Kluut

Ben Schepers | zaterdag 16 mei 2026 | Vind ik leuk | Bewaar deze blog | 6x | 49x

Nest kluut

Kluut: Een nieuwe vogel in de polder?

Nu de broedpoging van de tureluur bij de camera van “Beleef de Lente” bruut verstoord is door kraaien, is de camera gericht op een broedende kluut. De kluut is alom bekend als broedvogel in de kwelders en de deltagebieden langs de kust waar het in kolonies broedt. Reeds enkele jaren echter komen we deze prachtige zwart-witte vogels ook als redelijk spaarzame broedvogel tegen in veenweidegebieden met ondiep water. Het lijkt erop dat o.a. de kunstmatige plasdrassen de vogels verleiden tot het doen van broedpogingen en wij in het veld de gelegenheid hebben om ze goed waar te nemen.

Zou dit het tegenvallende broedsucces aan de kust (Bron: Vogelatlas van Nederland/SOVON) compenseren?

Geen kolonie

De kluut is voor zijn voedsel volledig afhankelijk van open water. Ook in de winter verblijven ze in de kuststreken in de buurt (Nederland, Engeland en België) zolang het water maar niet bevroren is. Met zijn kromme opgewipte snavel kan de kluut gondelen naar slakken, wormpjes en garnaaltjes.

In ons werkgebied (veenweide) in Noord-Nederland treffen we ze niet aan in kolonies maar zijn het kleine groepjes met overwegend enkele verspreide broedparen.

Bijzonder aan deze broedparen is, dat ze er uit het niets ineens zijn en dat de eileg direct op gang komt. Het soms wekenlange ritueel van partners zoeken, paarvorming en bevruchting vindt al in de kolonies en onderweg naar de broedgebieden plaats, zodat er eenmaal ter plekke direct gestart kan worden met het legsel van meestal 4 eieren.

Nestlocatie

Aan het nest besteed de kluut niet veel aandacht. Een slordig en oppervlakkig kuiltje wordt gevuld met wat schelpjes en/of strootjes vaak dicht langs de slibrijke waterlijn en volledig in het open zicht. Zie als voorbeeld de broedende kluut voor de camera van “Beleef de Lente”. Het vinden van een nest is dan ook niet echt moeilijk. Het beschermen ervan vergt wel extra aandacht. Om te voorkomen dat het nestje met eieren onder water komt te staan, zetten we soms de plasdraspomp tijdelijk uit en/of verhogen we het nest met stro of riet.

Nestbescherming

De bescherming van het nest en de kuikens is bij kluten een waar schouwspel. Ze kunnen de hele dag luidruchtig en dreigend ruzie maken met alles en iedereen. Of het nu soortgenoten, collega weidevogels en of predatoren zijn. Deze actieve buurtbewaking wordt overigens door andere weidevogels in de polder zeer gewaardeerd. Bij onraad is er een mix van luidruchtige vogels in de lucht en lijkt er wel een lokale kolonie aan het werk te zijn.

 Ook is de kluut niet bang. Indien de bedreiging te dicht bij het nest en/of kuikens komt, gaat de trukendoos open. Een ogenschijnlijk ernstig gewonde, vleugellamme en klagende vogel verschijnt ten tonele en leidt de bedreiger af van nest of kuikens. Een uiterst effectief en indrukwekkend stukje theater.

Ondanks dat de kuikens nestvlieders zijn en hun eigen kostje moeten zoeken, worden ze naast de bescherming ook warm gehouden door de ouders in het waterrijke en kille veld. De kuikens kruipen tegen de borst van de ouders aan terwijl deze staan te slapen. De kuikenpootjes bungelen dan als extra steunpoten onder de oudervogel uit alsof deze op 6 of 8 poten staat.

Graag geziene gast

Gezien de relatief beperkte aantallen van de kluut in de polders is het weliswaar een secundaire weidevogel maar door zijn prachtige uiterlijk en fascinerend gedrag een aanwinst en mag het met eer de titel poldervogel dragen.

Kluut

Vind ik leuk
Bewaar deze blog

Meer over