Veelgestelde vragen

Heeft u een vraag over een van de Beleef de Lente vogelsoorten, die hier niet
beantwoord wordt? Stel hem op de webpagina van die soort (naast het live beeld).

Kerkuil

De eigenaar van de nestkast heeft gekozen voor dit formaat plank. Veel nestkasten voor kerkuilen hebben geen plank. Dan is er vaak in het vlieggat hevig geduw en kan een jong eerder dan 'gepland' het nest verlaten - zoals we in vorige seizoenen van Beleef de Lente hebben zien gebeuren. Dit is het eerste jaar van een plank bij deze nestkast. De eigenaar zal zeker volgen wat de voor- en eventuele nadelen zijn. We zien al wel dat de plank het gemakkelijker maakt voor de uilen om te landen.
K4 is vanaf 10 juli toen hij van de plank raakte niet meer terug gekomen naar de nestkast. Maar hij is daarna nog wel gezien in de omgeving, hij hield zich schuil in een druivenrank. Jonge uilen raken vaker voortijdig buiten het nest. Ze roepen naar de ouders, die weten ze dan te vinden en voeren buiten het nest.
Zo rond de 14e week zullen ze zelf prooien vangen. Het is leren door 'trial and error', proberen en leren van fouten. Mogelijk leren ze ook door gedrag af te kijken van de ouders maar een uil die dat niet kan gaat ook jagen, zijn instinct vertelt hem dat hij dat moet gaan doen. Op You Tube vind je een filmpje van een lerende jagende uil: http://bit.ly/2vwp8na
Jazeker! In tegenstelling tot sommige andere soorten uilen versmaden kerkuilen een spitsmuis niet. Het is wellicht niet hun favoriete voedsel. Spitsmuizen zijn geen knaagdieren zoals muizen, in de biologie behoren ze tot de orde van de insecteneters. Sommige soorten spitsmuizen scheiden in hun speeksel een gifstof af waarmee ze hun prooidieren doden of verlammen. Die gifstof zal bitter smaken en dat maakt misschien dat sommige uilen als ze het voor het kiezen hebben liever iets anders eten.
Dat is mogelijk om de klauwen schoon te houden van pluis en vuil vanaf de bodem van de nestkast maar het kan ook een reactie zijn op uitwendige parasieten. Het gedrag zal ook zeker helpen om in de beperkte ruimte van de nestkast de spieren van poten en klauwen te oefenen. Het getrappel is goed te zien in het filmpje van 19 juli 'Tapdansen voor gevorderden'.
Bovenin de nestkast zit een kleine uitbouw waar een (oude) camera hangt. De uilen springen zo nu en dan naar die ruimte, misschien om daar even te 'chillen' - of gewoon omdat het kan. Er is geen opening naar de echte zolder van de schuur waar de nestkast hangt. K1 ging op 1 juli voor het eerst naar zolder en de jongere uilen kunnen het inmiddels ook. In de filmpjes van 1 en 3 juli kun je de eerste zoldercapriolen bekijken.
Het hoort bij het gedrag van wilde vogels en bij de strijd om het bestaan. Fel reageren door het jong wordt soms beloond met een muis. Over echt agressief gedrag bij wilde uilen in nestkasten is weinig bekend. Bij uilen die op een onnatuurlijke manier worden gehouden, in gevangenschap, is wel agressief gedrag gezien. In het weblog 'Kannibalisme' van 25 juni wordt hier iets over geschreven.
Voor het slapen met de kop in de veren wordt wel eens als verklaring genoemd dat zo geen kostbare lichaamswarmte verloren gaat. Vanuit die verklaring zou je verwachten dat grotere vogels of vogels met meer bevederde koppen het minder doen dan kleine. Wellicht is het bij kerkuilen ook waakzaamheid, in het weblog 'Iedere uil was ooit een uilskuiken' van 28 juni wordt dat als een mogelijke verklaring benoemd.
Op woensdagavond 26 juli rond een uur of acht. Ook de chat gaat dan dicht maar de site blijft online tot in het voorjaar van 2018 een nieuw seizoen van Beleef de Lente start. Je kunt tot die tijd alle filmpjes van 2017 nog bekijken en alle weblogs, veelgestelde vragen en de antwoorden die gegeven zijn nog eens lezen.
