Navigatie overslaan

Live

Steenuil

Live

Vijver

Live

Kerkuil

Live

Slechtvalk

Live

Ooievaar

Live

Koolmees

Live

Kauw

Live

Scholekster

Live

Torenvalk

Live

Visarend

Live

Zeearend

Uitgevlogen

Bosuil

Veelgestelde vragen

Heeft u een vraag over een van de Beleef de Lente vogelsoorten, die hier niet
beantwoord wordt? Stel hem op de webpagina van die soort (naast het live beeld).

Oehoe

Als de jongen rond 5 weken oud zijn gaan ze afscheid nemen van het nest. Daarbuiten leren ze fladderend kleine stukjes vliegen. De ouders blijven in de buurt en brengen eten.

Rond de 9e week kunnen jonge oehoe vliegen en leren ze zelf prooien te vangen. Vóór de herfst moeten ze zichzelf kunnen redden. Daarna zijn ze niet meer welkom in het ouderlijk territorium en moeten ze op zoek naar een eigen plek.

 

De grootte van het territorium is afhankelijk van het voedselaanbod en van concurrentie.

Een geschat gemiddelde is 40 vierkante kilometer. Een onderzoek in een Duitse regio noemt 33 territoria in een gebied van slechts 245 vierkante kilometer.

 

 

Oehoes zijn al geslachtsrijp na een jaar. Maar het duurt vaak langer voordat ze succesvol broeden. Daarvoor is nodig dat ze een territorium hebben gevonden met een goede nestplek en een ruim voedselaanbod - en uiteraard een partner.

Als ze geen goed territorium kunnen vinden zullen ze ongepaard rondzwerven als zogeheten 'floater'. Wanneer een vogel van een gevestigd paar in een territorium wegvalt is zo'n gat vaak snel opgevuld.

Ondersoorten bij dieren ontstaan door voortplanting in een geografisch geïsoleerde populatie waar weinig of geen contact is met naburige populaties. Dat heeft zowel voor- als nadelen voor de vitaliteit van de populatie. Over het algemeen is de genetische variatie bij ondersoorten van de oehoe beperkt. Vergelijk het maar met de mens.

Vrouw Oehoe is een Europese oehoe en Man Oehoe vermoedelijk een Turkmeense oehoe (Bubo bubo turcomanus). Twee verschillende ondersoorten dus van de oehoe. Ze hebben een vergelijkbare leefwijze en voorzover we het nu hebben gezien vergelijkbaar broedgedrag. Ze hebben wel andere verspreidingsgebieden: de Turkmeense oehoe komt voor van Kazachstan tot in Azië, Mongolië en China; de Europese oehoe van Scandinavië en Frankrijk tot westelijk Rusland.

Wat we zien is het gevolg van menselijk handelen.

Een wilde Turkmeense oehoe vliegt niet zo ver door in het verspreidingsgebied van de Europese oehoe. Dit broedgeval is het gevolg van dat mensen in uilen en roofvogels handelen, ze als huisdier denken te kunnen houden en zelfs ermee fokken. Man Oehoe zal uit gevangenschap ontsnapt of losgelaten zijn, hij draagt een CITES-ring van een handelaar en/of fokker. Het is ook mogelijk dat hijzelf of een van zijn ouders uit het wild is geroofd, of nog in het ei. Ook dat komt helaas voor.

Of we blij moeten zijn met dit nest?

Deze twee oehoes werken enorm hard om hun jongen te laten uitvliegen en er zijn twee prachtige kuikens.

We zien fantastische beelden van heel dichtbij over gedrag wat we eerder niet voor de camera's konden zien.

Maar we hopen ook het verhaal te vertellen dat we het in Nederland eigenlijk niet meer kunnen maken om oehoes te kopen en te verkopen.

In het weblog van 21 april 'Graag uw aandacht voor het volgende' wordt ingegaan op dat in Nederland oehoes in gevangenschap leven, als huisdier worden gehouden en ingezet worden bij commerciële activiteiten zoals roofvogelshows.

Vogelbescherming Nederland en de Oehoewerkgroep Nederland vinden dat ongewenst, zowel vanuit dierenwelzijn als voor de wilde populatie oehoes.

De onderbouwing van dat standpunt met argumenten kun je hier lezen:

https://www.vogelbescherming.nl/over-ons/standpunten/standpunt-roofvogelshows

https://www.oehoewerkgroep.nl/uilen-en-roofvogelshows/

 

Vrouw Oehoe bepaalt wat ze wanneer op haar nest wil hebben. Soms neemt ze een prooi aan, soms wil ze die kennelijk liever nog niet. Man brengt zo'n prooi dan naar een van de 'koelkasten' in de buurt van het nest of hij probeert het later nog eens.

In vergelijking met bij ander webcamonderzoek geobserveerde stellen is deze vrouw tolerant ten opzichte van haar man. Hij mag als hij prooi komt brengen zo nu en dan zelfs in de nestkist komen zonder meteen weggejaagd te worden - dat is elders wel anders gezien.

Bij eerder webcamonderzoek bij oehoes hebben we dit gedrag vaker gezien, en ook bij andere uilen zoals de steenuil.

De jongen hebben in deze periode veel eten nodig. Bij uilen is het de taak van de man om daarvoor te zorgen. Vrouw Oehoe zorgt ervoor dat de jongen gevoerd worden en bewaakt het nest, Man moet jagen en het eten brengen.

