Navigatie overslaan
Grote burgemeester / Jelle de Jong Alle berichten

Grote burgemeester / Jelle de Jong Gert Ottens

Door Gert Ottens
Medewerker Vogelbescherming

Boekentip: Meeuwen. Handboek voor Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten

Geplaatst op 22 november 2021

Meeuwen roepen bij veel mensen gemengde gevoelens op. Onder vogelaars wordt de irritatie soms versterkt door determinatieperikelen. Flink wat – ook geoefende - vogelaars laten deze vogels daarom links liggen. En dat is zonde! Want het zijn (meestal) prachtige vogels, en wie houdt er nou niet van een goede uitdaging? Het nieuwe Handboek Meeuwen is een goed hulpmiddel.

Eerder bespraken we hier al de Nederlandse Meeuwengids: ’Een uitstekende basis om er dieper in te duiken aan de hand van meer specialistische literatuur’. Die specialistische literatuur bestond tot voor kort alleen uit Engelstalige artikelen en boeken. Met dit nieuwe handboek is er een meeuwenboek voor de meer gevorderde vogelaars, in het Nederlands.

Pontische meeuw / Jelle de Jong Pontische meeuwen worden steeds algemener in ons land. En al is het niet de moeilijkste meeuw om te herkennen, het handboek biedt eerste hulp bij determinatie. / Jelle de Jong

Handboek of veldgids?

Het woord ‘handboek’ impliceert een naslagwerk dat wel eens zwaar en/of groot zou kunnen zijn. Maar dit boek is eerder een veldgids. Het is handzaam en daardoor goed bruikbaar in het veld. Het handboek behandelt 44 soorten en herkenbare ondersoorten van Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Alle in Nederland waargenomen (23) meeuwensoorten staan er in, samen met (onder)soorten die hier wellicht op kunnen duiken. Want veel meeuwen zijn echte globetrotters en grenzen lijken niet te bestaan.

De soortteksten

De herkenning wordt verduidelijkt aan de hand van veel (ca. 1.200) foto’s. Ze zijn gekozen om bepaalde kenmerken van meeuwen en de variatie daarin te verbeelden. Voor dat doel wordt iedere ‘leeftijdscategorie’ (zie verderop) per soort apart behandeld met meerdere afbeeldingen. Pijltjes geven bij de foto’s aan wat de belangrijkste determinatiepunten zijn.

In de bijbehorende tekst worden de overige kenmerken benoemd. Om de soortbesprekingen tot de essentie te beperken, worden leeftijdsbepaling en rui - belangrijk bij (meeuwen)determinatie -  vooraf uitgebreid behandeld, in de inleidende hoofdstukken. Erg handig is ook dat bij iedere soort per leeftijdsklasse vergelijkingen worden gemaakt met de meest gelijkende (onder)soorten, in aparte blokjes. De soortteksten bevatten verder actuele informatie over voorkomen en verspreiding.

Audouinsmeeuw / Jelle de Jong De prachtige Audouins meeuw is in Nederland extreem zeldzaam en ook wereldwijd zeer schaars. Maar met het nieuwe handboek wordt de herkenning een makkie. / Jelle de Jong

Bomen en bos

De inleidende hoofdstukken zijn verplichte kost voor u aan de soortteksten begint, of aan de herkenning van een meeuw in kwestie. Het bepalen van de leeftijd (of liever, van het kleed) van een vogel is de eerste stap naar het determineren van de soort. In dit handboek zijn de vogels in gedeeld in cycli. Dit omdat meeuwen – totdat ze volwassen zijn - vrijwel voortdurend in de overgang verkeren naar het volgende verenkleed. Nog vaak gebruikte termen als kalenderjaren, en eerste- of tweede-winterkleed zijn in dat opzicht wat verwarrend, en worden in dit boek niet gebruikt. Voor wie het boek in het veld toepast zal zien dat de ‘nieuwe’ indeling heel logisch is. Sterker nog: deze manier van denken helpt echt om de bomen door het bos te (leren) zien!

Larofobie?

In het voorwoord van het boek wordt gesproken van ‘larofobie’, de angst voor meeuwen(herkenning), die veel ‘slachtoffers’ maakt onder vogelaars. Maar is dat vanwege onwetendheid of desinteresse, of een combinatie van die twee? Met het verschijnen van deze titel zijn er in ieder geval geen redenen (of excuses) meer om meeuwen nog langer ongedetermineerd te laten, of om geen poging te wagen. En al is de kunst van de meeuwenherkenning niet makkelijk: met dit boek in de hand, gezeten achter een telescoop (evt. met de camera in de aanslag) gaat u de uitdaging vast aan.

Cover boek Meeuwen

Handboek Meeuwen van Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten

Peter Adriaens, Mars Muusse, Philippe J. Dubois & Fréderic Jiguet, 2021
Softcover, 224 pagina’s
ISBN: 9789056157821
Prijs: € 34,90
Uitgever: Noordboek Natuur

O.a. verkrijgbaar bij Bornmeer/Noordboek.

Optiek-specialist

Koop uw verrekijker of telescoop bij Vogelbescherming! Ruime sortering, hoge kwaliteit in alle prijsklassen, 40 jaar expertise en persoonlijk advies in de winkel in Zeist. Én u steunt het werk van Vogelbescherming.

bekijk onze optiek

Vogels herkennen

In de webshop van Vogelbescherming vindt u alles voor en over vogels. Zoals een vogelgids om ze te herkennen. Bezoek onze winkel in Zeist of onze webshop voor een grote variatie aan de beste vogelgidsen.

Boeken in onze webshop

Meer over

boeken vogelskijken gertottens meeuwen

Deel dit bericht