouw met niet al te nette erven. Verder geen specifieke maatregelen voor de hop.

Wat kunt u doen

Mocht u een broedgeval aantreffen van de hop, houdt het geheim tot nadat de jongen zijn uitgevlogen en licht de eigenaar of beheerder van het terrein in.

Meer weten?


Wet- en regelgeving

De hop is een beschermde inheemse diersoort. Net als alle andere vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen is de hop beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn. De bescherming van de hop is in Nederland geregeld in de Flora- en faunawet.

Algemene regels

De Flora- en faunawet bevat een aantal verboden handelingen die van toepassing zijn op alle inheemse vogels, waaronder de hop. Deze verboden gelden in heel Nederland. De wet verbiedt:

  • het doden, verwonden, vangen (artikel 9)
  • het opzettelijk verontrusten (artikel 10)
  • het beschadigen, vernielen, uithalen, wegnemen of verstoren van nesten, holen of andere voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen (artikel 11)
  • het zoeken, rapen, uit het nest nemen, beschadigen of vernielen van eieren (artikel 12)
  • het bezit, het vervoer en de handel in de vogels dan wel eieren, nesten of producten daarvan (artikel 13)

Uitzonderingen op de verboden zijn onder strikte voorwaarden mogelijk. Daarvoor is een ontheffing of een vrijstelling nodig.

Bijzondere regels

De Flora- en faunawet biedt bescherming aan alle in gebruik zijnde nesten, voortplantingsplaatsen en vaste rust- en verblijfplaatsen van vogels. Deze bescherming geldt voor alle soorten gedurende het broedseizoen en voor een beperkt aantal soorten jaarrond. De hop is een zeldzame broedvogel in Nederland, maar nesten van de hop zijn niet standaard het gehele jaar beschermd. Nader onderzoek kan nodig zijn, omdat de nesten wel jaarrond bescherming genieten als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen. Er zijn geen natuurgebieden voor deze soort aangewezen op grond van de Natuurbeschermingswet 1998.

Meer weten?

© Foto's: AGAMI   © Illustraties vogels: Elwin van der Kolk   © Video's: Natuur Digitaal