We zien dat Vrouw hem wel soms op het nest toelaat als hij prooi meebrengt. Maar zodra ze die aanpakt - soms op het nest, soms daarbuiten - zet ze haar man weer aan het werk: er moet eten op de plank komen!

Man wil soms zelf een prooi aanbieden aan zijn jongen maar hij weet niet goed welk formaat prooi de jongen aan kunnen. Vrouw laat dat gestuntel toe - tot op zekere hoogte. Dat geeft soms aanleiding tot hilarische en ook unieke beelden!

Man Oehoe zal zijn jongen geen kwaad doen. Vogels steken enorm veel tijd en energie in broeden en nestzorg. Dat doen ze vanuit een puur biologisch doel: doorgeven van genetisch materiaal in de jongen, zodat die als ze succesvol uitvliegen op hun beurt weer jongen kunnen krijgen.

Het is inderdaad opvallend dat het grootste gedeelte van de prooien die hier aangevoerd worden bestaat uit konijnen. We weten uit andere territoria dat het aandeel houtduiven en ratten daar soms heel wat groter en soms zelfs overheersend is.

Oehoes zijn opportunistische jagers, ze vangen wat hen voor de klauw komt. Maar bij een gedifferentieerd aanbod is er wellicht ook een voorkeur.

Elke prooi vraagt een andere jachttechniek en bedrevenheid. Een konijn wordt op de grond gevangen na een duikvlucht. Een houtduif moet in de nacht van een tak geplukt worden. Misschien is deze Man beter in konijnen vangen dan in houtduiven? Als hij genoeg konijnen kan vinden krijgen we ze dan meer te zien voor de camera. Voor de kleine oehoes is het in elk geval goed dat ze gevarieerd eten krijgen.

Over de stand van de konijnenpopulatie kunnen we hier weinig zeggen - behalve dat het over het algemeen gesproken niet zo goed lijkt te gaan. Het Netwerk Ecologische Monitoring rapporteerde over de periode 1997-2019 een afname van 75 procent. Mogelijk is her en der weer een opleving in 2020 en 2021 maar daarover hebben we geen cijfers.

Ondanks hun grote formaat kunnen oehoes vrijwel geruisloos vliegen en zo hun prooien verrassen.

Ze hebben een geringe vleugelbelasting, ze kunnen heel langzaam vliegen zonder veel vleugelgeruis.

Daarnaast maakt de structuur van hun veren een vrijwel geruisloze vlucht mogelijk. Op de bovenkant van de vleugels zitten donzige veren. Ook speciale flexibele veren op de vleugelranden werken mee aan het verminderen van geluidsgolven.

 

Oehoes vliegen niet rechtstreeks uit vanuit het nest, daarbuiten leren ze hoe te vliegen. Ze hebben in het nest al oefeningen gedaan om de vleugels en spieren sterk te maken. Buiten het nest zullen ze steeds langere stukjes fladderen totdat ze na een week of negen kunnen vliegen.

Ze springen of vallen dus een keer over de rand van de bedstee. Als dat gebeurt gaan ze instinctief fladderen met de vleugels en breken zo hun val. En als ze te laat gaan fladderen vallen ze hier nooit diep en in stro. In een nest op een richel in een rotswand landen ze vaak in een struik of boom.

Op deze zolder kunnen ze waarschijnlijk makkelijk terugkomen in het nest als ze dat willen. En als dat niet gebeurt is het geen ramp: als ze honger hebben gaan ze roepen - 'bedelen' - en dan zullen de ouders eten brengen.

De ontlasting van oehoes kan zowel zwart als wit zijn. De witte ontlasting is dun, te vergelijken met urine. Er is ook zwarte ontlasting, meer korrelig van structuur.

Uilen hebben niet zoals mensen gescheiden lichaamsopeningen voor het afvoeren van urine en poep. Wat overblijft van wat verteerd wordt komt er aan de onderkant uit via de zogeheten cloaca - wat niet verteerd wordt aan de voorkant in de vorm van een braakbal.

De beelden zie je in het filmpje van 30 april.

 

Dat beginnen ze te doen rond de derde week. Dan pakken ze kleine prooien zoals muizen aan en die eten ze in hun geheel. Of ze pakken muizen of prooiresten zelf uit de voedselvoorraad en werken die naar binnen.

In het filmpje van 2 mei: 'Eerste muis - kopstoot voor Ma Oehoe' kun je zien hoe het jongste kuiken (K2) zijn eerste muis aanpakt en meteen opeet.

Grotere prooien moet Vrouw Oehoe nog een aantal weken voor ze scheuren. In de herfst moeten de jonge oehoes dat scheuren wel geleerd hebben. Zodra de oudervogels aan een nieuwe balts beginnen zijn de jongen niet meer welkom in dit territorium en moeten ze kunnen vliegen, jagen en op zoek gaan naar een eigen territorium.

Meer informatie vind je in het weblog van 29 april: 'Nog twee kuikens over ... wat kunnen we verwachten?'.

We zien dit bij grotere prooien zoals konijnen, eenden en houtduiven. Deze prooien worden voorbereid, vaak is er een plukplaats in de buurt van het nest.

Waarschijnlijk doen ze dit omdat het efficiënter voedsel brengen betekent. Bij een grote prooi zit de voedingswaarde vooral in  andere - vleziger - delen dan de kop. Zonder de kop vervoer je een zware prooi dus met minder inspanning. En misschien speelt ook mee dat ze delen van een prooi die niet snel gevoerd worden niet in het nest willen hebben omdat het dan teveel vervuilt.

