Beschuit met luisjes
04.06.26 Hoera! Gisteravond is het eerste jong uit het ei gekropen in kast #2. Dat betekent da..
Door
Christ Grootzwagers
Natuurvereniging Ken en Geniet
Christ Grootzwagers | donderdag 4 juni 2026 | Vind ik leuk | Bewaar deze blog | 7x | 87x
Bij het kantoor ligt een fraaie tuin, helemaal ingericht voor vogels en daarmee ook voor dieren en insecten. Vanuit de winkel van Vogelbescherming kijk je zo op de vijver. Men kan zo kijkers en telescopen uitproberen, als men naar buiten gaat. Daarmee komt ons privacyprobleem om de hoek kijken. Want als men naar de mooie vijver kijkt, dan zouden die klanten ook in beeld komen van onze camera. Dus is er voor gekozen alleen het onderste gedeelte van de vijver in beeld te brengen. Een badderplek.
De vogels hebben in dit gedeelte, bij droger weer, een plek om een zandbad te nemen. Waarom een zandbad? Vogels gebruiken zand om teveel en verschraald vet van hun veren te verwijderen. Oud en opgehoopt vet kan de donsveren minder donzig maken, parasieten hebben daarmee een voedselbron. Door lekker in het zand te wrijven, te draaien en te schurken, komt er zand in de veren. Vervolgens schud je je eigen lekker uit en het vet vliegt eruit. Overigens doen dit niet alleen vogels, maar ook veel dieren, ook onze huisdieren en wat dacht je van het varken, dat zich wentelt in de modder, allemaal om dezelfde reden.
Een zanbad kun je heel eenvoudig zelf maken, zit je op zandgrond, dan is het helemaal simpel. Je kunt dan gewoon een stukje grond plantvrij houden en de vogels zoeken dit vanzelf op. Nog simpeler wip een tegel van je terras of tuinpad eruit. Wilt u het wat luxer maken, dan kunt u een schaal vullen met bij voorkeur schelpzand, precies zoals dit op onze badderplek ook gedaan is. Want de plek waar we nu naar kijken is ook eigenlijk een grote schaal die ingegraven is, een beetje schuin, zodat er aan één kant water in blijft staan, dus dubbel plezier. Ondiep, zodat het aan al de wensen van de vogels voldoet. Soms bij flinke regenval onstaat een wat groter wateroppervlak en daar profiteren dan de amfibieën weer van.
Badderen is voor vogels niet alleen een feest, maar is zeker en vast een noodzaak. Water is onmisbaar, eerst en vooral om te drinken natuurlijk en ter verkoeling. Verder maken ze met water hun veren schoon, waarna ze met hun snavel over de stuitklier gaan en het vet vervolgens tussen de veren smeren. De stuitklier zit net boven de staart, het vet laat zich femakkelijker verspreiden op natte veren. Dat vet maakt de veren waterafstotend en ook bet isolerend, een bittere noodzaak. Niet elke vogel heeft namelijk de luxe om in een nestkast te zitten, vaak zitten ze gewoon in een open nest.
Als het weer het toelaat, dan nemen vogels maar al te graag een zonnebad. We zullen dit ook hier hopelijk gaan zien, dit op het heetst van de dag. Met wijd gespreide vleugels liggen ze dan in het hete zand. Daarmee verdrijven ze parasieten, luisvliegem, veerluizen, teken en mijten. Al die beestjes irriteren, ze zijn uit op bloed, huidschilvers enz. De kijkers bij de nestkasten hebben het al vaak genoeg gezien, met name bij de koolmees, daar zag je vrouwlief voortdurend in de weer met haar verenpak. Ze pikte de lastpakken van haar veren met de snavel of krabde ze weg met haar poten. Een zonnebad met gespreide vleugels op het hete zand, maakt het zo droog en warm dat de kriebelaars het niet meer uithouden en het veld ruimen.
Soms wordt er extra personeel ingezet om van al dat lastige spul verlost te worden. Je zul het vast al wel een keer gezien hebben, veel merels doen dit. Het nemen van een mierenbad is een prima middel. Er bestaan 2 manieren, de actieve en passieve manier om dit te doen. Bij de actieve manier wordt de mier in de snavel genomen en tussen de veren gewreven. Bij de passieve manier gaat de vogel met geopende vleugels op een mierennest liggen. Mieren verdedigen zich door het spuiten van zogenaamd mierenzuur. Dit zuur werkt ontkalkend, reinigend en beschermt tegen parasieten, zoals mijten en luizen, en kan daarnaast schimmels en bacteriën remmen. Dus bestrijden van mieren, doe het niet.
04.06.26 Hoera! Gisteravond is het eerste jong uit het ei gekropen in kast #2. Dat betekent da..
04.06.26 In het blog van Kristel viel het al te lezen: de nestkast in Lichtenvoorde gaat weer..
04.06.26 De ZA kijken met regelmaat de polder in waar ze alle lekkere prooien zien. Wanneer zu..
Meld je aan voor Vogelnieuws en ontvang nieuws, inspiratie en tips over vogels. En blijf op de hoogte van beschermingsprojecten en evenementen.
Meld je aan