Veelgestelde vragen

Heeft u een vraag over een van de Beleef de Lente vogelsoorten, die hier niet
beantwoord wordt? Stel hem op de webpagina van die soort (naast het live beeld).

Bosuil

De Familie Bosuil is op 7 mei in de avond nog gezien en gehoord door de eigenaar van het erf. De ouders waren aan het jagen om prooien te vangen voor de jonge uilen. Als er nieuws is over hoe het met ze gaat proberen we dat hier nog te plaatsen. Dank aan alle kijkers en nog heel veel plezier met de andere vogels van Beleef de Lente!
Bosuilen hebben één broedsel per jaar. De ouders zijn de komende weken nog bezig de kuikens (nu takkelingen) te voeren. Als de kuikens helemaal zelfstandig zijn genieten pa en ma bosuil van een welverdiende rustperiode.
Dat noemen we 'fixeren'. Door hun kop zo te bewegen kunnen ze beter de afstand bepalen tot hun prooi. Het is een techniek die ze straks nodig hebben om succesvol te kunnen jagen.
We zien heel zelden dat een prooi levend aangevoerd wordt. Jagen op en doden van een prooi leren uilen als ze takkelingen zijn en de kast al hebben verlaten.
De eerste weken ruimt de moeder uil de uitwerpselen van de jongen op. Als de jongen groter zijn bemoeit ze zich er niet meer mee en doen de jonge uilen hun behoefte in de nestkast. Uilen hebben overigens relatief weinig en vloeibare ontlasting. Anders dan bij de mens gaan de niet verteerbare vastere delen er aan de bovenkant uit, als braakbal.
Het verschil is alleen te zien in hun lengte/grootte. Het vrouwtje is een goede vijf centimeter groter dan het mannetje. Verder zijn er geen kenmerken die man en vrouw doen verschillen. Bij de jongen is het pas goed te zien als ze nagenoeg volwassen zijn.
We weten niet precies wat er met dit ei is gebeurd. Op 14 april bleek bij de nestcontrole en het ringen dat er een volgroeid maar overleden kuikentje in het ei zat. Naast een deuk had het ei ook een gaatje. Zie voor meer informatie het filmpje 'Het ei' van 15 april en het weblog 'Trouwen voor de wetenschap' van 14 april.
Er is geen terugmelding bekend van bosuilen die in deze nestkast geringd zijn, voor zover bekend ook niet bij het NIOO in Wageningen. Van andere locaties zijn er voor bosuilen wel terugmeldingen, bijvoorbeeld in Het Gooi van verkeersslachtoffers die als jong geringd zijn. Een interessante terugmelding is van een bosuil die werd gevonden in een bosje bij Eemnes. Uit de ringinformatie weten we dat deze uil maar liefst 25 jaar oud werd.
De bosuil legt meestal 2 tot 4 eieren. Bij hoge uitzondering worden er wel eens 5 geteld, maar dat is erg zeldzaam.
Uilen zijn vermoedelijk een beetje kippig, ze zien slecht voorwerpen die vlakbij liggen. Dat rekken van de nek zal waarschijnlijk zijn om dan beter te kunnen kijken.
Vogels kunnen geur waarnemen, maar de meeste soorten kunnen niet echt goed ruiken. Ze kunnen zich oriënteren op een bepaalde geur die voor die soort belangrijk is, meer niet. De belangrijkste zintuigen van uilen zijn het gehoor- en het gezichtsvermogen.
Uilen herkennen elkaar aan hun verenkleed en de roep. En natuurlijk herkennen de jongen hun ouders, het zijn de enige bosuilen die ze zien totdat ze het nest verlaten.
Normaal eten ze die niet op. Om het nest schoon te houden eet de moederuil in het begin van het broedseizoen afval op om het buiten de nestkast weer uit te braken.
Dat varieert en ligt ook aan de conditie van het kuiken, maar ze kunnen een dag of 3 à 4 zonder voedsel.
Bosuilen hebben een heel goed gehoor en hele goede ogen. Het blijft mechanisch, misschien hoort de bosuil wel iets wat wij als mensen niet kunnen horen. En ze zullen de camera zeker zien maar ze zijn er aan gewend en hebben er geen last van. Ook 's nachts hebben de bosuilen geen last van het licht in de kast dat wij wel kunnen zien, dan gebruiken de camera's infrarood .
Uilen zijn nachtdieren. Man zit overdag in een boom vlakbij het nest wat te dutten en de boel in de gaten te houden. Als de jongen steeds meer voedsel nodig hebben gaat Vrouw ook meer jagen. Vaak geeft Man haar de prooi in of buiten de kast maar soms brengt hij zijn vangst zelf bij de jongen. In de filmpjes is mooi te zien hoe de ouders de taken verdelen.
Hoelang een muis eetbaar is hangt een beetje af van de muis en of het erg warm is of niet. Een volgorde in het voeren is er voor zover we weten niet.
Het is voor zover we weten geen gedocumenteerd gegeven bij bosuilen. Mogelijk heeft het te maken met een behoefte in de spijsvertering maar dat is speculeren.