Bij een andere webcam is gezien dat een Man Oehoe enkele keren met een 'los' konijnenkopje naar het nest kwam. Mogelijk was dat in een periode dat hij even geen andere prooien had gevangen en probeerde waar hij bij Vrouw mee weg kon komen.

Thank you for watching Beleef de Lente and the eagle owls.

Sadly there were growing concerns about the viability of the youngest owlet that was born 4-5 days after the other chicks were born. It passed April 28th.

The two owlets that remain are thriving. There is a good supply of food, the adult male has proven to be a good hunter. 

Dat cijfer is niet met zekerheid te geven want nestinspecties zijn enorm arbeidsintensief. Daarbij zijn niet alle territoria goed toegankelijk en zijn jongen na het uitvliegen soms niet gemakkelijk te vinden.

Uit onderzoek bij vastgestelde territoria in Nederland weten we wel het volgende. In 32 nesten werden 29 geslaagde broedsels aangetroffen, met 67 jongen zittend in de nesten. Dus gemiddeld 2,3 per broedsel.

We weten niet hoeveel van die 67 jongen zijn uitgevlogen. Waarschijnlijk was er nog sterfte voordat ze konden uitvliegen, hoeveel is niet bekend.

Het op 14 april geboren 'nakomertje' kon helaas niet goed meedoen bij de voederingen. Het is in de nacht van 28 april overleden.

Mogelijk kostte het steeds moeten opboksen tegen de 4-5 dagen oudere kuikens meer energie dan het binnen kreeg. Waarschijnlijk 'weet' Vrouw instinctief wanneer een kuikentje levensvatbaar is. Ze is zich gaan richten op de twee oudere en sterkere kuikens.

Meer informatie vind je in het weblog van 26 april: 'Kansen voor nakomertje?', in de filmpjes van 28 april: ‘Drie konijnen en K3’ en 'Kuuk3', en via de link bij de veelgestelde vragen.

Oehoes broeden waarschijnlijk al sinds 1994 in Nederland. Het eerste bekende territorium bevond zich op de Sint Pietersberg bij Maastricht.

De Oehoewerkgroep Nederland heeft zo'n 40 territoria in beeld gebracht. Nog steeds is de provincie Limburg het bolwerk van de soort met 19 territoria, gevolgd door Overijssel, Noord-Brabant en Gelderland.

Maar ook elders zijn territoria vastgesteld. Als het zo doorgaat broedt de oehoe binnenkort in alle provincies.

De oorpluimen hebben een wat verwarrende naam want ze hebben niets te maken met de oren van de oehoe, die zitten lager op de kop aan de rand van het gezichtsmasker.

Hebben die oorpluimen dan wel een functie?

Jazeker, je kunt ze zien als een graadmeter voor hoe de oehoe zich voelt, en wellicht is het ook een communicatiemiddel wat ze onderling gebruiken.

Vergelijk het maar met de oren van een kat. Daaraan kun je veel zien over hoe de kat zich voelt en katten stemmen daar onderling hun reacties op af.

Bij gevaar of verstoring staan de oorpluimen van een oehoe recht omhoog, bij rust liggen ze meer plat achterover.

Dat kan gebeuren als er een konijn met teken lang op het nest ligt. Maar de teken kunnen ook samen met de prooi in de magen van de oehoes belanden.

Tijdens veldonderzoek naar nesten treft de Oehoewerkgroep Nederland eigenlijk geen teken aan. Vaak zitten die nesten hoog en zodra de jongen kunnen fladderen zitten ze hoger in bomen.

Als de jongen in een nest op de bosbodem zitten kunnen ze zeker teken oplopen, vaak rond de oogleden. Een teek die zich volgezogen heeft laat zich vallen, ze blijven niet permanent zitten.

Vrouw Oehoe heeft in de broedtijd een broedplek, een kale plek die sterk doorbloed wordt en waarmee ze op de eieren gaat liggen. Zo kan ze de warmte van haar lichaam gericht overbrengen.

Met de langere veren op de borst en buik, de 'onderrokken', houdt ze de jongen goed warm onder haar lichaam zolang die nog te weinig dons hebben om hun temperatuur zelf te regelen.

Na het broeden ziet Vrouw er weer uit als daarvoor. De veren om de broedplek hoeven niet meer wijd te staan om het contact tussen eieren en huid zo close mogelijk te maken. Als ze de jongen ook niet meer warm hoeft te houden heeft ze weer een gladder liggend verenpak.

Vrouw Oehoe is een Europese oehoe en Man Oehoe vermoedelijk een Turkmeense oehoe (Bubo bubo turcomanus). Twee verschillende ondersoorten dus van de oehoe. Ze hebben een vergelijkbare leefwijze en voorzover we het nu hebben gezien vergelijkbaar broedgedrag. Ze hebben wel andere verspreidingsgebieden: de Turkmeense oehoe komt voor van Kazachstan tot in Azië, Mongolië en China; de Europese oehoe van Scandinavië en Frankrijk tot westelijk Rusland.

Hoe het verenkleed van de jongen gaat worden weten we niet. Het is voor het eerst dat we voor de camera's van Beleef de Lente een gemengd paar oehoes hebben dat deel uitmaakt van de wilde populatie in dit land.

Man zal uit gevangenschap ontsnapt of losgelaten zijn, hij draagt een zogeheten CITES-ring van een handelaar en/of fokker. Het is ook mogelijk dat hijzelf of een van zijn ouders uit het wild is geroofd, of nog in het ei. Ook dat komt helaas voor.

