Noordzee

Het Nederlandse deel van de Noordzee bevat belangrijke overwinterings-, rust- en foerageergebieden van zee- en kustvogels en vormt een essentiële schakel in de Oost-Atlantische vogeltrekroute. Als ondiepe, voedselrijke zee is het een eldorado voor kust- en zeevogels als meeuwen, sterns, eenden, duikers, zeekoeten en jan-van-genten. Miljoenen trekvogels vliegen over en langs de Noordzee van en naar hun broedgebieden en overwinteringsgebieden.

De Noordzee is een van de drukste zeegebieden in de wereld. Visserij, scheepvaart en havenactiviteiten, olie- en gaswinning, zandwinning, een snelgroeiend aantal windparken, militaire oefengebieden en vele andere activiteiten strijden met elkaar om de beperkte ruimte en vormen gelijktijdig een reële of potentiële bedreiging voor vogels en andere natuurwaarden. Dit zal in de toekomst alleen maar toenemen. Klimaatverandering zal verdere verschuivingen teweeg brengen in het ecosysteem, maar is ook aanleiding om in te zetten op grootschalige zandsuppleties en de ontwikkeling van een omvangrijk energienetwerk op zee. Vogelpopulaties en de rest van het ecosysteem staan door al deze activiteiten onder grote druk en verkeren niet in een goede staat.

In 2020 is het Noordzeeakkoord gesloten, waarin de belangen van natuur, visserij en energieopwekking op zee zorgvuldig zijn afgewogen. Uitgangspunt van het akkoord is dat alle menselijke activiteiten moeten passen binnen de draagkracht van het ecosysteem. Vogelbescherming heeft een actieve bijdrage geleverd aan de totstandkoming van het akkoord en neemt deel aan het Noordzeeoverleg dat toeziet op de uitvoering van de gemaakte afspraken. Het Noordzeeakkoord bevat belangrijke afspraken over de natuur-, visserij- en energietransities voor de periode tot 2030. Dat omvat afspraken over onderzoek, monitoring en maatregelen voor het behoud en herstel van zee- en kustvogels en hun leefgebieden.

Vogelbescherming richt zich op de volgende specifieke Noordzee-thema’s:

• Netwerk van goed beschermde en effectief beheerde gebieden realiseren, met nadruk op de identificatie en bescherming van alle belangrijke vogelgebieden op zee;
• Soortbeschermingsplannen voor kwetsbare vogelsoorten opstellen en uitvoeren;
• Verduurzamen visserij: alle schadelijke vormen van visserij uitbannen in beschermde gebieden op zee, verminderen van bijvangst van zee- en kustvogels en uitfaseren of strenger reguleren van visserij op voedselbronnen van vogels op zee.
• Natuurinclusieve energietransitie: verzekeren dat windparken en bijbehorende infrastructuur uitsluitend worden aangelegd buiten alle belangrijke natuur- en vogelgebieden en stimuleren van een natuurinclusieve energietransitie, waarbij negatieve effecten op vogels zo goed mogelijk worden gemitigeerd en waar nodig tijdig en effectief gecompenseerd.
• Monitoring en onderzoek stimuleren voor het vullen van kennisleemten over de vogeltrek, de verspreiding en voedselvoorziening van vogels op zee en drukfactoren voor vogels;
• Internationale samenwerking stimuleren: de Noordzee is een grensoverschrijdend ecosysteem met gedeelde natuurwaarden en bedreigingen. Internationale afstemming en samenwerking tussen de kuststaten is daarom van essentieel belang om vogels en alle andere natuurwaarden in de regio effectief te beschermen, behouden en herstellen. Vogelbescherming werkt daarvoor samen met onze Europese partners binnen BirdLife Europe.

Zie ook ons standpunt over de Noordzee