Om goed te vliegen moet je veel oefenen en dat kan niet in de nestkast. De jongen zijn een tijdje 'takkeling', ze klauteren rond in bomen en leren steeds beter fladderen tot ze echt kunnen vliegen. Ze worden nog een aantal maanden gevoerd door de ouders totdat ze leren hoe zelf prooien te vangen. De ouders blijven in de buurt en houden een oogje in het zeil.
Meestal rond de vijfde dag, maar er zijn individuele verschillen. Vrouw Bosuil voert kleine stukjes muis door die voor en tegen de snaveltjes van haar kuikens te houden. In het filmpje 'Diner voor twee' van 23 maart kun je zien dat de moederuil met haar snavel wat heen en weer gaat. Zo stimuleert ze de kuikens en vergroot ze de kans dat de kleine snaveltjes het eten kunnen pakken.
Voor het herkennen van muizenprooien is hier een link naar de muizenkaart van STONE: https://tinyurl.com/ktbaujo
Ja dat klopt! Dat noemen we riedelen. Je ziet ook soms dat de moederuil 'praat' met haar ongeboren kuikens, ze maakt dan een tokkend geluid.
Op zich hoeft een deuk of kleine beschadiging in een ei niet schadelijk te zijn als het beschermende vlies intact is en het ei niet uitdroogt. Bij het leggen ontstaan soms kleine beschadigingen omdat dan de eierschaal nog niet is uitgehard.
Dat vermoeden we wel. De eigenaar van het erf heeft het afgelopen jaar niet iets gemerkt van wisselingen en bosuilen blijven vaak als paar bij elkaar. Ze blijven ook in een territorium waar veel voedsel is en waar ze al eerder jongen succesvol groot gebracht hebben. Op 14 april bleek bij de nestcontrole en het ringen dat Vrouw Bosuil in 2015 is geringd, ook in deze kast. In dat jaar heeft ze samen met haar man vier jonge bosuilen groot gebracht en hoogstwaarschijnlijk vorig jaar drie.
Als je op deze site op de pagina onder de live beelden naar beneden scrolt vind je rechtsonder een blauw infotopic met onder de tabbladen heel veel weetjes over de soort, over het voedsel en nog veel meer.
Dat is afhankelijk van het seizoen en de grootte en gewicht van de uil. Ook of er jongen gevoed moeten worden speelt natuurlijk een grote rol. Maar een gemiddelde van 2 tot 3 muizen per dag is het meest voorkomende wanneer ze geen jongen hebben te voeden. Overigens eet een bosuil heel gevarieerd. Bijvoorbeeld ook reptielen en grote insecten. En vooral ook nogal eens kleinere vogels. Kijk maar eens naar het clipje van 14 maart 'Vogel als ontbijt'.
In deze nestkast ligt een klein laagje houtsnippers. Uilen bouwen zelf geen nest, het zijn holenbroeders. De nestkasten worden ingericht door de eigenaar van de kast of door een vogelwerkgroep. Houtsnippers en kleine takjes lijken het meeste op wat uilen in een natuurlijke holte zouden aantreffen.
Bijvoorbeeld bij grotere roofvogels zoals de havik. Jonge bosuilen lopen na het uitvliegen het gevaar om gepakt te worden door een marter, zoals helaas in een eerder seizoen van Beleef de Lente is gebleken. Ook grotere uilen (oehoe) en vossen zullen een bosuiljong pakken als ze de kans krijgen.
De Beleef de Lente bosuil broedt in Limburg, vlak bij Nationaal Park De Meinweg op het erf van Jan. Enkele jaren geleden kocht Jan het stukje bos achter zijn tuin en hing hoog in de boom een bosuilen-nestkast.De afgelopen 8 jaar is in deze kast gebroed.
Op de site is dit jaar geen apart topic waar waarnemingen geplaatst kunnen worden. Bij verschillende soorten hebben kijkers die dat wel willen het initiatief genomen om hiervoor een spreadsheet te maken. We plaatsen natuurlijk graag hier de link! https://tinyurl.com/k3zsyqf
De jongen kijken de kunst af van de ouders maar het instinct om te jagen is aangeboren, ook weesuilen zullen gaan jagen. Het is leren door 'trial and error', door oefening worden ze beter en ze leren van fouten. Een filmpje van een lerende en jagende jonge uil: https://www.youtube.com/watch?v=RSf0TD_mPqI
Dat spookachtige is ook voor een deel inprenting van de mens. In veel films klinkt de roep van de bosuil op momenten waar de regisseur wil dat we het spannend en een beetje beangstigend gaan vinden. Werkt het bij jou ook? Luister eens naar de clip 'Uilengeluiden' van 6 maart.
Ze blijven nog een tijdje in de buurt van het nest maar in de herfst en winter gaan ze op zoek naar een eigen territorium. Daar zullen ze alleen hun broedpartner in dulden en geen andere bosuil, ook al is het 'familie'. Meer informatie vind je in het weblog 'Kuuk kukelt uit kast' van 25 april.