In het weblog van 21 april 'Graag uw aandacht voor het volgende' wordt ingegaan op dat in Nederland oehoes in gevangenschap leven, als huisdier worden gehouden en ingezet worden bij commerciële activiteiten zoals roofvogelshows.

Vogelbescherming Nederland en de Oehoewerkgroep Nederland vinden dat ongewenst, zowel vanuit dierenwelzijn als voor de wilde populatie oehoes.

De onderbouwing van dat standpunt met argumenten kun je hier lezen:

https://www.vogelbescherming.nl/over-ons/standpunten/standpunt-roofvogelshows

https://www.oehoewerkgroep.nl/uilen-en-roofvogelshows/

Nou en of! De Europese oehoe komt voor in bossen, steppenlandschap, heuvelland en gebergte en bij open meren en kustgebieden. Soms ook in de buurt van dorpen en zelfs in wat meer verstedelijkte gebieden.

Bepalend voor de plek die ze kiezen is het voedselaanbod, een geschikte nestplaats en dat ze niet verstoord worden.

Een verwante ondersoort - de woestijnoehoe - vind je zoals de naam al zegt zelfs in woestijngebieden.

Voorraad op het nest verdwijnt meestal snel in de magen van de jonge oehoes. Vrouw eet bovendien de eerste tijd mee van wat op het nest ligt en dan gaat het hard.

Het eten hoeft niet kakelvers te zijn, hun spijsvertering is minder gevoelig dan die van de mens. Oehoes eten naast verse prooi ook aas, zoals stukken van een dode ree. 

Ratten vormen een belangrijk onderdeel van het menu van oehoes. Het is voor hen prima voedsel met een hoog eiwit- en vetgehalte.

Veel gevaarlijker voor oehoes is als een rat landbouwgif of een ander bestrijdingsmiddel heeft gegeten - vergif wat wij mensen in het milieu en daardoor in de voedselkringloop brengen. Met het eten van een vergiftigde rat krijgt de oehoe ook dat gif binnen, en dat blijft in zijn lijf zitten.

De oehoe heeft extra pech omdat hij bovenaan de voedselketen staat: hij eet naast ratten ook dieren die ratten eten zoals andere uilen. Uiteindelijk kan een oehoe door die opeenstapeling van gif vergiftigd raken, ziek worden en doodgaan.

In de natuur regelt zich dat zelf. Als ze op dezelfde plek gaan nestelen als in het vorige seizoen zijn eventuele prooiresten en organische vervuiling allang opgeruimd door aaseters, kevers en ander grut.

Oehoes houden tijdens het broeden en als de jongen klein zijn het nest zoveel mogelijk vrij van ontlasting. We zien bij dit nest de jongen naar de rand van de nestkom schuivelen en zich over de rand heen ontlasten, het zogeheten 'flatsen'.

Vrouw Oehoe ontlast zich buiten het nest. Zo blijft het nest zo schoon mogelijk.

Oehoekuikens zijn bij de geboorte verrassend klein. Bij de geboorte weegt het kuikentje zo'n 60 gram.

Met vijf dagen is het gewicht rond de 130 gram en met tien dagen ruim 280 gram. Na twee weken is het gewicht al zo’n halve kilo.

Met drie weken wegen ze 600-800 gram en zijn ze 30-40 cm groot.

Als ze vier weken oud zijn wegen vrouwtjes meer dan een kilo, mannetjes zijn iets lichter.

Meer informatie over hoe de kuikens zich ontwikkelen vind je in de weblogs van 7, 16 en 29 april: 'Vijf, zes, zeven ... het duurde wel even!', 'Groeispurt in het verschiet' en 'Nog twee kuikens over ... wat kunnen we verwachten?'

De twee jongen in dit nest zijn op 8 mei geringd en gewogen. Je vindt hun gewicht, geslacht en conditie in het weblog van 9 mei: 'Oehoekuikens geringd'. Deze kuikens zijn zwaarder dan gemiddeld, ongetwijfeld een gevolg van de overdaad aan voedsel die Man Oehoe heeft gebracht en de goede nestzorg van Vrouw Oehoe.

De Oehoewerkgroep Nederland (OWN) heeft dit berekend op basis van onderzoeken eerder hier bij Beleef de Lente en bij een webcam in Duitsland.

Een volwassen oehoe heeft zo'n 360 gram voedsel per dag nodig. Een dikke rat is genoeg voor 1 dag.

Voor de jongen is dat natuurlijk afhankelijk van de leeftijd, vlak na de geboorte hebben ze nog niet veel nodig. Als ze wat ouder zijn krijgen ze in de groeifase tussen de 226 en 479 gram per dag.

Een marter zal een onbewaakt klein jong zeker willen pakken. De kans dat dit lukt is niet groot want Vrouw Oehoe blijft zeker de eerste tijd op het nest of in de buurt.

Bovendien heeft een marter alle reden om niet te dicht in de buurt van oehoes te komen. Van een volwassen oehoe wint hij het niet en dan wordt hij opgepeuzeld.

Twee.

Er zijn vier eieren gelegd. Ze kwamen allemaal uit. De eerste drie snel achter elkaar op 8, 9 en 10 april en het vierde als nakomertje op 14 april.

Helaas overleed op 14 april onverwachts ook een kuiken, vermoedelijk het kuiken dat als tweede geboren is, op 9 april. We weten niet wat de oorzaak was van het overlijden.

Ook het nakomertje heeft het jammer genoeg niet gered. Het overleed op 28 april. Het keeftijdsverschil van 4-5 dagen met de andere twee kuikens was op den duur te groot om goed mee te doen aan de voederingen.