Net als mensenjongen krijgen opgroeiende uilen te maken met virussen, bacteriën en parasieten. Zeg maar 'kinderziekten' waar ze doorheen moeten. De ene vogel zal er vatbaarder voor zijn dan de ander, net zoals dat bij mensen is. De conditie van de jongen (genoeg voer) zal ook een rol spelen bij of ze ziekten overwinnen.
Beleef de Lente heeft veel cameraverbindingen, vaak vanaf locaties die technisch uitdagend zijn. Kijkers kijken met verschillende devices en we zijn afhankelijk van het doorgeven van streams door servers, datacenters, providers. We doen er alles aan om storingen zo snel mogelijk op te lossen. In de chat en als antwoord bij 'Stel een vraag' geven moderatoren vaak informatie over een storing en meer informatie vind je bij 'Natuur en vogels': vogelbescherming.nl/beleefdelente/veelgesteldevragen
Helaas weten we dat niet. Hij is vanaf eind mei niet meer voor de camera gezien. Er is gekeken of hij wellicht een andere kerkuilenkast achter op het erf heeft overgenomen. Dat was niet het geval. Er zijn geen plukresten of veren gevonden die zouden uitwijzen dat hij is gepakt door een roofdier. We hebben ook niet vernomen dat hij nog op het erf gehoord of gezien is. Vrouw Kerkuil lijkt het te moeten rooien als alleenstaande ouder en dat doet ze tot dusver gelukkig prima.
We weten niet of parasieten K2 fataal zijn geworden, er kan ook een andere oorzaak zijn voor dat hij het niet gehaald heeft. In de vrije natuur krijgt elke vogel te maken met parasieten. Ze gaan daar niet allemaal aan dood, de conditie van de vogel is ook van belang. Vooralsnog wijst alles er op dat Vrouw Kerkuil in goede conditie is.
Beleef de Lente laat zien wat er in nestkasten en nesten gebeurt en is geen voorstander van ingrijpen in natuurlijke processen. Het overschot van K2 is opgegeten door Vrouw Kerkuil. Dat is een natuurlijk proces dat we hier bij Beleef de Lente laten zien zoals het is.
K2 is in de nacht van 5 op 6 juni rond middernacht overleden. Het ging al een aantal dagen niet goed met K2 en zijn conditie werd steeds slechter. We weten niet wat de oorzaak is, mogelijk heeft K2 een muis gegeten die besmet was met een parasiet. Maar er kan natuurlijk ook een andere reden zijn.
Het oudste jong, K1, vloog weg op 7 juli om 22:58 uur. Op 9 juli om 02:26 uur ging K3 van de plank en K4 op 10 juli om 23:22 uur - iets minder vrijwillig. K1 en K3 kwamen terug naar de nestkast. K4 is schuilend in een druivenrank gezien in de buurt van het nest, Vrouw Kerkuil zal hem daar kunnen voeren. Ook dit jaar hebben kijkers in een uitvliegpoll dag en tijd voorspeld. Dank aan pollmakers Bosspitsmuis en Teckeltje! Link naar de poll: https://tinyurl.com/mpkqocu
In uilenkasten onder een niet geïsoleerd dak bijvoorbeeld van golfplaten kan het inderdaad erg warm worden. Gelukkig treffen de uilen in deze nestkast het: het dak van de schuur is vernieuwd en geïsoleerd.
Dat is niet het geval. De plaatselijke uilenwerkgroep van Natuurvereniging Ken en Geniet heeft nooit geringd en heeft als standpunt de vogels zoveel mogelijk met rust te laten. Men vindt dat niet elke vogel geringd hoeft te worden omdat er landelijk al veel onderzoek gedaan wordt. Ook de eigenaar van de tuin waar deze nestkast hangt is deze mening toegedaan.
