Pestvogel

Bohemian Waxwing, Bombycilla garrulus - Pestvogels (Bombycillidae)

De pestvogel bewoont dichte taiga in Noord-Rusland en bosrijke gebieden van Scandinavië. Als in de gebieden in de winter te weinig bessen te vinden zijn, komt de pestvogel naar Nederland. Zo'n invasie van grote aantallen treedt onregelmatig op; andere jaren is het een vogel die schaars is tijdens de winter. In het verre verleden werd de vogel gezien als brenger van onheil, vandaar ook z'n naam: pestvogel. Ze zijn ongeveer zo groot als een spreeuw en hebben een opvallende kuif.

Herkenning

Rossig beigebruin verenkleed, met opvallende kuif. De brede staartpunt en de toppen van de handpennen zijn helder geel van kleur. Zwarte oogmasker en zwarte bef. Mannetje heeft bredere gele staartband en meer felrode wasachtige aanhangsels aan het eind van de armpennen. Jonge vogels met minder wit op de toppen van de handpennen. Op afstand en in vlucht spreeuwachtig.

Geluid

Helder, hoog belletje.


18-21 cm


Deze soort lijkt op:


Leefwijze

Broeden

Pestvogels broeden niet in Nederland, maar in het noorden van Rusland en Scandinavië. Broedt van eind mei - eind juli. Ze hebben zo'n 2 legsels per jaar met tussen 3-7 eieren, meestal 5.

Leefgebied

Pestvogels worden in Nederland vooral aangetroffen op besdragende struiken, zoals Gelderse roos. Meestal in tuinen en parken in het stedelijk gebied. Al met al een totaal andere omgeving dan de noordelijke sparrenbossen waar de pestvogel broedt.

Voedsel

Bessen van meidoorn, gelderse roos, liguster, cotoneaster en andere struiken. In de broedtijd insecteneter, vangt deze in vlucht als een vliegenvanger. Dit gedrag is ook in Nederland te zien op warme voorjaarsdagen in april.

Vogeltrek

In de meeste jaren zijn pestvogels (vrij) schaars in Nederland en worden ze in de winter vrijwel alleen in het noorden van het land gezien, vooral in november en december. Soms is er een invasie in ons land, als er niet genoeg bessen te vinden zijn in het hoge noorden. Die kan in oktober beginnen, maar ook later tot in februari plaatsvinden. Vogels vliegen dan ook wel door naar België en Frankrijk. Vanaf februari tot april verdwijnen de pestvogels uit Nederland.


Verspreiding en aantal

wintergast in vrij klein aantal

jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

Onvoldoende gegevens voor een trendanalyse. Aantallen wisselen sterk van jaar op jaar, afhankelijk van of er een invasie is of niet.

Aantallen in Nederland

Aantal broedparen Geen broedvogel

Bron: Sovon Vogelonderzoek Nederland

Meer weten over trends? Kijk op sovon.nl.

Waarnemingen

Meer waarnemingen op Waarneming.nl

Kijktip

In het noorden van het land in tuinen en parken waar de Gelderse roos staat.

In Europa

De broedgebieden van de pestvogel liggen rondom de noordpool in de boreale naaldbossen. De meeste broedparen leven in Rusland voor zover bekend. Ook Zweden en Finland grote aantallen.

Meer informatie


Bescherming

De pestvogel wordt niet bedreigd.

Wat kunt u doen

Besdragende struiken van uiteenlopende soorten hebben een grote aantrekkingskracht op pestvogels. Plant ze in uw tuin. Vooral plaatsen met véél van deze struiken kunnen langdurig door deze vogels bezocht worden. Lijsterbes, liguster, meidoorn, gelderse roos en tal van cultivars (sierappels, cotoneaster) zijn prima geschikt.

Meer weten?

Actuele berichten

Downloads


Wet- en regelgeving

De pestvogel is een beschermde inheemse diersoort. Net als alle andere vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen zijn pestvogels beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn. De bescherming van de pestvogel is in Nederland geregeld in de Flora- en faunawet.

Algemene regels

De Flora- en faunawet bevat een aantal verboden handelingen die van toepassing zijn op alle inheemse vogels, waaronder de pestvogel. Deze verboden gelden in heel Nederland. De wet verbiedt:

  • het doden, verwonden, vangen (artikel 9)
  • het opzettelijk verontrusten (artikel 10)
  • het beschadigen, vernielen, uithalen, wegnemen of verstoren van nesten, holen of andere voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen (artikel 11)
  • het zoeken, rapen, uit het nest nemen, beschadigen of vernielen van eieren (artikel 12)
  • het bezit, het vervoer en de handel in de vogels dan wel eieren, nesten of producten daarvan (artikel 13)

Uitzonderingen op de verboden zijn onder strikte voorwaarden mogelijk. Daarvoor is een ontheffing of een vrijstelling nodig.

Bijzondere regels

Er zijn geen natuurgebieden voor deze soort aangewezen op grond van de Natuurbeschermingswet 1998. De soort komt in wisselende aantallen als doortrekker en wintergast in Nederland voor.

Meer weten?

© Foto's: AGAMI   © Illustraties vogels: Elwin van der Kolk   © Video's: Natuur Digitaal