Oehoes hebben een strikte taakverdeling. Vrouw voert, zij kan kleine brokken aan de jongen voeren. Man beheerst dat trucje niet: hij jaagt en brengt het eten. Als de jongen groter zijn jaagt Vrouw ook mee.

Wat gebeurt er als een van de ouders wegvalt?

Als Man wegvalt zal Vrouw gaan jagen, zelf blijven eten en zoveel mogelijk aan de jongen geven.

Wat als Vrouw wegvalt en Man blijft over? Hij gaat door met prooien naar het nest brengen maar hij kan de jongen niet voeren. Als Vrouw wegvalt als de jongen nog niet zelf kunnen eten zullen ze het niet redden, hoeveel prooien Man ook naar het nest blijft brengen.

Geen zorgen, de oehoes kennen de mensen op het erf en de activiteiten daar goed. Ze zijn aan elkaar gewend. En de bewoners zullen er echt voor zorgen dat de oehoes zich veilig voelen.

Zo rond de vierde week maken ze kleine uitstapjes buiten het nest en gaan ze vleugeloefeningen doen. Rond de vijfde week gaan ze korte stukjes fladderen en met negen weken kunnen ze vliegen.

In het najaar moeten ze goed kunnen vliegen en zelf prooien vangen. Ze zijn dan niet meer welkom in het ouderlijk territorium en ze gaan op zoek naar een eigen plek.

Bij dit nest zien we als prooi voor de camera: eend, houtduif, andere vogel, kuikens van eend en meerkoet, jonge haas, konijn, rat, muis.

Vrouw Oehoe scheurt de prooi in brokken voor de jongen. Als de kuikens groter worden slikken ze een hele muis of een konijnenpoot in één keer door en leren ze hoe ze zelf een prooi moeten scheuren.

Een kauw lust zeker een onbewaakt oehoekuikentje en zal dat grijpen als de kans gegeven wordt. Maar het nest wordt goed in de gaten gehouden door Man en Vrouw Oehoe. Die weten allebei waar de kauwen zitten en tot dusver negeren ze hen.

Kauwen zijn voor oehoes een prooidier, ze hebben waarschijnlijk meer te duchten van de oehoes dan andersom.

Als alles goed gaat kunnen wilde oehoes wel 25 jaar oud worden. In gevangenschap in een dierentuin is dat soms een paar jaartjes meer, hoewel incidenteel nog hogere leeftijden gemeld worden.

Veel oehoes die in het wild en in vrijheid leven sterven door menselijke activiteiten. Ze worden slachtoffer van bijvoorbeeld verkeer, prikkeldraad, hoogspanningsmasten, aantasting van het leefgebied. Ook verzwakken en sterven oehoes als ze prooien eten die vergiftigd zijn met bestrijdingsmiddelen die de mens in het milieu en daardoor in de voedselketen brengt.

Hoe oud zijn de oehoes waar we bij Beleef de Lente naar kijken?

Vrouw Oehoe is waarschijnlijk 4 jaar oud, in haar 5e kalenderjaar. Man is waarschijnlijk ouder dan 6 jaar.

Meer informatie over hun leeftijden en hoe we die te weten zijn gekomen vind je in het weblog van 18 april: 'Hoe oud zijn de volwassen oehoes?'

De beelden die we zien pikt de camera op als infrarood 'licht'. Vergelijk het met een nachtkijker waarmee je in het donker toch kunt zien.

Het nest en de schuur worden niet verlicht, voor de vogels - en voor ons, als we erbij zouden staan - is het in de avond en nacht dus donker.

Als er ook maar een klein risico op verstoring is plaatst Beleef de Lente geen camera's bij nesten. Daarnaast installeren we camera’s altijd voordat het broedseizoen begint zodat de vogels eraan kunnen wennen.

Dat kan een holte in een boom zijn, een gevorkte tak, een nis in een rotswand of een andere plek die veilig voelt.

We zien dat Man Oehoe prooien verstopt achter de bedstee en bij die losse deur die je ziet op camera 2, rechts van het midden. In het filmpje 'Duif uit de koelkast' van 20 april zie je Vrouw Oehoe naar die koelkast scharrelen om een prooi op te halen. In het filmpje van 4 mei 'Alsnog gevonden' haalt ze een door Man achter de bedstee verstopte prooi op en brengt die naar het nest.

Goed gezien: ze hebben inderdaad wimpers. En anders dan bij de mens zijn dat geen haren maar kleine veertjes.

Ook anders dan bij de mens: ze hebben geen twee maar drie oogleden. Dat derde ooglid is transparant en dient als extra bescherming voor het oog. Het wordt ook wel knipvlies genoemd, de Latijnse naam is membrana nicticans.

We denken dat vogels vooral trouw zijn aan een territorium of een nestplek. Oehoes zijn erg plaatstrouw en dan is de kans heel groot dat ze meerdere seizoenen in het territorium bij elkaar blijven.

Maar dat hoeft niet zo uit te pakken want er is wel concurrentie. Rond een bezet territorium zwerven ongepaarde vogels, zogeheten 'floaters'. Dat zijn jong-volwassenen die nog geen territorium hebben of oudere vogels die hun territorium zijn kwijtgeraakt. Die floaters zorgen ervoor dat als in een territorium een partner wegvalt dat 'gat' snel opgevuld wordt.

Er zijn waarnemingen gedaan dat een man oehoe meer dan één broedsel kan hebben in hetzelfde broedseizoen, bij verschillende vrouwen.