Deze link naar een overzicht van een Engelse kerkuilorganisatie, de Barn Owl Trust, laat je zien hoe snel de jonkies kunnen uitgroeien van ei tot volwassen uil. Klik op een plaatje en je krijgt links een meetlatje met centimeters: http://www.barnowltrust.org.uk/sitemap/galleries/barn-owl-owlet-growth-development/
De kerkuil jaagt 's nachts vooral op gehoor. Het hartvormige deel voor aan de kop zorgt ervoor dat het geluid goed opgevangen wordt. In dit prachtige filmpje van BBC Earth Unplugged zie je in slow motion hoe de vangtechniek is. Als je goed kijkt zie je ook dat de uil heel kort even in de lucht staat te 'bidden' voordat zij besluit voor de prooi te gaan: https://www.youtube.com/watch?v=FkP4Ro2gRl8
Het eerste kuiken (K1) meldde zich op 7 mei om 02u47. K2 op 9 mei om 02u14, K3 op 12 mei om 04u47, K4 op 13 mei rond 21u13, K5 op 15 mei om 20u07 en K6 op 18 mei rond 09u45. Veertien dagen na het eerste zagen we op 21 mei om 09u07 het laatste kuiken (K7). Ook dit jaar deden kijkers mee aan een poll waarin ze dag en tijd voorspelden van het uitkomen van elk ei. Link naar de poll, met dank aan Teckeltje: https://tinyurl.com/mlmtp7y
Ze hebben het helaas niet gered. Kerkuilen gaan direct broeden als het eerste ei gelegd is. Als je als kuiken als een van de laatsten uit je ei komt ben je dus kleiner en minder sterk dan de andere kuikens. De ouders richten zich op de grootste en sterkste jongen, die de meeste kans hebben om uit te vliegen. Dat is de broedstrategie van de kerkuil. In het weblog van 31 mei: 'Behaalde resultaten zijn geen garantie voor de toekomst' vind je meer informatie.
Dat zijn er soms wel een stuk of tien. Doordat kerkuilen na het eerste ei meteen beginnen te broeden kan er bij een legsel met veel eieren een enorm verschil in grootte zijn tussen de jongen. De jongste of minst sterke kuikens zullen het dan niet altijd overleven. Veel weetjes over de broedstrategie van kerkuilen vind je in de weblogs 'Het vierde ei' van 13 april en 'Zwart ei' van 15 april.
Ja, maar dat is soms lastig te zien. In het verenkleed is weinig verschil. Het beste kun je het zien bij paringen en aan dat Vrouw broedt, als er eieren en jonge kuikens zijn is zij veel in de kast. Man is s nachts buiten de kast om te jagen. Geslachtsbepaling bij uilen is daarnaast mogelijk door kenmerken van de handpennen te meten en te vergelijken met biometrische data. Zie het weblog van 28 juni: 'Iedere uil was ooit een uilskuiken'.
Meestal wordt er om de andere dag een ei gelegd maar een pauze van drie tot vijf dagen komt ook voor. Als het eerste ei er is begint Vrouw Kerkuil direct te broeden. Meer informatie, zoals bijvoorbeeld hoeveel eieren er gemiddeld worden gelegd en hoe lang er wordt gebroed vind je in de weblogs en in het informatieblok rechtsonder van de live beelden.
Als je op deze site op de pagina onder de live beelden naar beneden scrolt vind je rechtsonder een blauw infotopic met onder de tabbladen heel veel weetjes over de soort, over het voedsel en nog veel meer. Ook in de weblogs en bij de veelgestelde vragen vind je informatie. En hier is een link naar 'De kerkuil. Een handleiding voor beschermers.' Opgesteld door Johan de Jong en boordevol informatie: https://tinyurl.com/ybplkg8q
Ze doen het kennelijk graag in de kast! Informatie over het paargedrag vind je in het weblog 'Huwelijk tussen kerkuilen gesloten' van 10 maart. Bijvoorbeeld dat zo'n tien dagen voor het eerste ei gelegd wordt de uilen 's nachts gemiddeld één keer per uur paren. Er wordt ook nog gepaard als de eieren al bevrucht zijn en zelfs als er al jongen zijn. Dit gebeurt om de band te versterken tussen het broedpaar.
Op de site is dit jaar geen apart topic waar waarnemingen geplaatst kunnen worden. Bij verschillende soorten hebben kijkers die dat wel willen het initiatief genomen om hiervoor een spreadsheet te maken. We plaatsen natuurlijk graag hier de link! http://bit.ly/2pKoAZQ
Door één poot dicht tegen het lichaam en onder de veren te houden verliest de uil minder warmte, de poten zijn minder dicht bevederd. Een vogel in rust maakt minder lichaamswarmte aan, koelt af en probeert dit dus op deze manier een beetje te compenseren.