Bij sommige zangvogels is aangetoond dat jongen uit één broedsel dezelfde moeder maar niet dezelfde vaders hebben. Of dat laatste zich bij oehoes voordoet is niet bekend.

Een groepje kijkers doet waarnemingen voor de Oehoewerkgroep Nederland en schrijft daar zo nu en dan over in het clubhuis.

Omdat ze meerdere dingen tegelijk doen sluipen er dan soms afkortingen in. Voor andere kijkers kan dat vragen oproepen: waar heeft men het over?

Hier is de verklaring van een aantal van die afkortingen:

Hba = achterste hooibaal (daar landt Man vaak)

Hbv = voorste hooibaal (daar zit hij ook vaak, vlak voor de camera)

K1, K2, etc. = kuiken 1, kuiken 2  (of kuuk1, kuuk2)

M = Man Oehoe

Nk = nestkist

OWN = Oehoewerkgroep Nederland

Oz = onderzoek

Pa = paring(sroep}

Po = prooioverdracht

Rp = restprooi

V = Vrouw Oehoe

Wam = ware muis, zoals bosmuis - grote oren, lange staart

Wom = woelmuis, zoals veldmuis - kleine oortjes, korte staart

Kun je zelf ook waarnemingen plaatsen?

Van 16:00 uur tot 08:00 uur is het onderzoeksrooster gevuld. Je kunt dan altijd in de chat vragen stellen aan wie er dienst heeft op dat moment. Zie je na 08:00 uur en vóór 16:00 uur iets opmerkelijks kun je dat als losse waarneming en als volgt noteren in de chat, met vermelding van het tijdstip. Bijvoorbeeld:

OZ 14:15 Vrouw gaat van het nest

OZ 15:44-15:45 Man roept 3 x

OZ 09:12 Vrouw start voedering

OZ 09:34 Einde voedering

OZ 15:50 Vrouw / Man brengt prooi

Deze oehoes hebben zelf voor deze nestplek gekozen en uiteraard vliegen ze vrij rond, als vrije vogels.

Vogelbescherming Nederland ziet het als een uitgelezen kans om via Beleef de Lente een paartje van dichtbij te kunnen observeren waarvan een adult uit gevangenschap is ontsnapt.

We hopen dat we hier het verhaal kunnen vertellen dat dit exemplaar zich weliswaar als vrije vogel lijkt te redden, maar dat veel uit gevangenschap ontsnapte of losgelaten oehoes een jammerlijke dood sterven.

In het weblog van 21 april 'Graag uw aandacht voor het volgende' wordt ingegaan op de situatie dat in Nederland oehoes in gevangenschap leven, als huisdier worden gehouden en ingezet worden bij commerciële activiteiten zoals roofvogelshows.

Vogelbescherming Nederland en de Oehoewerkgroep Nederland vinden dit ongewenst, zowel vanuit dierenwelzijn als voor de wilde populatie oehoes. De onderbouwing van dat standpunt met argumenten kun je hier lezen:

https://www.vogelbescherming.nl/over-ons/standpunten/standpunt-roofvogelshows

https://www.oehoewerkgroep.nl/uilen-en-roofvogelshows/

Hopelijk ontstaat met het bekijken van deze beelden bij een breder publiek het besef dat we het met elkaar eigenlijk niet meer kunnen maken om een oehoe te kopen! 

Dit paartje heeft zelf deze plek gevonden en ervoor gekozen. De nestkist is gemaakt omdat bij een eerdere broedpoging de eieren van de bedstee rolden.

Maar hoe kwamen ze nou juist in deze schuur terecht?

Dat weten we niet zeker, maar een boerenerf is een goede plek voor muizen - en dus ook een interessante plek voor uilen om te jagen. In de strobalen op deze zolder zitten muizen. Dus misschien is Man Oehoe een keer de open kapschuur binnengevlogen, op jacht naar een muis? En heeft hij later die plek aan Vrouw Oehoe laten zien - want zij beslist over waar ze gaat broeden.

Met een beetje fantasie lijken de bedstee en het schuine dak erboven op een richel of nis in een rotswand. En dat zijn nu juist plekken waar een oehoe graag broedt.

In het weblog van 13 maart: 'Hoe vreemd is deze nestplek eigenlijk?' gaat Gejo Wassink hier op in.  En in het weblog van 16 maart: 'Niet alleen onze Beleef de Lente-oehoes broeden op een bijzondere plaats' vertelt Roelof Speelman over andere bijzondere plekken waar oehoes hebben gebroed.

Mooie vraag, en een mooie mogelijke verklaring. Een verschil in grootte betekent dat je als paar zowel grotere als kleinere prooien kunt vangen. Dan heb je meer kans om te overleven en je jongen groot te krijgen. Bij de sperwer bijvoorbeeld kan de kleinere behendige man zangvogeltjes tot in heggen achtervolgen.

Een andere verklaring is dat het broeden veel energie vraagt van Vrouw. Dan kan het zo zijn dat grotere / sterkere vrouwtjes in de evolutie meer kans hadden om te overleven en dat zij genetisch materiaal met dat verschil in grootte doorgeven aan de volgende vrouwelijke uilen.

Daar zijn twee redenen voor. Allereerst de privacy van de eigenaren van het erf waar we als kijkers te gast mogen zijn. Daarnaast willen we geen risico lopen dat het broedproces verstoord wordt.

Over die privacy: de chat / het clubhuis van Beleef de Lente is een openbaar forum. Iedereen met Internet die inlogt kan meelezen en meepraten over de oehoes die we zien in deze schuur.

Beleef de Lente kan beeld en geluid doorgeven dankzij de bereidwilligheid van de eigenaren van de schuur en de bewoners van het erf dat er camera's en microfoons staan.

We vragen iedereen om hun privacy te respecteren, bijvoorbeeld door niet in deze openbare chat te praten of speculeren over waar deze broedlocatie zich bevindt, of in de chat te praten over privé gesprekken die je hoort.

Wil je per se oehoes in het echt zien? Er zijn twee locaties in Nederland waar voorzieningen zijn gemaakt zodat daar op veilige afstand naar de oehoes kan worden gekeken en foto's kunnen worden gemaakt - de steengroeve in de Achterhoek en die in Zuid-Limburg. Als iedereen zich daar aan de voorschriften houdt en niet allemaal tegelijk komt, kan het daar.

Laten we andere kwetsbare broedlocaties met rust laten - en bij Beleef de Lente genieten van unieke beelden van heel dichtbij.

De meeste oehoes broeden in stille gebieden waar geen mensen wonen. Ze kunnen ernstig verstoord worden als mensen dichtbij komen.

We denken dat dit paartje mogelijk al eerder heeft geprobeerd te nestelen op deze plek. De geluiden en bewegingen op het erf zijn voor hen dus vertrouwd. We zien voor de camera dat Vrouw niet gestresst raakt als er bijvoorbeeld in de stal onder de zolder gewerkt wordt, dat is ze gewend.

Beleef de Lente is de eigenaren van het erf erg dankbaar dat er camera's en een open microfoon mogen staan zodat we in beeld en geluid van deze oehoes kunnen genieten. We horen daardoor ook wel eens gesprekken van bezoekers van de schuur.

We vragen iedere kijker om de privacy van de bewoners en bezoekers van het erf te respecteren door niet in de chats te praten over privé gesprekken die je opvangt. 

Iedereen met Internet die inlogt kan immers meelezen met de berichten die je plaatst.

Beleef de Lente kan de beelden en de geluiden doorgeven dankzij de bereidwilligheid van de eigenaren van de schuur en daarom willen we graag hun privacy respecteren.

Dank voor jullie medewerking!

We adviseren contact op te nemen met Vogelbescherming Nederland als je toestemming wilt hebben voor het voor eigen gebruik reproduceren en/of verspreiden van beeldmateriaal dat eigendom is van Vogelbescherming Nederland. 

Meer informatie over de rechten op beelden van Beleef de Lente vind je hier:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/over-beleef-de-lente1

Overigens kun je alle clips en alle hoogtepunten van alle vogelsoorten van Beleef de Lente op deze site nog een hele tijd terugkijken.

Dat kan zelfs nadat alle vogels uitgevlogen zijn en de camera's van Beleef de Lente 2021 off line zijn gegaan. Deze site blijft actief totdat de nieuwe site van Beleef de Lente 2022 live gaat.

 

De jonge oehoes zijn in de ochtend van 8 mei geringd door de Oehoewerkgroep Nederland.

Filmpjes: 8 mei: 'Ophalen en terugbrengen', 'Hereniging' en 10 mei: 'Ringen oehoejongen'.

In het weblog van 6 mei 'Klaar om te ringen' vind je een toelichting op het waarom van het ringen.

Het weblog van 9 mei geeft informatie over gewicht, geslacht en conditie van de jonge oehoes.

De oehoe heeft hele grote scherpe klauwen die zich samenknijpen in de prooi. De gevangen dieren zijn dus vermoedelijk meteen dood. Van de egelstekels hebben de oehoes geen last bij het vangen.

Hoe eten ze de egel? Ze draaien 'm op de rug, op de buik heeft de egel geen stekels. De huid met stekels blijft over als de egel op is.

Meer informatie vind je in het weblog van 3 mei: 'Met huid en haar ... en zelfs stekels ...'

Dé natuurlijke vijand van de oehoe is de mens. Door aantasting van broed- en jachtgebieden, vervuiling, opstapeling van landbouwgif bij prooidieren, stropen, verkeer, prikkeldraad, electriciteitsmasten, windmolens.

Jonge oehoes lopen het risico om een sterker dier in de voedselketen tegen te komen. Onbewaakte eieren worden soms geroofd of stukgemaakt door andere vogels en zoogdieren.

Oudere oehoes kunnen gewond en mogelijk gedood worden in territoriale gevechten met andere oehoes.

In deze kapschuur is eerder genesteld, vermoedelijk door hetzelfde paartje. Dat legsel is toen niet gelukt. De eieren lagen op een schuine ondergrond en rolden daar vanaf. Nu is er een veilige nestkist.

Meer over deze locatie en waarom die 'onnatuurlijk' is maar misschien voor de oehoe's wel lijkt op wat ze zoeken, vind je in het weblog van 13 maart: 'Hoe vreemd is deze nestplek eigenlijk?'

Oehoes slapen overdag, het zijn nachtdieren. Ze jagen in de schemer en in de nacht. Als de jongen nog klein zijn blijft Vrouw Oehoe veel op het nest, ze zal vooral overdag proberen te slapen.

Man Oehoe zit overdag buiten het nest of op de zolder te dommelen op een plek waar hij alles in de gaten houdt. In de avond en in de nacht gaat hij jagen en eten brengen.

Wil je actie beleven bij de oehoes? Vooral laat in de middag, in de avond en 's nachts kun je Man Oehoe horen roepen. Dat doet hij ook in de vroege ochtend. Hij roept om zijn territorium af te bakenen maar ook om Vrouw Oehoe te laten weten dat alles okay is.

Prooioverdrachten kun je vooral zien in de avond, in de nacht en tegen de ochtend.

Kun je op die momenten niet kijken? Niet getreurd want onze clipmaker maakt een flimpje voor je van de mooiste momenten.

Dat antwoord is eigenlijk niet te geven want we weten van veel jongen die uitgevlogen zijn natuurlijk niet wat er met hen gebeurt.

Het eerste jaar zal het lastigste zijn, mogelijk dat maar één op de drie het eerste jaar overleeft. Maar dat is afhankelijk van veel factoren.

Na het eerste jaar is de overlevingskans groter en als alles goed blijft gaan kan een oehoe in de vrije natuur tientallen jaren oud worden.

Oehoe-eieren zijn wat groter dan kippeneieren. Bij zo'n grote vogel verwacht je misschien een reuze-ei maar de eieren zijn dus verhoudingsgewijs klein.

Gejo Wassink van de Oehoewerkgroep Nederland heeft speciaal als antwoord op deze vraag 28 eieren opgemeten. De gemiddelde grootte kwam uit op 59 x 48 mm.

Er zijn vier eieren gelegd Ze kwamen allemaal uit. De eerste drie om de dag, één kuiken als onverwachts nakomertje flink wat dagen later.

Legdatum van de eieren: 28 februari, 3 maart, 6 maart, 9 maart.

Uitkomdatum: 8 april, 9 april, 10 april, 14 april. 

Helaas zagen we op 14 april dat één van de eerste twee uitgekomen jongen het niet heeft gered. Vermoedelijk was dat het kuiken dat als tweede geboren is, op 9 april. Het nakomertje overleed helaas ook, op 28 april.

 

In de weblogs van de Oehoewerkgroep Nederland hier bij Beleef de Lente vind je veel informatie. Kijk ook eens in het blauwe informatievakrechtsonder de live beelden.

Ook in de Vogelgids op de site van Vogelbescherming is veel te ontdekken over de oehoe: https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/oehoe

En kijk vooral ook eens op de site van OWN, de Oehoewerkgroep Nederland:

oehoewerkgroep.nl

Veel plezier met je kennismaking met of verdieping in de oehoe!

Elk jaar doen bezoekers van de Beleef de Lente website samen onderzoek naar gedragingen van de webcamvogels. Ze observeren de webcamvogels (vaak) 24/7 en noteren dan wat ze waarnemen. De Oehoewerkgroep Nederland is dit jaar vooral geinteresseerd in observaties rond roepen en prooien.

Van 16:00 tot 08:00 uur is het onderzoeksrooster gevuld. Je kunt dan altijd in de chat vragen stellen aan wie er dienst heeft op dat moment. Zie je na 08:00 uur en vóór 16:00 uur iets opmerkelijks kun je dat als losse waarneming en als volgt noteren in de chat, met vermelding van het tijdstip. Bijvoorbeeld:

OZ 14:15 Vrouw gaat van het nest

OZ 15:44-15:45 Man roept 3 x

OZ 09:12 Vrouw start voedering

OZ 09:34 Einde voedering

OZ 15:50 Vrouw / Man brengt prooi

Meer informatie vind je als je klikt op het groene vak 'Samen onderzoeken' en in het weblog van 5 maart: 'Niet alleen kijken en observeren'.

Vrouwelijke oehoe's kunnen soms wel 70 cm hoog zijn, als ze rechtop zitten. De man iets minder, rond 65 cm.

De vleugelspanwijdte is enorm. Bij Vrouw tot wel 180 cm, bij de man tot 165 cm.

Bij de oehoes is de vrouw dus flink groter dan de man. En ook zwaarder, tot rond 4 kilo. Mannetjes zijn lichter, tot 2,5 kilo.

Oehoes eten ratten, muizen en andere zoogdieren zoals konijnen, halfwas hazen, egels, jonge vosjes en marters. Ook vogels staan op het menu, zoals duiven, kraaiachtigen en andere (kleinere) uilen.

Eigenlijk eten ze alles wat minder dan 3 kilo weegt, dat kunnen ze meenemen in snavel of klauw. Ze eten ook aas van grotere dieren zoals resten van reeën.

De oehoe is een uil, de grootste inheemse uil in Nederland.

Voor de liefhebbers, de wetenschappelijke ordening met de Latijnse namen is: het is een vogel (de klasse: Aves), een uil (de orde/familie: Strigiformes, Strigidae) uit het geslacht dat de naam kent Bubo (zo heten alle oehoes).

We zien hier een gemengd paar, van verschillende ondersoorten. Vrouw Oehoe is een Europese oehoe, Man Oehoe is vermoedelijk een Turkmeense oehoe (Bubo bubo turcomanus).

In de nestkist ligt zand met wat blad ertussen. Oehoes brengen uit zichzelf geen nestmateriaal naar hun nest, ze krabben een kuiltje in de ondergrond.

Hier hebben ze een luxe bed gekregen! Met een veilige rand eromheen zodat de eieren niet per ongeluk weg kunnen rollen.

Waarschijnlijk zijn met de aarde en het blad zaadjes van kleine planten meegekomen en opgekomen, je ziet die in de nestkist. In de nacht lijkt het met infrarood 'licht' of het paddestoelen zijn - maar we kunnen verzekeren dat Vrouw Oehoe zich niet bezighoudt met het kweken van paddo's.